Vin · Förklaring
Wat is chaptalisatie?
Chaptalisatie is het toevoegen van suiker aan de druivenmost voor de gisting, zodat de gist meer alcohol kan vormen. In de Europese wetgeving heet dat verrijking. Verordening (EU) nr. 1308/2013, bijlage VIII deel I, staat een verhoging toe van maximaal 3 % vol in wijnbouwzone A, 2 % vol in zone B en 1,5 % vol in zone C. Nederland valt in zone A, Duitsland op de streek Baden na ook.
Kort sagt
Kärnan i siffror
| Vad det är | Suiker (sacharose) aan de most toevoegen voor de gisting, om het alcoholgehalte van de wijn te verhogen |
|---|---|
| Europese naam | Verrijking, geregeld in Verordening (EU) nr. 1308/2013, bijlage VIII deel I |
| Maximale verhoging | Zone A 3 % vol, zone B 2 % vol, zone C 1,5 % vol; in uitzonderlijk ongunstige jaren 0,5 % vol extra |
| Toegestane middelen | Sacharose (alleen droge versuikering), geconcentreerde most en gerectificeerde geconcentreerde most |
| Grens na verrijking | Totaal alcoholvolumegehalte maximaal 11,5 % vol (A), 12 % (B), 12,5 % (C I), 13 % (C II) en 13,5 % (C III) |
| Inte tillåtet | Droge versuikering in wijngaarden in Griekenland, Spanje, Italië, Cyprus en Portugal; verrijken en verzuren van hetzelfde product samen |
| Koele streken in het schap in Bathmen | 60 flaskor van 30 merken uit Duitsland, Nederland, Oostenrijk en Engeland, van 6,9 % tot 14,4 % alcohol |
| Hele wijnafdeling in Bathmen | 1.085 flessen van 426 merken uit 21 landen |
Waarom voegt een wijnmaker suiker aan de most toe?
Een wijnmaker chaptaliseert wanneer de druiven bij de oogst te weinig natuurlijke suiker bevatten om op het gewenste alcoholgehalte uit te komen.
Gist zet suiker om in alcohol. Blijft de rijping achter, door een koele zomer of een natte oogstmaand, dan blijft ook het alcoholgehalte laag. Het vakblad Decanter noemt de ingreep gebruikelijk in koele wijnbouwstreken als Engeland, Duitsland, Frankrijk en Nieuw-Zeeland, vooral in jaargangen waarin het weer de druiven niet volledig liet uitrijpen.
De toegevoegde suiker blijft niet als zoet in de wijn achter, omdat de gist hem tot alcohol verwerkt. Volgens Decanter levert elke kilo suiker daarbij ongeveer 0,66 liter extra vloeistof zonder eigen smaak.
Hoeveel mag het alcoholgehalte omhoog?
Verordening (EU) nr. 1308/2013 staat maximaal 3 % vol verhoging toe in wijnbouwzone A, 2 % vol in zone B en 1,5 % vol in zone C.
Die grenzen staan in bijlage VIII, deel I, punt A. Ze gelden voor verse druiven, druivenmost, most in gisting, nieuwe nog gistende wijn en wijn van wijnstokrassen die als wijndruif zijn ingedeeld.
In jaren met uitzonderlijk ongunstige weersomstandigheden kan een lidstaat vragen om elk van die grenzen met 0,5 % vol te verhogen. De Europese Commissie beslist daarover en streeft naar een besluit binnen vier weken. RVO meldt dat Nederlandse wijnmakers het natuurlijke alcoholpercentage met maximaal 3 % mogen verhogen, en bij bijzondere weersomstandigheden met toestemming tot 3,5 %.
Welke middelen mag een wijnmaker daarvoor gebruiken?
Toegestaan zijn sacharose, geconcentreerde druivenmost en gerectificeerde geconcentreerde druivenmost, en bij most ook gedeeltelijke concentratie, waaronder omgekeerde osmose.
Bijlage VIII, deel I, punt B stelt daar voorwaarden bij:
- Sacharose mag alleen worden toegevoegd door droge versuikering, en alleen in de zones A, B en C.
- Geconcentreerde of gerectificeerde geconcentreerde most mag het oorspronkelijke volume met niet meer dan 11 % in zone A, 8 % in zone B en 6,5 % in zone C verhogen.
- Concentratie mag het volume met maximaal 20 % verlagen en het natuurlijke alcoholvolumegehalte met maximaal 2 % vol verhogen.
- Bij wijn zelf is alleen gedeeltelijke concentratie door koude toegestaan.
De behandeling gebeurt tijdens de wijnbereiding, in de zone waar de druiven zijn geoogst, en wordt bij de bevoegde autoriteit gemeld. In de zones A en B mag dat tot 16 maart, in zone C tot 1 januari.
Tot welk alcoholgehalte mag de verrijkte wijn komen?
Bijlage VIII, deel I, punt B legt per wijnbouwzone een bovengrens op aan het totale alcoholvolumegehalte van de verrijkte wijn.
- Zone A: 11,5 % vol
- Zone B: 12 % vol
- Zone C I: 12,5 % vol
- Zone C II: 13 % vol
- Zone C III: 13,5 % vol
Voor rode wijn mogen lidstaten die bovengrens optrekken tot 12 % vol in zone A en 12,5 % vol in zone B. Voor wijnen met een beschermde oorsprongsbenaming mogen zij zelf een niveau vaststellen. Verrijken en verzuren van hetzelfde product mogen niet samengaan, en droge versuikering met sacharose is uitgesloten voor wijngaarden in Griekenland, Spanje, Italië, Cyprus en Portugal en in een reeks Franse rechtsgebieden.
Welke gebieden liggen in welke wijnbouwzone?
Bijlage VII, aanhangsel I van Verordening (EU) nr. 1308/2013 deelt de Europese wijnbouw in zes zones in, van koel naar warm.
- Zone A: Nederland, België, Duitsland behalve Baden, Luxemburg, Denemarken, Ierland, Polen, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en de Tsjechische streek Čechy.
- Zone B: Baden, Oostenrijk, Noord-Franse departementen met onder meer de Elzas, Champagne, de Jura, Savoie en de Val de Loire, Morava, Slowaakse en Sloveense streken en delen van Kroatië en Roemenië.
- Zone C I: onder meer heel Hongarije, Valle d’Aosta, Trentino, Alto Adige, Noord-Spaanse provincies en het Vinho Verde-gebied.
- Zone C II: onder meer Zuid-Frankrijk, een groot deel van Italië, veel Spaanse provincies en Bulgaarse streken.
- Zone C III a en b: onder meer Griekenland, Cyprus, Corsica, Zuid-Italië, Sicilië, Sardinië en Malta.
Hoe koeler de zone, hoe ruimer de verordening de verhoging van het alcoholgehalte toestaat.
Wat staat er in Bathmen uit koele wijnbouwstreken?
In Bathmen staan 60 flessen wijn van 30 merken uit Duitsland, Nederland, Oostenrijk en Engeland, met alcoholgehaltes van 6,9 % tot 14,4 %.
Die vier landen liggen in de zones A en B, waar de verordening de ruimste verhoging toestaat. De verdeling in het schap: Duitsland 34 flessen, Nederland 18, Oostenrijk 6 en Engeland 2. Het alcoholgehalte kunt u op elk etiket nalezen.
De hele wijnafdeling telt 1.085 flessen van 426 merken uit 21 landen. Frankrijk is met 336 flessen de grootste herkomst, gevolgd door Italië met 189, Spanje met 89, Argentinië met 70, Zuid-Afrika met 56, Chili met 49, Portugal met 41 en Duitsland met 34. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar.
Från butiken i Bathmen
Welke wijnen uit koele streken staan er in het schap?
In de winkel in Bathmen staan 60 wijn uit een koele streek van 30 verschillende merken uit 4 landen. De prijzen lopen van € 4,49 tot € 399,99. Het alcoholpercentage loopt van 6,9% tot 14,38%.
- Ambrosia Honing Kruidenwijn Rood 12% · 75 cl · Nederländerna
- Amora Licuna Notenwijn 10% · 75 cl · Nederländerna
- Apostelhoeve Cuvée XII 12,5% · 75 cl · Nederländerna
- Apostelhoeve Riesling 12,5% · 75 cl · Nederländerna
- Bisschopswijn Siebrand 9% · 70 cl · Nederländerna
- Boscowa Johanniter 12,9% · 75 cl · Nederländerna
- Boscowa Solaris 14,38% · 75 cl · Nederländerna
- ChocoVine chocolade wijn 14% · 75 cl · Nederländerna
- Eisberg Cabernet Sauvignon – Röd 0,0 70 cl · Tyskland
- Eisberg Rosé 0,0 70 cl · Tyskland
Relaterade frågor
Vad är tankmetoden vid mousserande vin?Vad är dekantering?Vad är dessertvin?
Kort svar
Korta svar på relaterade frågor
- Wordt verrijking op het wijnetiket vermeld?
- De verplichte gegevens op een wijnetiket zijn onder meer de herkomst, de wijncategorie, het alcoholgehalte, allergenen en de ingrediënten. Een aparte vermelding van verrijking staat niet in die lijst.
- Wat is het verschil tussen chaptalisatie en verzoeten?
- Chaptalisatie gebeurt voor of tijdens de gisting en verhoogt het alcoholgehalte. Verzoeten is een aparte behandeling waarbij de wijn zelf zoeter wordt gemaakt.
- Is chaptalisatie in de hele Europese Unie toegestaan?
- Nee. Droge versuikering met sacharose is uitgesloten voor wijngaarden in Griekenland, Spanje, Italië, Cyprus en Portugal en in een aantal Franse rechtsgebieden. Verrijken met geconcentreerde most blijft daar wel mogelijk.
- Levert chaptalisatie ook meer wijn op?
- Een beetje. Het vakblad Decanter rekent met ongeveer 0,66 liter extra vloeistof per kilo toegevoegde suiker.
- Waar komt de naam chaptalisatie vandaan?
- Het vakblad Decanter noemt de methode vernoemd naar de Franse chemicus Jean Antoine Chaptal.
Underbyggnad
Källor
- Verordening (EU) nr. 1308/2013, bijlage VIII, deel I: verrijking, verzuring en ontzuring in bepaalde wijnbouwzones, Europese Unie, gepubliceerde verordeningstekst via legislation.gov.uk (geraadpleegd 21 november 2026)
- Verordening (EU) nr. 1308/2013, bijlage VII, aanhangsel I: wijnbouwzones, Europese Unie, gepubliceerde verordeningstekst via legislation.gov.uk (geraadpleegd 21 november 2026)
- Wijn behandelen, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) (geraadpleegd 21 november 2026)
- Productie, handel en vervoer van wijn, Ondernemersplein, Rijksoverheid (geraadpleegd 21 november 2026)
- What is chaptalisation?, Decanter (geraadpleegd 21 november 2026)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 21 november 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.


Whisky
Öl
Vin
Sprit
Aperitif och något speciellt
Alkoholfri
Glas och övrigt
Samarbeten
Whisky
Vin
Öl
Gin
Rom
Likör
Jenever
Cognac
För er egen grupp
Ring
E-post
Titta förbi
Öppettider