Port · Uitleg
Wat is het verschil tussen ruby, tawny, LBV en vintage port?
Het verschil zit in waar de wijn rijpt. Ruby, LBV en vintage worden jong gebotteld en houden hun rode kleur, waarbij vintage daarna op fles verder gaat. Tawny en colheita rijpen jarenlang op hout. Een tawny reserva vraagt minstens 6 jaar hout, een colheita minstens 7 jaar.
| Reserva tawny | Minstens 6 jaar rijping op hout |
|---|---|
| Reserva ruby | Geen minimumtermijn, wel goedkeuring op kwaliteit door het IVDP |
| Colheita | Minstens 7 jaar op hout, gerekend vanaf 1 september van het tweede jaar na de oogst |
| Late Bottled Vintage | Certificering van 1 maart tot 31 december van het vierde jaar na de oogst |
| LBV, uiterste botteling | 31 december van het zesde jaar na de oogst |
| Vintage | Certificering tussen januari en juni van het tweede jaar na de oogst, botteling tot 30 juli van het derde jaar |
| Vintage, verkoop | Toegestaan vanaf 1 mei van het tweede jaar na de oogst |
| Leeftijdsaanduiding tawny | 10, 20, 30, 40, 50 en 80 jaar, plus VVO voor meer dan 80 jaar op hout |
Waar zit het verschil tussen rijping op hout en rijping op fles?
Rijping op hout laat lucht toe en maakt de wijn lichter van kleur. Rijping op fles gebeurt vrijwel zonder zuurstof en houdt de wijn donker.
Tawny en colheita liggen jaren in houten vaten. De kleur trekt weg van rood naar rossig, en het karakter verschuift richting noten, gedroogd fruit en specerijen.
Ruby, LBV en vintage gaan jong de fles in. Een vintage ontwikkelt zich daarna op de fles verder en vormt in de loop van de jaren een depot.
Wat is een ruby en wat is een tawny?
Ruby is een lotering van jonge wijnen met rode kleur en rijp fruit. Tawny is een lotering van wijnen met wisselende rijpheid, opgebouwd door rijping op hout.
Boven beide staat de aanduiding reserva. Voor een reserva tawny geldt minstens 6 jaar op hout. Voor een reserva ruby geldt geen minimumtermijn, maar wel een kwaliteitsoordeel van het IVDP.
Een tawny hoeft niet oud te zijn. Staat er geen leeftijdsaanduiding en geen reserva op het etiket, dan zegt het woord tawny alleen iets over kleur en stijl.
Wat is LBV en hoe verschilt die van vintage?
LBV komt uit een enkele oogst en gaat later de fles in dan vintage. Certificering loopt van 1 maart tot 31 december van het vierde jaar na de oogst.
Botteling mag tot 31 december van het zesde jaar na de oogst. Een LBV ligt dus vier tot zes jaar op hout of in een inert vat voordat hij op de fles gaat.
Vintage gaat veel eerder de fles in: certificering tussen januari en juni van het tweede jaar, botteling uiterlijk 30 juli van het derde jaar. Verkopen mag vanaf 1 mei van het tweede jaar.
Wanneer wordt een vintage uitgeroepen?
Een huis meldt de oogst aan bij het IVDP in het tweede jaar na de pluk. Het instituut beoordeelt de wijn en certificeert tussen januari en juni.
Niet elk jaar levert een vintage op. Een huis roept alleen uit wanneer de oogst dat naar eigen oordeel rechtvaardigt, en de goedkeuring van het IVDP is voorwaarde.
Valt een jaar net buiten die keuze, dan gaat de wijn vaak verder als LBV, als colheita of in een reserva.
Wat betekent 10, 20, 30 of 40 jaar op een tawny?
Het getal slaat op een lotering van wijnen uit verschillende jaren die samen de kenmerken van die leeftijd dragen. Geen enkele wijn in de fles hoeft precies zo oud te zijn.
Het IVDP staat de aanduidingen 10, 20, 30, 40, 50 en 80 jaar toe. Voor wijnen met meer dan 80 jaar op hout bestaat daarnaast VVO, zonder leeftijd op het etiket.
Lees het getal dus als een gemiddelde en als een profiel, niet als een minimum per wijn. Een tawny 20 jaar bevat oudere en jongere partijen door elkaar.
Wat is een colheita?
Colheita is een tawny uit een enkel oogstjaar, met minstens 7 jaar rijping op hout. De telling loopt vanaf 1 september van het tweede jaar na de oogst.
Het oogstjaar staat op het etiket, net als bij een vintage. Het verschil zit in de rijping: een colheita blijft jaren op hout, een vintage gaat snel naar de fles.
Port per soort in de winkel in Bathmen
In de winkel in Bathmen staan 107 porten met een soortaanduiding van 13 verschillende merken. Het alcoholpercentage loopt van 19% tot 21,5%.
- Cálem Porto Fine Ruby 20% · 75 cl · Portugal
- Cálem Tawny Port 20% · 75 cl · Portugal
- Delaforce Fine Ruby Port 20% · 75 cl · Portugal
- Delaforce Ruby Port 20% · 75 cl · Portugal
- Delaforce Tawny Port 20% · 75 cl · Portugal
- Delaforce White Port 20% · 75 cl · Portugal
- F. Martins LBV 20% · 75 cl · Portugal
- F. Martins Ruby 20% · 75 cl · Portugal
- F. Martins Ruby 19,5% · 100 cl · Portugal
- F. Martins Special Reserve 19,5% · 75 cl · Portugal
Korte antwoorden op verwante vragen
- Is een LBV hetzelfde als een goedkopere vintage?
- Nee. Een LBV komt ook uit een enkele oogst, maar rijpt vier tot zes jaar op hout voor de botteling. Vintage gaat al in het tweede of derde jaar op fles.
- Wat is single quinta vintage?
- Een vintage uit een enkele oogst en van een enkel wijngoed. Dezelfde termijnen gelden als voor gewone vintage.
- Wat is crusted port?
- Een lotering van meerdere oogsten die minstens 3 jaar op fles moet liggen voordat hij verkocht mag worden. Er vormt zich een depot, de crust.
- Rijpt een tawny door op de fles?
- Nee. De rijping van een tawny gebeurt op hout. Na botteling verandert er nauwelijks nog iets.
- Wat betekent reserva op een port?
- Bij tawny reserva minstens 6 jaar op hout. Bij ruby reserva geldt geen minimumtermijn, wel een kwaliteitsgoedkeuring van het IVDP.
Verder lezen
Bronnen
- Vinhos do Porto, Categorias Especiais, Instituto dos Vinhos do Douro e do Porto (geraadpleegd 4 september 2026)
- Port Wines, Special Categories, Instituto dos Vinhos do Douro e do Porto (geraadpleegd 4 september 2026)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.
