Het korte antwoord op deze vraag staat op de vraagpagina Hoe drink je grappa?. Hieronder leest u waarom de adviezen over de schenktemperatuur zo ver uit elkaar lopen.
Van de 39 grappa’s die bij ons in Bathmen op de plank staan, zijn er 19 op vat gerijpt. Dat is geen detail voor verzamelaars. Het is precies het verschil dat bepaalt hoe koel u de fles op tafel zet.
Zoekt u op hoe u grappa drinkt, dan krijgt u getallen die elkaar tegenspreken. Negen graden, twaalf, vijftien, twintig. Ze komen allemaal ergens vandaan, en het helpt om te weten waarvandaan.
Kijk eerst of er hout aan te pas is gekomen
Elk advies begint bij dezelfde vraag: heeft deze grappa op een vat gelegen of niet.
Een heldere grappa, op het etiket bianca, giovane of cristallo, is nooit op hout geweest. Wat erin zit komt van de druivenperskoek waarvan hij gestookt is. Staat er invecchiata, vecchia, riserva of stravecchia, dan liggen er maanden eikenhout onder, en dat verandert de fles ingrijpend.
In ons schap is die tweede groep veruit de grootste. Negentien van de 39 flessen zijn op vat gerijpt; de rest is helder of noemt een druivenras in plaats van een rijpingsaanduiding. Wat die woorden precies eisen, staat in bianca, invecchiata, barricata of riserva.
Twee Italiaanse bronnen, twee andere temperaturen
Het Consorzio Nazionale Grappa houdt 9 tot 13 graden aan voor jonge en jonge aromatische grappa, en ongeveer 17 graden voor de gerijpte.
De ANAG, de Italiaanse vereniging van grappaproevers, komt in haar tien regels uit op 15 tot 18 graden voor jonge grappa en rond 20 graden voor gerijpte en riserva.
Dat scheelt een graad of zes, en beide partijen hebben een punt. Koud houdt de alcoholprikkel klein, maar houdt ook de geur in het glas vast. Warmer laat meer los, tot het punt waarop u vooral alcohol ruikt. Bij een heldere grappa van 40 procent is dat punt eerder bereikt dan bij een riserva die jaren op hout heeft gelegen.
Waar ze het wel over eens zijn: gerijpt gaat warmer dan helder, en geen van beide noemt de vriezer. Het Consorzio raadt zelfs aan een koel geschonken grappa in de palm van uw hand te laten opwarmen. Dat is meteen de praktische uitweg uit die zes graden. Schenk aan de koele kant in, wacht een paar minuten, en ruik onderweg nog eens.
Het glas: een tulp, en geen ballon
Over het glas zijn de bronnen het wel eens. Het Consorzio noemt een tulpglas van 100 tot 150 milliliter, buikig en niet te nauw aan de mond. Ballonglazen met een nauwe opening worden uitdrukkelijk afgeraden.
Dat is vervelend voor wie een kast vol cognacballonnen heeft staan. Zo’n glas is gemaakt om een drank op kamertemperatuur te laten ademen, en het bundelt de damp precies waar uw neus komt. Voor cognac werkt dat; bij een heldere grappa krijgt u er vooral prikkel van. Hoe het bij cognac zit, leest u in cognac drinken: welk glas, welke temperatuur.
Een recht borrelglaasje is de andere kant van hetzelfde probleem. Dat houdt helemaal niets vast.
Hoeveel er in het glas hoort
De ANAG is daar kort over: niet vullen, maar tot halverwege de buik van de tulp. In de praktijk komt dat neer op 2 tot 4 centiliter.
Daar zit een reden achter. Grappa IG bevat volgens de Europese regels voor gedistilleerde dranken minstens 37,5 procent alcohol, en in ons eigen schap loopt het van 38 tot 43 procent. Hoe meer vloeistof er in het glas staat, hoe meer damp erboven hangt. Ruik daarom met het glas een stukje van uw neus af, en niet met uw neus in het glas.
Wanneer: na het eten, en meestal pas na de koffie
Grappa is in Italië een digestief: de drank na de maaltijd. Niet vooraf, niet tijdens het eten, en meestal ook niet bij het dessert zelf, maar erna.
Wat er vaak bij gezegd wordt over de spijsvertering, mag een slijter niet beweren. Gezondheidsclaims zijn verboden op dranken met meer dan 1,2 procent alcohol. Een digestief is dus een gewoonte aan tafel en een smaakkeuze, meer niet. Wat er verder onder valt, staat op onze pagina wat is een digestief.
Caffè corretto, resentin en ammazzacaffè
Rond de koffie hebben de Italianen drie woorden die vaak door elkaar gebruikt worden. Ze betekenen alle drie iets anders.
- Caffè corretto: de grappa gaat in de koffie.
- Resentin, ook rasentin: u drinkt eerst de koffie op en spoelt het lege kopje daarna om met een scheut grappa. Dat drinkt u op. Het is een gewoonte uit Veneto en Friuli.
- Ammazzacaffè: het glaasje ná de koffie, apart geschonken, meestal aan het eind van een uitgebreide maaltijd. Grappa, amaro en sambuca zijn de gebruikelijke invullingen.
Voor de eerste twee ligt een heldere grappa meer voor de hand dan een riserva. Op onze eigen vraagpagina staat het al voor cocktails: hout overstemt de rest.
Waar u kunt beginnen
De snelste manier om dat temperatuurverschil te begrijpen is twee glazen naast elkaar. Zet een heldere grappa een half uur in de koelkast en laat een gerijpte op kamertemperatuur staan. Schenk allebei tot halverwege de buik en ruik ze om en om.
Wilt u er een avond van maken, begin dan bij de jongste en lichtste en werk toe naar de oudste. Andersom legt het hout zich over alles wat daarna komt.
Weet u niet welke twee flessen, loop dan binnen aan de Brink of bel 0570 541 278. Wij pakken ze erbij en lezen de etiketten met u mee.
Verder kijken
De hele grappavoorraad staat op onze grappapagina, 39 flessen van 13 huizen, en met de zoekmachine van de slijterij loopt u ze allemaal langs. Huizen die wij voeren zijn onder meer Nonino, Francoli, Caffo, Libarna en Marcati. De heldere Libarna Cristallo bestelt u rechtstreeks in de webshop.
Kortere antwoorden staan op hoe drink je grappa en wat is grappa. Voor andere dranken na het eten: hoe u vieux drinkt.
Bronnen. Schenktemperatuur en glasvorm: Consorzio Nazionale Grappa. De tien regels van de ANAG zoals weergegeven door Scatti di Gusto. Het minimumalcoholgehalte komt uit Verordening (EU) 2019/787 over gedistilleerde dranken. Resentin en ammazzacaffè: Poli en Laputa.
