Bij ons in Bathmen staan tien flessen vieux, van negen Nederlandse merken. Het is een smalle kast, ingeklemd tussen de honderdzesentwintig cognacs en de honderdachtentachtig jenevers, en er wordt zelden een vraag over gesteld. Vieux staat bij veel mensen thuis al jaren in de kast, en hoe u hem hoort te schenken heeft nooit iemand verteld.
Dat is jammer, want vieux gedraagt zich anders dan cognac. Hieronder staat waarom: wat er in de fles zit, in welk glas hij thuishoort, wat ijs en water met hem doen, en waarom de koffie in Nederland zijn vaste bestemming is. Het korte antwoord op de vraag zelf staat op onze vraagpagina Waarvoor gebruikt u vieux?
Wat er in de fles zit, en waarom dat uitmaakt
Vieux is geen druivendistillaat. De basis is ethylalcohol uit landbouwproducten, in Nederland meestal uit graan. Die alcohol wordt tot boven de zesennegentig procent gestookt en draagt daardoor vrijwel geen geur van zijn eigen grondstof meer mee. Daarna gaan er aromatische geur- en smaakstoffen bij die het karakter van uit wijn gestookt gedistilleerd nabootsen, plus kleurstof voor de bruine tint.
Dat is geen verwijt aan vieux, het is gewoon wat hij is. Het verklaart wel waarom er geen wijnjaar achter zit en waarom hij zich geen cognac en geen brandy mag noemen. Dat hele verhaal staat in ons artikel Vieux en cognac: waarom Nederlandse vieux geen cognac mag heten, en korter op de vraagpagina Wat is het verschil tussen vieux en cognac?
Voor het schenken telt vooral dit. De smaak van vieux komt uit toegevoegde aroma’s en niet uit jaren op eikenhout. Wie er cola bij doet, mengt dus geen vatrijping weg. Dat is de reden dat vieux in Nederland zowel puur als gemengd op tafel komt, en dat geen van beide manieren fout is.
Puur, op kamertemperatuur, en in welk glas
De gewoonste manier is ook de eenvoudigste: puur, op kamertemperatuur, in een klein glas. Koud geschonken zakt de geur weg, bij kamertemperatuur komt er meer los. Uit de koelkast hoeft vieux dus niet, en uit de vriezer al helemaal niet.
Het glas mag laag en breed zijn, met een stevige bodem, zodat uw hand het glas een beetje kan verwarmen. Het ballonglas met de brede buik en de smalle rand is er niet voor nodig. Dat is het glas van de cognac, en waarom dat glas zo gevormd is leest u in Cognac drinken: welk glas, welke temperatuur.
Schenk niet te veel. Een bodempje van twee of drie centimeter is genoeg om de geur boven de drank te laten staan, en het glas blijft dan licht genoeg om te draaien.
Met ijs, of met een paar druppels water
Kan er ijs bij? Ja. Het is alleen goed om te weten wat het doet. Acht van de tien vieux die bij ons staan zitten op vijfendertig procent, een op dertig en een op veertig. Cognac begint pas bij veertig. Er valt bij vieux dus minder te verdunnen voordat u het merkt, en een glas vol ijs verandert de drank sneller dan bij een zwaardere fles.
Wilt u wel het effect van water maar niet de kou, neem dan een paar druppels uit een lepeltje in plaats van een blokje. Dat opent de geur zonder de temperatuur omlaag te halen. Wilt u juist een lange, koude drank voor op een warme avond, vul het glas dan met ijs en schenk er een klein beetje bij.
In de koffie, en met cola
Koffie is in Nederland de vaste bestemming van vieux. Een scheut in de kop en verder niets. Het werkt het best als de koffie sterk en niet gloeiend heet is, want in een kop die net van het apparaat komt gaat een deel van de geur direct de lucht in.
Vieux met cola is de andere klassieker, en die hoort in een hoog glas met ijs. Omdat de suiker in de cola de aroma’s overstemt, is een van de eenvoudiger flessen hier op zijn plaats. Voor de kop koffie of het glas puur kunt u beter een fles pakken waar meer in zit, zoals de Voerman Vieux, de enige in onze kast die op veertig procent staat.
En dan de keuken. Vieux wordt hier gebruikt zoals elders cognac of calvados: bij vlees, bij vruchten, in een saus. Welke toepassingen wij noemen staat op de vraagpagina Waarvoor gebruikt u vieux?
Hoe u de fles bewaart
Rechtop, donker, koel en met de dop stevig dicht. Rechtop, omdat sterke drank niet tegen de sluiting aan hoort te liggen. Donker en koel, omdat licht en warmte de aroma’s aantasten. De koelkast is niet nodig, een kast in een koele kamer is genoeg.
Bederven doet vieux niet. Dranken vanaf tien volumeprocent hoeven geen houdbaarheidsdatum te dragen, en bij vijfendertig procent krijgen bacteriën en gisten geen voet aan de grond. Wat wel verandert is de geur: uit een halflege fles verdampen alcohol en aromastoffen, en de lucht boven de drank doet de rest. Meer daarover staat op Hoe lang blijft vieux goed na openen?
Nog een praktisch punt: acht van onze tien flessen zijn literflessen. Vieux is een van de weinige categorieen waar de literfles de gewone maat is en de zeventig centiliter de uitzondering. Een fles gaat bij de meeste mensen dus lang mee, en dat maakt het bewaren belangrijker dan bij een fles die in een maand leeg is.
Waar u kunt beginnen
Negen merken is overzichtelijk genoeg om er gewoon een te kiezen. De Kuyper, Hooghoudt, Henkes en Dujardin zijn de namen die de meeste mensen kennen. Voerman is de buitenbeen: zeventig centiliter in plaats van een liter, en veertig procent in plaats van vijfendertig.
Verder kijken
Het hele vieuxschap staat op onze categoriepagina vieux. Wilt u zoeken of vergelijken, dan kan dat in de zoekmachine van de slijterij. Alle korte antwoorden bij elkaar staan op Vragen over vieux.
Ligt uw belangstelling naast vieux, kijk dan bij cognac, bij brandy of bij jenever. Het verschil tussen die laatste twee en vieux staat uitgelegd in Brandy en cognac en op de vraagpagina Wat is het verschil tussen jenever en vieux?
Bestellen kan rechtstreeks in de webshop, waar het hele vieuxschap staat. Liever even overleggen? Bel 0570 541 278 of loop binnen aan de Brink 2 in Bathmen.
