Zijn primitivo en zinfandel dezelfde druif?

Primitivo en zinfandel zijn hetzelfde wijndruivenras, met dezelfde genetische vingerafdruk.

Genetici van de University of California, Davis stelden in 1994 vast dat de Italiaanse primitivo en de Californische zinfandel niet van elkaar te onderscheiden waren. In december 2001 vonden onderzoekers van de universiteit van Zagreb, samen met Carole Meredith van UC Davis, oude wijnstokken in Dalmatie die hetzelfde profiel gaven. In 2003 was de overeenkomst voor alle drie de namen rond.

Kiest u aan de toonbank tussen een primitivo en een zinfandel, dan kiest u dus tussen twee landen en twee tradities, niet tussen twee druiven.

De oorsprong ligt aan de Dalmatische kust van Kroatie, waar het ras tribidrag of crljenak kastelanski heet.

Tribidrag is de oudste bekende naam en gaat volgens de plantendienst van UC Davis terug tot de vijftiende eeuw. De naam komt uit het Grieks en verwijst naar vroege rijping. Het Italiaanse primitivo doet hetzelfde: het komt van het Latijnse primus, omdat de druif vroeg in het seizoen rijp is.

Tot 2001 werd aangenomen dat de druif uit Italie stamde. Het Kroatische spoor beantwoordde een vraag waarover meer dan honderd jaar was gespeculeerd.

De naam volgt het land: Italiaanse wijn van dit ras heet primitivo, Amerikaanse wijn heet zinfandel.

Elk wijnland werkt met een eigen lijst van toegelaten rassennamen. In Puglia is primitivo de ingeschreven naam, in Californie is dat zinfandel. Beide namen staan voor dezelfde plant, maar horen bij een ander gebied en een andere set regels.

Primitivo kwam pas laat in Californie terecht. Volgens Foundation Plant Services bracht onderzoeker Austin Goheen in 1968 plantmateriaal van de Italiaanse primitivo naar UC Davis, terwijl zinfandel daar toen al lang werd geteeld.

Primitivo di Manduria is een beschermde Italiaanse herkomst in Puglia met een eigen productiereglement.

Het reglement van het consorzio schrijft voor dat de wijn voor minstens 85 procent uit primitivo bestaat; de rest mag komen uit andere toegelaten blauwe rassen die niet aromatisch zijn. Het totale alcoholgehalte moet minimaal 13,5 procent volume halen, en voor de riserva ligt die grens op 14 procent.

Een riserva moet bovendien 24 maanden rijpen, gerekend vanaf 1 november van het oogstjaar, waarvan minstens negen maanden op hout.

In de Europese Unie moet een wijn voor minstens 85 procent van het genoemde ras zijn gemaakt als er een ras op het etiket staat.

Staan er twee of meer rassen vermeld, dan moet de wijn voor 100 procent uit die rassen bestaan. De namen komen dan in aflopende volgorde van gebruikte hoeveelheid op het etiket, in letters van gelijke grootte. De regel staat in artikel 50 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33.

Dat geeft houvast: staat primitivo als enige ras op de fles, dan zit er hoofdzakelijk primitivo in.