Wat is een eau-de-vie?

Wat betekent eau-de-vie precies?

Eau-de-vie is Frans voor levenswater en staat voor een gedistilleerde drank uit vergist fruit, wijn of druivendraf, zonder toegevoegde alcohol.

De Europese Unie kent 44 categorieen gedistilleerde dranken, vastgelegd in Verordening (EU) 2019/787, en beschermt daarnaast ongeveer 250 geografische aanduidingen voor gedistilleerd. Een gedistilleerde drank heeft volgens artikel 2 van die verordening minstens 15 procent alcohol. De eau-de-vie-categorieen liggen daar ruim boven. Ook in Nederlandse regelgeving komt de term terug: bij jenever gaat het om graandistillaat of een granen eau-de-vie, in de handel bekend als moutwijn.

Hoeveel alcohol moet een eau-de-vie hebben?

Minstens 37,5 procent alcohol. Die ondergrens geldt voor vruchten-eau-de-vie, wijn-eau-de-vie, draf-eau-de-vie en eau-de-vie uit appel- of perencider.

Dezelfde grens van 37,5 procent geldt voor gin. Voor gedistilleerd in het algemeen ligt de wettelijke ondergrens op 15 procent. Sommige geografische aanduidingen leggen de lat hoger: Kirsch d Alsace moet bij verkoop minstens 45 procent alcohol hebben. Vaak wordt een eau-de-vie ook op een hoger percentage gebotteld dan het minimum, omdat een deel van de aromastoffen alleen bij hogere sterkte in oplossing blijft.

Hoe wordt een eau-de-vie gemaakt?

Vers en vlezig fruit wordt eerst vergist, met of zonder pit, en daarna gedistilleerd tot minder dan 86 procent alcohol. Die grens houdt de vruchtgeur in het destillaat.

De regels zijn streng op wat er niet in mag:

• toevoegen van alcohol, verdund of niet, is verboden
• aromatiseren is verboden
• zoeten mag alleen om de smaak af te ronden, tot ten hoogste 18 gram per liter als invertsuiker
• kleuren mag uitsluitend met karamel en alleen als de drank minstens een jaar op hout heeft gelegen

Voor methanol geldt 1.000 gram per hectoliter alcohol van 100 procent. Voor appel, abrikoos, pruim, quetsch, mirabel, perzik, peer, braam en framboos is dat 1.200 gram, en voor onder meer kweepeer, jeneverbes, Williams-peer, zwarte en rode bes, rozenbottel, vlierbes en lijsterbes 1.350 gram. Bij steenvruchten geldt bovendien een maximum van 7 gram blauwzuur per hectoliter alcohol.

Waarom worden frambozen en bessen anders behandeld?

Frambozen, bramen, bessen en noten bevatten te weinig vergistbare suiker om zelf voldoende alcohol op te leveren, dus worden ze eerst in alcohol geweekt en daarna gedistilleerd.

Die werkwijze staat in een aparte categorie van de verordening, voor gedistilleerd verkregen door maceratie en distillatie. Er mag ten hoogste 20 liter landbouwethanol, distillaat of eau-de-vie worden gebruikt per 100 kilo vergiste vruchten, bessen of noten. Ook hier geldt minstens 37,5 procent alcohol en distillatie tot minder dan 86 procent. De lijst omvat ongeveer veertig vruchten, bessen en noten, van appelbes en kastanje tot duindoorn, sleedoorn, walnoot en passievrucht.

Welke soorten eau-de-vie zijn er?

Kirsch uit kersen, mirabel uit gele pruimen en poire williams uit peren zijn de bekendste vruchtvarianten, naast eau-de-vie uit wijn, uit druivendraf en uit appel- of perencider.

Kirsch d Alsace is een goed voorbeeld van hoe gedetailleerd zo een productdossier is. De grondstof bestaat uit guignes en merises, twee kersentypen. Er wordt gedistilleerd tot een sterkte tussen 60 en 80 procent, de drank wordt op minstens 45 procent verkocht, zoeten mag tot 10 gram suiker per liter als invertsuiker, en kleuren is verboden. Zulke eisen staan per aanduiding in een eigen dossier dat door de nationale toezichthouder wordt bewaakt.

Hoe herken je een eau-de-vie in de winkel?

Op het etiket staat een wettelijke benaming die de grondstof noemt, samen met een alcoholpercentage van minstens 37,5 procent. Die wettelijke benaming mag niet worden gebruikt voor dranken die niet aan de eisen voldoen.

De fles is meestal helder van inhoud, omdat kleuren pas na een jaar hout is toegestaan en de meeste vruchtdistillaten jong worden gebotteld. Voor de inhoudsmaat geldt de Europese lijst voor gedistilleerd: 100, 200, 350, 500, 700, 1.000, 1.500, 1.750 en 2.000 milliliter. Een fles van 750 milliliter staat niet op die lijst; dat is een wijnmaat.