Carignan

Carignan is een blauwe druif voor rode wijn. Het Duitse rasregister VIVC voert hem onder de hoofdnaam Carignan Noir en registreert ruim honderd synoniemen. Volgens dat register is met DNA-markers vastgesteld dat Castellana Blanca een van de ouders is; de tweede ouder is onbekend.

Over de herkomst zijn de bronnen niet eensgezind. VIVC noemt Frankrijk als land van herkomst. Jancis Robinson gaat uit van een Spaanse oorsprong: de naam verwijst naar Cariñena in Aragón, waar de druif inmiddels grotendeels door garnacha is vervangen. Er bestaat ook een lichte variant, carignan blanc, in de Roussillon.

Ja, de druif heeft per land en streek een eigen naam. Wie de namen kent, herkent carignan ook op een etiket waar het woord zelf niet op staat.

• Cariñena: de gangbare Spaanse naam, ook in Zuid-Amerika.
• Samsó: in Catalonië, onder meer in Priorat, Montsant, Penedès en Terra Alta.
• Mazuelo of mazuela: in de Rioja. VIVC geeft Mazuela als officiële naam in Spanje.
• Carignano: op Sardinië, bekend van de Carignano del Sulcis.
• Carignane: in de Verenigde Staten.

Buiten Europa staat de druif onder meer in Californië, Chili, Israël en Noord-Afrika.

Omdat hij lange tijd de meest geplante druif van het land was. Volgens Jancis Robinson bleef carignan dat tot merlot hem aan het einde van de twintigste eeuw inhaalde. Na de strenge winters van 1956 en 1963 werden in de Languedoc veel wijngaarden opnieuw met carignan beplant, waardoor de streek halverwege de jaren zestig grotendeels uit carignan bestond.

Daarna kwam de omslag. In de jaren negentig halveerde de Franse aanplant ongeveer, omdat wijnboeren stokken rooiden met Europese subsidie. Decanter schrijft dat veel oude carignan plaatsmaakte voor syrah, merlot en cabernet sauvignon.

In een warm klimaat. Carignan rijpt laat en slaagt daarom alleen waar de zomers lang en heet zijn. De druif is gevoelig voor echte en valse meeldauw. Volgens Jancis Robinson zijn de stelen zo taai dat machinaal oogsten lastig is, en kan de stok zeer hoge opbrengsten geven, tot wel 200 hectoliter per hectare.

Bij hoge opbrengsten blijft de kwaliteit achter. Jancis Robinson noemt druiven van oude stokken, volledig rijp op arme grond na een warme zomer, de basis van de beste carignan. Op Franse etiketten staat dat vaak als vieilles vignes. Om carignan jong drinkbaar te maken passen sommige makers macération carbonique toe, vergisting van hele trossen.

In de Languedoc is carignan meestal een blendpartner, en de appellaties leggen vast hoeveel er in mag. Een paar voorbeelden uit de officiële lastenboeken van het INAO:

• Saint-Chinian: carignan is een van de hoofddruiven, naast cinsaut, grenache, lledoner pelut, mourvèdre en syrah. Carignan en cinsaut samen mogen niet meer dan 50 procent van de aanplant uitmaken.
• Saint-Chinian Berlou: hier geldt juist een minimum van 30 procent carignan.
• Corbières: de wijnen komen van minstens twee druiven, waarbij het INAO carignan noemt als de druif die de rode wijn zijn structuur geeft.

Jancis Robinson noemt verder Minervois, Faugères, Fitou en de appellatie Languedoc als gebieden waar carignan in de blend meedoet.

Bij ’t Bockje staan wijnen uit de Languedoc en de Rhône met carignan in de blend, en een wijn die de druif op het etiket draagt. Allemaal uit Frankrijk.

• Op naam van de druif: Xavier Roger Carignan vieilles vignes.
• Saint-Chinian en Minervois: Maison Lorgeril Château de Ciffre Saint Chinian en Domaine La Borie Blanche Minervois.
• Languedoc en Pays d’Oc: Laurent Miquel Les Auzines Languedoc Rouge en Aussières rouge Pays d’Oc van Domaines Barons de Rothschild (Lafite).
• Rhône: La Vieille Ferme Rouge en van Domaine Brunely de Côtes du Rhône Rouge, Vacqueyras Rouge en Ventoux.
• Verder: Laurent Miquel Vendanges Nocturnes Classic Rouge, Nizas Le Clos Rouge en Dune Gris de Gris.

Wilt u weten hoeveel carignan er in een bepaalde fles zit? Kom langs aan de Brink 2 in Bathmen of bel 0570 541 278.

De winkel staat aan de Brink 2 in Bathmen. Open dinsdag tot en met vrijdag van 09.00 tot 18.00 uur en zaterdag van 09.00 tot 17.00 uur. Voor advies belt u 0570 541 278 of mailt u naar info@bockje.nl.