Wijn · Uitleg

Waarom zit er bezinksel in mijn wijn?

Bezinksel in wijn komt in twee hoofdvormen voor. Kristallen van kaliumbitartraat zijn regelmatig van vorm en meten ongeveer 0,1 tot 1,0 millimeter; ze slaan vooral neer bij lage temperatuur. Daarnaast zakt er amorf materiaal uit: eiwitten, kleurstof, tannine en polysachariden. Beide horen bij de natuurlijke samenstelling van wijn en wijzen niet op bederf.

De kern in cijfers
Twee hoofdvormen Kristallijn en amorf
Kristal 1 Kaliumbitartraat, boot- of lensvormig
Kristal 2 Calciumtartraat, ruit- of prismavormig
Grootte kristallen Ongeveer 0,1 tot 1,0 millimeter
Amorfe neerslag Eiwitten, pigmenten, tannine, polysachariden
Microbiologisch Gistcellen 3 tot 12 micrometer, bacteriën 1 tot 3 micrometer
Bevordert kristalvorming Lage temperatuur en een hoog kaliumgehalte
Ingreep in de kelder Koudestabilisatie voor het bottelen

Wat zijn de witte kristallen op de kurk of onder in het glas?

De witte, glasachtige korrels zijn vrijwel altijd kaliumbitartraat, in de vakliteratuur afgekort tot KHT.

Wijnsteenzuur zit van nature in druiven. In de fles kan het zuur zich binden aan kalium en uitkristalliseren. Het AWRI beschrijft de kristallen als boot- of lensvormig, met een grootte van ongeveer 0,1 tot 1,0 millimeter.

Kou versnelt het proces. Een fles die koud heeft gestaan, laat de kristallen eerder los dan een fles die op keldertemperatuur ligt. Bij witte wijn blijven ze helder, bij rode wijn kleuren ze mee met de wijn.

Waarom zakt er in oude rode wijn een donkere laag naar beneden?

De donkere laag in oude rode wijn bestaat uit amorf materiaal: kleurstof, tannine, eiwitten en polysachariden die aan elkaar klonteren.

Het AWRI deelt neerslag in vier groepen in: kristallijn, microbiologisch, amorf en overig. Amorfe deeltjes zijn onregelmatig van vorm, in tegenstelling tot de strakke kristallen van kaliumbitartraat.

Hoe langer een rode wijn ligt, hoe meer van die deeltjes groot genoeg worden om uit te zakken. In jonge wijn blijven ze in oplossing en ziet u ze niet.

Waarom heeft de ene fles wel bezinksel en de andere niet?

Het verschil zit in de keuzes die de wijnmaker maakt voor het bottelen: filtreren, klaren en koudestabiliseren.

Bij koudestabilisatie wordt de wijn sterk gekoeld, zodat het kaliumbitartraat al in de kelder neerslaat en daar wordt weggehaald. Een wijn die dat traject heeft gehad, geeft in de fles zelden nog kristallen.

Wijnmakers die weinig of niet filtreren laten meer vaste stof in de fles achter. Bij zulke wijnen hoort bezinksel bij het product en staat dat soms ook op het etiket vermeld.

Wat doet u met een fles waar bezinksel in zit?

Zet de fles een dag rechtop, zodat het bezinksel naar de bodem zakt, en schenk daarna rustig in een keer uit.

Wie decanteert, giet de wijn langzaam in een karaf en stopt zodra de eerste troebele sliert de flessenhals bereikt. Een lichtje achter de hals maakt dat moment goed zichtbaar.

Kristallen die aan de kurk blijven plakken, veegt u er gewoon af. Ze lossen niet op in de wijn en gaan niet terug in oplossing.

Wat zegt bezinksel over de wijn in de fles?

Bezinksel laat zien dat de wijn niet scherp is gefilterd of dat hij lang genoeg heeft gelegen om vaste stoffen te laten uitzakken.

Het AWRI schaart tartraatkristallen, eiwittroebeling en gistresten onder de gewone verschijnselen in wijn, met de kanttekening dat het vooral een kwestie van uiterlijk is.

Twijfelt u over een fles, neem hem dan mee naar de winkel aan de Brink in Bathmen; wij kijken er samen naar. Alcohol verkopen wij niet aan wie jonger is dan achttien jaar. NIX18.

Welke rode wijnen staan er in Bathmen?

In de winkel in Bathmen staan 411 rode wijnen van 221 verschillende merken uit 17 landen. De prijzen lopen van € 2,49 tot € 199,99. Het alcoholpercentage loopt van 1,3% tot 20%.

Alle wijn filteren

Korte antwoorden op verwante vragen

Wat zijn wijnsteenkristallen precies?
Kristallen van kaliumbitartraat, gevormd uit wijnsteenzuur en kalium die van nature in druiven zitten. Ze zijn boot- of lensvormig en meten ongeveer 0,1 tot 1,0 millimeter.
Kan ik bezinksel wegfilteren met een koffiefilter?
Beter niet. Een karaf werkt schoner: laat de fles rechtop staan en schenk langzaam over tot de eerste troebele sliert in de hals komt.
Heeft witte wijn ook bezinksel?
Ja. Bij witte wijn gaat het meestal om heldere tartraatkristallen; die vallen op omdat ze niet meekleuren met de wijn.
Hoort bezinksel bij port en andere versterkte wijn?
Bij ongefilterde stijlen zoals vintage port hoort een depot bij het product. Zulke flessen worden vrijwel altijd gedecanteerd.

Verder lezen

Bronnen

  1. Crystalline deposits, The Australian Wine Research Institute (geraadpleegd 2026-09-07)
  2. Classification of particles, The Australian Wine Research Institute (geraadpleegd 2026-09-07)
  3. Wine instabilities: the solids won't hurt you, AWRI helpdesk in Grapegrower & Winemaker, 2018 (geraadpleegd 2026-09-07)
  4. Winemaking resources, The Australian Wine Research Institute (geraadpleegd 2026-09-07)
  5. International Code of Oenological Practices, Organisation Internationale de la Vigne et du Vin (geraadpleegd 2026-09-07)

Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 14 september 2026.

Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.

Bericht als er iets bijzonders binnenkomt

Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat uw e-mailadres achter, dan krijgt u bericht zodra er wijn binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.

U krijgt eerst een mail om te bevestigen. Uitschrijven kan altijd. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar. NIX18.