Hoeveel alcohol zit er in likeur?

Likeur moet minstens 15 procent alcohol bevatten. Die ondergrens staat in bijlage I, categorie 33, van Europese verordening 2019/787 en geldt in de hele Europese Unie.

Blijft een drank onder die 15 procent, dan mag het woord likeur niet als wettelijke benaming op het etiket staan. Zo’n fles heet dan bijvoorbeeld een gearomatiseerde drank of een gearomatiseerd wijnproduct. Dat verschil is geen formaliteit. Het bepaalt ook waar de fles verkocht mag worden en hoe er accijns over wordt berekend.

Het gehalte leest u terug op het etiket, in procenten vol en gemeten bij 20 graden Celsius. Staat er 20 procent vol op, dan zit er in een liter van die likeur 20 centiliter pure alcohol. Twijfelt u over een fles, pak hem dan om en zoek dat getal op; het staat verplicht in hetzelfde blikveld als de naam en de inhoudsmaat.

De verordening stelt geen bovengrens aan likeur, dus boven de 15 procent is elk gehalte toegestaan.

Hoeveel alcohol er werkelijk in de fles zit, bepaalt de producent binnen die ene ondergrens. Daardoor liggen likeuren in de schappen ver uit elkaar: van flessen die net boven het wettelijke minimum zitten tot flessen die in de buurt van gewone gedistilleerde dranken komen. De verordening bemoeit zich daar niet mee, zolang de fles aan de eisen van zijn categorie voldoet.

Ga daarom af op het getal en niet op de smaak. Zoet maskeert alcohol, en juist bij likeur is de zoetheid wettelijk voorgeschreven. Een likeur die mild en stroperig aanvoelt, kan aanzienlijk sterker zijn dan een droge drank die scherper overkomt. Het etiket noemt het gehalte met maximaal een decimaal, zodat u twee flessen zonder rekenwerk naast elkaar kunt leggen.

Likeur bevat minstens 100 gram zoetstof per liter, uitgedrukt als invertsuiker. De verordening noemt twee gevallen met een lagere ondergrens.

Voor likeur die alleen met gentiaan, een vergelijkbare plant of wermoet is gearomatiseerd, geldt 80 gram per liter. Voor kersenlikeur waarvan de alcohol volledig uit kersendistillaat bestaat, geldt 70 gram per liter. Die twee uitzonderingen bestaan omdat de smaak van gentiaan en van kers anders onder de zoetheid zou verdwijnen.

Het alcoholgehalte verandert door die uitzonderingen niet. Ook een gentiaanlikeur en een kersenlikeur moeten op minstens 15 procent zitten. Zoetstof en alcohol zijn in de verordening twee losse eisen: de een mag de ander niet vervangen. Dat is ook het antwoord op de vraag waarom een zoete drank van 12 procent geen likeur mag heten, hoe zoet hij ook is.

Eierlikeur en advocaat vormen een eigen categorie in de verordening, nummer 39, met een minimum van 14 procent alcohol in plaats van 15 procent.

Bij die lagere grens horen wel eisen aan de inhoud. Er moet minstens 140 gram eigeel per liter in zitten en minstens 150 gram zoetstof per liter, opnieuw gerekend als invertsuiker. Een fles die die eieren en die zoetstof niet haalt, mag de naam eierlikeur of advocaat niet dragen.

Een likeur waarin ei zit maar die niet aan categorie 39 voldoet, valt onder categorie 40, likeur met ei. Daarvoor geldt het gewone minimum van 15 procent alcohol, met minstens 70 gram eigeel en 150 gram zoetstof per liter. Op het schap staan die twee soorten vaak naast elkaar, dus loont het om het gehalte en de benaming even te vergelijken.

Drank met 15 procent alcohol of meer is in Nederland sterke drank volgens de Alcoholwet, en sterke drank mag alleen worden verkocht in een slijterij.

Omdat likeur wettelijk pas likeur is vanaf 15 procent, valt vrijwel iedere likeur onder die regel. Eierlikeur van 14 procent is de bekendste uitzondering; die geldt als zwak-alcoholhoudende drank. Zo loopt de grens uit de Europese verordening in Nederland vrijwel gelijk met de grens tussen de slijterij en het gewone schap.

Praktisch betekent dat iets prettigs voor wie vergelijkt: in de winkel aan de Brink in Bathmen staat het likeurschap bij elkaar, van de lichtere flessen tot de stevige. U kunt de gehaltes dus naast elkaar bekijken en uitleg vragen voordat u kiest. NIX18: geen alcohol onder de 18 jaar.