Wat is een wodka martini?

De International Bartenders Association houdt voor de droge martini 60 milliliter sterkedrank op 10 milliliter droge vermout aan, dus zes op een, geroerd met ijs en gezeefd in een gekoeld glas.

Die officiele opgave noemt gin als basis. In een wodka martini neemt wodka die plaats in en blijft de rest van de opbouw gelijk. Droog betekent in de hedendaagse praktijk weinig vermout: wie om een droge martini vraagt, krijgt nog maar een scheutje in het glas. Vraagt u om extra dry, dan gaat er nog minder in, of helemaal niets. Schenk thuis met een maatbeker, want op het oog loopt de verhouding snel uit de hand.

Gin moet volgens de Europese regels overwegend naar jeneverbes smaken; voor wodka geldt die eis niet. Dat verschil in de basis merkt de drinker in het glas als eerste.

In bijlage I van verordening (EU) 2019/787 staat bij gin dat de smaak overwegend die van jeneverbes moet zijn. Bij wodka staat er iets anders: de drank wordt zo gedistilleerd dat de smaakkenmerken van de grondstof selectief worden teruggebracht, en mag daarna nog met actieve kool worden behandeld. Een gin martini zet dus een kruidige basis naast de vermout. In een wodka martini bepalen de vermout, het garnituur en de temperatuur wat er aan smaak overblijft.

Roeren koelt en verdunt; schudden doet hetzelfde sneller en verandert daarbij de structuur, doordat er luchtbelletjes in de vloeistof komen en de drank troebel in het glas belandt.

Vakliteratuur over mixtechniek rekent 15 tot 20 seconden schudden gelijk aan 90 tot 120 seconden roeren voor dezelfde koeling en verdunning. Schudden brengt daarnaast kleine luchtbelletjes in de drank, zodat die wolkig wordt in plaats van helder. Dranken die alleen uit heldere ingredienten bestaan, worden daarom doorgaans geroerd. Let op wat verdunning wel en niet doet: er komt smeltwater bij, dus het alcoholpercentage in het glas zakt, maar de hoeveelheid alcohol blijft dezelfde.

Bij 60 milliliter wodka van 40 procent en 10 milliliter droge vermout komt er 25,5 tot 26,2 milliliter pure alcohol in het glas, ongeveer twee standaardglazen.

De rekensom loopt zo. 60 milliliter wodka maal 0,40 is 24 milliliter pure alcohol. Droge vermout moet volgens verordening (EU) 251/2014 minstens 14,5 procent en minder dan 22 procent alcohol bevatten, dus 10 milliliter levert 1,45 tot 2,2 milliliter. Samen komt u op 25,5 tot 26,2 milliliter. Pure alcohol weegt 0,789 gram per milliliter, dus dat is 20,1 tot 20,7 gram. Het Trimbos-instituut rekent een standaardglas op ongeveer 10 gram pure alcohol. Schenkt u kleiner, bijvoorbeeld 45 milliliter wodka op 7,5 milliliter vermout, dan komt u op ongeveer 15 gram.

Een dirty martini is dezelfde opbouw met een scheut olijvennat erbij, geschonken met olijven als garnituur. Het nat maakt de drank zouter en minder helder.

Olijvennat bevat zelf geen alcohol. Er gaat dus volume bij zonder dat er alcohol bij komt: het alcoholpercentage van het glas zakt, de hoeveelheid alcohol blijft gelijk. Hoeveel nat erin gaat, is een kwestie van smaak en loopt van een paar druppels tot een flinke scheut. De officiele opgave voor de droge martini noemt groene olijven als garnituur op verzoek, naast olie uit een citroenschil als standaard.

Voor een martini wordt gewoonlijk een ongearomatiseerde wodka gebruikt. Die moet in de Europese Unie minstens 37,5 procent alcohol bevatten; in Bathmen staan 223 verschillende wodka’s in het schap.

Van die 223 flessen staan er 151 op 37,5 procent of hoger, en de wodka’s komen uit 21 landen. Een wodka met een toegevoegd aroma verandert het karakter van het glas en maakt er feitelijk een andere cocktail van. De grondstof scheelt ook: verordening (EU) 2019/787 laat wodka toe uit granen, uit aardappelen of uit andere landbouwgrondstoffen, en wie niet uitsluitend graan of aardappel gebruikt, moet dat op het etiket vermelden. Weet u niet welke stijl bij uw verhouding past, kom dan langs aan de Brink in Bathmen of bel. NIX18: geen alcohol onder de 18 jaar.