Wat is wodka?

Waarvan wordt wodka gemaakt?

Wodka begint bij ethylalcohol van landbouwoorsprong: alcohol die door gisting met gist uit aardappelen, granen of andere landbouwgrondstoffen is gewonnen en daarna is gedestilleerd.

Die basisalcohol moet volgens artikel 5 van Verordening (EU) 2019/787 minstens 96,0% alcohol per volume hebben. Per hectoliter alcohol van 100% vol gelden daarbij vaste grenzen:

• methanol: hooguit 30 gram
• totaal zuur, uitgedrukt als azijnzuur: hooguit 1,5 gram
• esters, uitgedrukt als ethylacetaat: hooguit 1,3 gram
• aldehyden: hooguit 0,5 gram
• hogere alcoholen: hooguit 0,5 gram
• vluchtige stikstofhoudende basen: hooguit 0,1 gram
• furfural: niet aantoonbaar

Bij het destilleren en rectificeren worden de zintuiglijke kenmerken van de grondstof en de bijproducten van de gisting doelbewust teruggebracht. Voor de afgewerkte wodka geldt een scherpere methanolgrens dan voor de basisalcohol: ten hoogste 10 gram per hectoliter alcohol van 100% vol.

Hoeveel alcohol moet wodka minimaal bevatten?

Wodka moet in de Europese Unie minimaal 37,5% alcohol per volume bevatten. Categorie 15 van Bijlage I bij Verordening (EU) 2019/787 legt dat vast.

Voor gedistilleerde dranken in het algemeen ligt de ondergrens op 15%, met eierlikeur als enige uitzondering. Regels rond beschermde aanduidingen kunnen strenger zijn. De productspecificatie van Polska Wodka schrijft bijvoorbeeld een bandbreedte van 37,5 tot 55% voor, en voor de gearomatiseerde variant 37,5 tot 70%. Voor die gearomatiseerde variant geldt bovendien een maximum van 100 gram invertsuiker per liter alcohol van 100% vol.

Wat mag er aan wodka worden toegevoegd?

Kleuren is bij wodka verboden en zoeten mag maar heel beperkt: het eindproduct bevat hooguit 8 gram zoetstoffen per liter, uitgedrukt als invertsuiker, en alleen om de smaak af te ronden.

Aroma toevoegen mag uitsluitend met natuurlijke aromastoffen of aromatiserende preparaten die al aanwezig zijn in het destillaat van de vergiste grondstof. De drank mag wel bijzondere zintuiglijke eigenschappen krijgen, zolang er geen overheersende smaak ontstaat. Zodra dat wel gebeurt, valt de fles buiten categorie 15 en moet hij anders worden benoemd.

Waarom staat er op sommige flessen wodka een grondstofvermelding?

Wodka die niet uitsluitend uit aardappelen, granen of beide is gemaakt, moet op het etiket prominent vermelden uit welke grondstoffen de alcohol is geproduceerd.

Die vermelding moet in hetzelfde gezichtsveld staan als de wettelijke benaming. Zo herken je in een oogopslag wodka van bijvoorbeeld druiven, melkwei of suikerbiet. De regel komt voort uit de discussie die in de jaren voor 2008 in de EU werd gevoerd over de vraag of wodka alleen van graan en aardappelen gemaakt zou mogen worden; het compromis werd een verplichte vermelding in plaats van een verbod.

Waar komt wodka vandaan?

Polen levert de oudste schriftelijke sporen. Het woord wodka werd in 1405 voor het eerst opgetekend in een gerechtelijk document, aldus de productspecificatie van de beschermde aanduiding Polska Wodka.

Uit stukken van 1454 blijkt dat er in Gdansk stokerijen actief waren. Voor 1550 werd in Krakau al op grote schaal gestookt en in de jaren 1580 telde de streek rond Poznan 49 stokerijen. Polska Wodka eist tot op vandaag rogge, tarwe, gerst, haver, triticale of aardappelen die in Polen zijn geteeld, en alle productiestappen op Pools grondgebied. Bij de filtratie mag de poriegrootte van het medium hoogstens 1 micrometer bedragen.

In Nederland geldt NIX18: alcohol wordt niet verkocht aan wie jonger is dan 18 jaar.