Hoeveel alcohol zit er in jenever?

Jenever moet minimaal 30 procent alcohol bevatten. Verordening (EU) 2019/787 zet die grens in bijlage I, bij categorie 19: gedistilleerde drank met jeneverbessmaak.

Boven dat minimum gelden per benaming strengere eisen. Vijf Nederlandse jenevers hebben een eigen Europees productdossier: jenever en graanjenever vanaf 30 procent, jonge jenever en oude jenever vanaf 35 procent, en vruchtenjenever vanaf 18 procent. Oude jenever moet daarnaast minimaal 15 procent van zijn alcohol uit moutwijn halen, jonge jenever minimaal 1,5 procent. Een fles die 30 procent haalt maar geen van die eisen, mag alleen jenever heten, niet jonge of oude jenever.

Korenwijn stond in de Nederlandse regels op minimaal 38 procent alcohol, acht procentpunten boven het minimum voor gewone jenever.

De Verordening Benaming Gedistilleerde en Zwak gedistilleerde Dranken van het Productschap Dranken eiste voor korenwijn ook minimaal 51 procent moutwijn. Die verordening is per 1 januari 2015 vervallen, en korenwijn hoort niet bij de vijf Nederlandse jeneverbenamingen met een Europees productdossier. Wettelijk valt korenwijn daarmee terug op de 30 procent van categorie 19. De naam verwijst naar dat hoge moutwijngehalte.

Een borrelglas van 35 milliliter jenever van 35 procent bevat ongeveer 9,8 gram pure alcohol.

De rekensom gaat zo: 35 milliliter × 0,35 = 12,25 milliliter pure alcohol. Alcohol weegt ongeveer 0,8 gram per milliliter, dus 12,25 × 0,8 is ongeveer 9,8 gram. Het Trimbos-instituut rekent een standaardglas op 10 gram pure alcohol, voor bier, wijn en sterke drank gelijk. Een borrelglas jonge jenever komt daar net onder. Bij een jenever van 38 procent wordt het 35 × 0,38 × 0,8, oftewel ongeveer 10,6 gram. Met het percentage van de fles maakt u de som zelf: milliliters maal het percentage, gedeeld door honderd, maal 0,8.

Het wettelijk minimum is een ondergrens en geen bovengrens: categorie 19 noemt 30 procent als minimum en stelt geen maximum.

Een distilleerder mag het distillaat terugverdunnen tot dicht bij die grens, maar hoeft dat niet. Vatgerijpte jenevers en bottelingen die niet of minder zijn terugverdund komen daardoor hoger uit. Op de jeneverafdeling in Bathmen loopt het bekende alcoholpercentage van 17 procent, bij flessen met vruchten, tot 65,5 procent. Van de 198 flessen jenever hebben 192 een bekend percentage in de index. Van de 191 flessen op 30 procent of hoger komen er 178 uit Nederland, 7 uit België, 3 uit Spanje, 2 uit Frankrijk en 1 uit Griekenland.

Vanaf 15 procent alcohol heet een drank in de Alcoholwet sterke drank, en jenever zit daar met minimaal 30 procent altijd boven.

Sterke drank mag voor gebruik elders dan ter plaatse alleen worden verstrekt in een slijtlokaliteit die in de vergunning staat. Zwak-alcoholhoudende drank onder 15 procent mag ook in een levensmiddelenwinkel over de toonbank. Artikel 20 van de Alcoholwet verbiedt het verstrekken van alcoholhoudende drank aan iemand van wie niet is vastgesteld dat hij achttien jaar is. Het percentage op het etiket bepaalt dus ook waar een fles verkocht mag worden. Onder achttien geen alcohol: NIX18.