Jenever · Uitleg

Wat is moutwijn?

Moutwijn is het graandistillaat dat jenever zijn graankarakter geeft. Het wordt gestookt uit een gegist beslag van granen en afgetapt tussen 40 en 80 procent alcohol. Het productdossier van jenever eist minstens 1,5 procent moutwijn in het zuivere alcoholvolume; voor oude jenever is dat minstens 15 procent.

De kern in cijfers
Wat het is Graandistillaat, in het productdossier van jenever moutwijn genoemd
Granen Tarwe, rogge, gerst, mais, haver, boekweit en triticale, los of gemengd
Distillatiesterkte Afgetapt tussen 40 en 80 procent vol
Jenever Minstens 30 procent vol en minstens 1,5 procent moutwijn in het zuivere alcoholvolume
Jonge jenever Minstens 35 procent vol en minstens 1,5 procent moutwijn
Oude jenever Minstens 35 procent vol en minstens 15 procent moutwijn
Suiker in jenever Hoogstens 20 gram per liter
Europese categorie Graandrank, categorie 3 van bijlage I bij verordening (EU) 2019/787, minstens 35 procent vol

Hoe wordt moutwijn gemaakt?

Gemalen granen gaan met water in een beslag, dat vergist en daarna wordt gestookt. Het productdossier van jenever staat batchdistillatie met reflux toe, en ook kolomdistillatie.

Het beslag wordt verwarmd tot een wort, waarna gist en eventueel enzymen hun werk doen. Bij batchdistillatie wordt per ketelvulling gewerkt, vaak in meerdere gangen achter elkaar. Het distillaat wordt afgetapt tussen 40 en 80 procent alcohol. Dat bereik is laag genoeg om geur en smaak van het graan in het distillaat te houden.

Welke granen gaan er in moutwijn?

Het productdossier van jenever noemt tarwe, rogge, gerst, mais, haver, boekweit en triticale, afzonderlijk of gemengd. De gekozen verhouding bepaalt het karakter van het distillaat.

Gemoute gerst levert de enzymen die het zetmeel uit de andere granen omzetten in vergistbare suikers. Rogge en mais worden daarnaast veel gebruikt. Het dossier schrijft geen vaste verhouding voor, waardoor elke stoker een eigen graanmengsel kan aanhouden. Wel is de eis dat het om hele granen gaat, niet om een neutraal alcoholproduct.

Hoeveel moutwijn zit er in jenever?

Jenever bevat minstens 1,5 procent moutwijn in het zuivere alcoholvolume en minstens 30 procent alcohol. Oude jenever vraagt 15 procent moutwijn en minstens 35 procent alcohol.

Die 1,5 procent slaat op de alcohol, niet op de inhoud van de fles. Van alle zuivere alcohol in de jenever moet dus minstens dat deel uit moutwijn komen. De rest mag ethylalcohol uit landbouwproducten zijn. Het productdossier staat verder hoogstens 20 gram suiker per liter toe.

Wat is het verschil tussen jonge en oude jenever?

Het verschil zit in het aandeel moutwijn, niet in rijping. Jonge jenever vraagt minstens 1,5 procent moutwijn, oude jenever minstens 15 procent, beide bij minimaal 35 procent alcohol.

De woorden jong en oud verwijzen naar twee stijlen die in de vorige eeuw naast elkaar zijn ontstaan, niet naar de tijd op vat. Een oude jenever kan ongerijpt zijn en een jonge jenever kan houtrijping hebben gehad.

Is moutwijn hetzelfde als graandrank?

Graandrank is categorie 3 van bijlage I bij verordening (EU) 2019/787: uitsluitend gestookt uit gegist graanbeslag, minstens 35 procent alcohol en niet gearomatiseerd.

Moutwijn is de traditionele Nederlandse en Vlaamse naam voor zulk graandistillaat, en zo wordt het woord ook in het productdossier van jenever gebruikt. Een graandrank die als zodanig in de handel gaat, mag hoogstens 10 gram zoetstof per liter krijgen.

Waar is de naam jenever beschermd?

Jenever is een beschermde geografische aanduiding. Het gebied omvat Nederland, Belgie, de Franse departementen Noord en Pas-de-Calais, en de Duitse deelstaten Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen.

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland beheert de Nederlandse kant van die bescherming en publiceert de productdossiers voor jenever, jonge jenever, oude jenever, graanjenever en vruchtenjenever. Naast het moutwijnaandeel schrijft het dossier voor dat de alcohol op smaak wordt gebracht door contact met bessen van Juniperus communis of Juniperus oxycedrus.

Jenever per soort in de winkel in Bathmen

In de winkel in Bathmen staan 111 jenevers met een soortaanduiding van 31 verschillende merken uit 3 landen. Het alcoholpercentage loopt van 30% tot 59,2%.

Alle jenever filteren

Korte antwoorden op verwante vragen

Wat betekent 1,5 procent in het alcoholvolume?
Van alle zuivere alcohol in de fles moet minstens 1,5 procent uit moutwijn komen, niet 1,5 procent van de inhoud.
Is oude jenever ouder dan jonge jenever?
Nee. Oud en jong staan voor twee stijlen en voor het aandeel moutwijn, niet voor rijpingstijd.
Mag jenever gearomatiseerd worden?
Jenever krijgt smaak door contact met jeneverbessen; het productdossier schrijft Juniperus communis of Juniperus oxycedrus voor.
Hoeveel suiker mag er in jenever?
Hoogstens 20 gram per liter, en uitsluitend om de smaak af te ronden.

Verder lezen

Bronnen

  1. Productdossier jenever, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (geraadpleegd 4 september 2026)
  2. Productdossier oude jenever, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (geraadpleegd 4 september 2026)
  3. Europese bescherming voor gedistilleerde dranken, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (geraadpleegd 4 september 2026)

Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.

Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.

Bericht als er iets bijzonders binnenkomt

Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je bericht zodra er jenever binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Uitschrijven kan altijd. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar. NIX18.