Mag u zelf likeur maken?

Thuis likeur maken van sterkedrank die u legaal hebt gekocht, mag voor eigen gebruik. De accijns is bij aankoop al afgerekend en u voegt alleen smaak en suiker toe.

Het Uitvoeringsbesluit accijns regelt dit in artikel 7. De ontheffing op het verbod om buiten een accijnsgoederenplaats te produceren of te verwerken geldt als over de uitgangsgoederen accijns is betaald en het accijnsbedrag van het nieuwe product niet hoger uitkomt dan dat van de uitgangsgoederen. Wie vruchten, suiker en water toevoegt, verlaagt het alcoholgehalte en voldoet aan die voorwaarde.

Hetzelfde artikel stelt in het derde lid de grens: thuis geproduceerde accijnsgoederen worden verbruikt door de producent, zijn huisgenoten of zijn gasten. Blijft uw likeur binnen dat gezelschap, dan blijft u binnen de regeling.

Alcohol stoken is het produceren van een accijnsgoed, en dat mag alleen in een accijnsgoederenplaats waarvoor een vergunning is afgegeven.

De Wet op de accijns legt dat vast in artikel 5, eerste lid: een accijnsgoed produceren of verwerken buiten een daarvoor aangewezen accijnsgoederenplaats is niet toegestaan. De vergunning voor zo’n plaats staat in afdeling 2 van hoofdstuk III, de artikelen 42 tot en met 50.

Artikel 5, derde lid, maakt uitzonderingen mogelijk. Voor thuisbereiding noemt de wet bier en wijn voor eigen gebruik. Gedistilleerd staat daar niet bij.

Daarnaast is voor het distilleertoestel zelf een vergunning nodig. De Douane stelt die eis voor toestellen die per uur minstens 0,5 liter kunnen maken van een product boven 50 procent vol, en ook voor losse onderdelen waarmee zo’n toestel is samen te stellen. Wij geven daarom geen aanwijzingen voor het stoken en geen bouwtekening voor een ketel.

Laten trekken haalt smaak en kleur uit vruchten, kruiden of schillen. Distilleren maakt nieuwe alcohol. Alleen die tweede bewerking valt onder de vergunningplicht.

Bij trekken verandert het alcoholgehalte alleen doordat er vocht en suiker bij komen. Er ontstaat geen alcohol die er niet al was, en over de fles waarmee u begint is de accijns al betaald.

Bij distilleren wordt ethanol afgescheiden en geconcentreerd. De Douane kijkt bij de vergunningplicht naar wat een toestel kan, niet naar waar het voor gebruikt wordt: alleen apparatuur die een mengsel van alcohol en water helemaal niet kan scheiden, valt erbuiten.

Likeur is in de Europese Unie een beschermde benaming: minstens 15 procent alcohol en minstens 100 gram zoetstoffen per liter, uitgedrukt als invertsuiker.

Die eisen staan in bijlage I, categorie 33, van verordening (EU) 2019/787. Voor twee groepen geldt een lagere suikergrens: 70 gram per liter voor kersen- en morellenlikeur waarvan de alcohol uitsluitend uit kersendistillaat komt, en 80 gram per liter voor likeuren die alleen met gentiaan, een vergelijkbare plant of alsem zijn gearomatiseerd.

Blijft uw fles onder die grenzen, dan is het wettelijk gezien geen likeur maar een gearomatiseerde drank. Voor eigen gebruik heeft dat geen gevolgen; op een etiket in de handel wel. In de selectie fruit- en citroenlikeur in Bathmen, 120 flessen van 61 merken uit 12 landen, lopen de percentages van 12 tot 55 procent.

Likeur maken komt neer op vier stappen: laten trekken, zeven, zoeten en bewaren. Er komt geen distillatie aan te pas.

• Vruchten, kruiden of schillen in een gesloten pot met sterkedrank laten trekken.
• Het mengsel zeven, zodat het vaste deel eruit is.
• Suiker of siroop toevoegen en oplossen.
• Koel en donker bewaren in een goed gesloten fles.

Verhoudingen en trektijd verschillen per vrucht en per fles en staan niet in de wet. Wij zetten er daarom geen getallen bij die wij niet kunnen onderbouwen; in de winkel aan de Brink denken wij met u mee over de basis die u kiest. In Bathmen staan 787 flessen likeur in het schap, waaronder 83 fruitlikeuren, 41 kruidenlikeuren en 37 citroenlikeuren.

Verkopen mag niet. Zelfgemaakte likeur in het handelsverkeer brengen vraagt een vergunning en afdracht van accijns, en dat geldt ook voor verstrekken tegen een vergoeding.

De ontheffing voor thuisbereiding is in het Uitvoeringsbesluit accijns gekoppeld aan verbruik door de producent, zijn huisgenoten of zijn gasten. Zodra de fles daarbuiten komt, vervalt de grond waarop u zonder vergunning mocht maken.

Voor verstrekken geldt bovendien de Alcoholwet. Artikel 20 verbiedt het bedrijfsmatig of anders dan om niet verstrekken van alcoholhoudende drank aan iemand van wie niet is vastgesteld dat die 18 jaar of ouder is, en ook het verstrekken aan een meerderjarige als de drank kennelijk bestemd is voor iemand die nog geen 18 is. NIX18 geldt net zo goed voor een fles uit eigen keuken.