Aquavit · Uitleg
Wat is het verschil tussen Noorse en Deense aquavit?
Noorse akevitt komt van aardappelsprit en rijpt verplicht op eikenhouten vaten. Deense akvavit is volgens Vinmonopolet meestal op graan gebaseerd en van het lichte type. Voor de beschermde naam Norsk Akevitt geldt sprit van minstens 95 procent Noorse aardappelen en minstens zes maanden rijping op vaten onder 1.000 liter. Beide vallen onder categorie 24 van Verordening (EU) 2019/787.
| Gedeelde categorie | 24 van Verordening (EU) 2019/787, akvavit of aquavit |
|---|---|
| Alcohol | minstens 37,5 % vol voor beide |
| Norsk Akevitt | beschermde geografische aanduiding sinds Uitvoeringsverordening (EU) 2020/156 |
| Grondstof Norsk Akevitt | aardappelsprit van minstens 95 % Noorse aardappelen |
| Rijping Norsk Akevitt | minstens 6 maanden op vaten onder 1.000 liter, minstens 12 maanden op grotere |
| Vaten | meestal eerder gebruikte oloroso-sherryvaten, doorgaans 500 liter |
| Deense stijl | volgens Vinmonopolet meestal op graan en van het lichte, koele type |
| Beschermde namen | Norsk Akevitt, Norsk Aquavit, Norsk Akvavit en Norwegian Aquavit |
Waarvan wordt Noorse akevitt gemaakt?
Aardappelen zijn de basis, want voor de beschermde naam Norsk Akevitt moet de sprit in Noorwegen gemaakt zijn van minstens 95 procent Noorse aardappelen.
De Noorse akevittvereniging beschrijft die basis als neutrale landbouwethanol van 96 procent, gestookt uit die aardappelen en daarna op smaak gebracht met kruidendestillaten.
Vinmonopolet schrijft dat Deense en Zweedse aquavit meestal op graan is gebaseerd. Daar zit het eerste verschil tussen de twee landen.
Moet Noorse akevitt op vat rijpen?
Rijping op eikenhout is verplicht voor Norsk Akevitt: minstens zes maanden op vaten kleiner dan 1.000 liter en minstens twaalf maanden op grotere vaten.
De Noorse akevittvereniging schrijft dat de vaten meestal eerder gebruikt zijn voor oloroso-sherry en doorgaans een inhoud van 500 liter hebben.
Vatrijping geeft de goudbruine kleur. Vinmonopolet schrijft dat een langere rijping op vat meer vanille- en karamelachtige tonen oplevert.
Wat maakt Deense akvavit anders?
Deense akvavit is volgens Vinmonopolet meestal van het lichte, koele type, terwijl Noorse akevitt vaker vatgerijpt en donker van kleur is.
Het Deense nationaallexicon Lex noemt Rød Aalborg en Jubilæum als bekende Deense akvavitten en zet het alcoholpercentage van de Noordse soorten op 35 tot 45 procent.
Lex beschrijft ook de Deense gewoonte: gekoeld en samen met bier, bij maaltijden met zout eten, in het bijzonder bij haring en kaas.
Is Norsk Akevitt een beschermde naam?
Norsk Akevitt is sinds 2020 een beschermde geografische aanduiding in de Europese Unie, geregistreerd met Uitvoeringsverordening (EU) 2020/156.
De registratie dekt de namen Norsk Akevitt, Norsk Aquavit, Norsk Akvavit en Norwegian Aquavit. Noorwegen diende de aanvraag in november 2016 in en de registratie volgde op 23 januari 2020.
Een beschermde geografische aanduiding legt vast waar en hoe een drank gemaakt moet zijn. Staat zo’n naam op het etiket, dan is die herkomst gecontroleerd.
Welke kruiden zitten er in allebei?
Karwijzaad of dillezaad of beide, want Verordening (EU) 2019/787 eist dat de smaak van elke aquavit grotendeels van destillaten van die zaden komt.
De verordening noemt de soorten met naam: Carum carvi voor karwij en Anethum graveolens voor dille. Etherische oliën zijn als smaakmaker verboden.
Daarnaast mogen natuurlijke aromastoffen en aromatiserende preparaten worden gebruikt. De Noorse akevittvereniging noemt anijs, kardemom en koriander als gebruikelijke toevoegingen.
Welke aquavit ligt er in Bathmen?
In de winkel in Bathmen staan 12 flessen aquavit van 5 verschillende merken uit 3 landen. De prijzen lopen van € 12,99 tot € 34,99. Het alcoholpercentage loopt van 38% tot 45%.
- Aalborg DILD Akvavit 38% · 70 cl · Denemarken
- Aalborg Jubileum Akvavit 42% · 70 cl · Denemarken
- Aalborg Jubileum Akvavit 40% · 100 cl · Denemarken
- Aalborg Nordguld Akvavit 70cl 40% · 70 cl · Denemarken
- Aalborg Taffel Akvavit 45% · 35 cl · Denemarken
- Aalborg Taffel Akvavit 45% · 70 cl · Denemarken
- Angelburger Aquavit 38% · 70 cl · Duitsland
- BOMMERLUNDER Aquavit 38% · 70 cl · Duitsland
- Linie Aquavit 41,5% · 70 cl · Denemarken
- Linie Aquavit 41,5% · 100 cl · Denemarken
Korte antwoorden op verwante vragen
- Is akevitt hetzelfde als akvavit?
- Het zijn spellingsvarianten. Verordening (EU) 2019/787 noemt de categorie akvavit of aquavit; in Noorwegen is akevitt de gangbare schrijfwijze.
- Waarom is Noorse akevitt goudbruin?
- Van de verplichte vatrijping op eikenhout: minstens zes maanden op vaten onder 1.000 liter en minstens twaalf maanden op grotere vaten.
- Hoeveel alcohol heeft aquavit?
- Minstens 37,5 procent volgens Verordening (EU) 2019/787. Store norske leksikon noemt 37,5 tot 43 procent als gangbare band.
- Waar drink je Noorse en Deense aquavit bij?
- Bij zout en vet eten. Vinmonopolet noemt haring, schaaldieren en smørrebrød; Lex noemt haring en kaas.
- Sinds wanneer is Norsk Akevitt beschermd?
- Sinds 23 januari 2020, met Uitvoeringsverordening (EU) 2020/156.
Verder lezen
Bronnen
- Verordening (EU) 2019/787, bijlage I: categorieën gedistilleerde dranken, The National Archives (legislation.gov.uk) (geraadpleegd 2026-09-07)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2020/156, registratie Norsk Akevitt, EUR-Lex, Publicatiebureau van de Europese Unie (geraadpleegd 2026-09-07)
- Akevitt, Store norske leksikon (geraadpleegd 2026-09-07)
- Akevitt, vårt eget nasjonalbrennevin, Vinmonopolet (geraadpleegd 2026-09-07)
- Slik lages norsk akevitt, Norske Akevitters Venner (geraadpleegd 2026-09-07)
- Akvavit, Lex, Danmarks Nationalleksikon (geraadpleegd 2026-09-07)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 7 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.