Kruidenlikeur

Een kruidenlikeur is een likeur waarvan de smaak vooral uit planten komt: kruiden, wortels, bloemen, zaden, schillen en specerijen. De Europese Verordening 2019/787 bepaalt wat een likeur is. Het gaat om een gedistilleerde drank van landbouwalcohol of een distillaat, die gezoet is en waaraan aroma’s of producten van agrarische oorsprong zijn toegevoegd.

Het alcoholgehalte is minimaal 15 procent. Het suikergehalte, uitgedrukt als invertsuiker, is in de meeste gevallen minimaal 100 gram per liter. Voor likeuren die alleen met gentiaan, een vergelijkbare plant of alsem zijn gemaakt, ligt de grens op 80 gram. Omdat een likeur altijd een minimum aan suiker heeft, betekent ‘dry’ op het etiket van een likeur volgens de verordening niet dat de drank ongezoet is.

Kloosterlikeuren zijn kruidenlikeuren met een geschiedenis in een klooster. Chartreuse wordt nog altijd gemaakt door de Kartuizer monniken. Volgens de makers gaf maarschalk François-Annibal d’Estrées de Kartuizers in Parijs in 1605 een manuscript met het recept van een kruidenelixer. Daaruit ontstonden het elixer en later de groene en de gele likeur.

In Chartreuse gaan 130 planten, en slechts twee monniken kennen het volledige recept. Sinds 2018 wordt gestookt in de distilleerderij Aiguenoire, in het Chartreusegebergte.

Bénédictine heeft een andere achtergrond. Het recept wordt toegeschreven aan een benedictijner monnik en zou teruggaan tot 1510. Wijnhandelaar Alexandre Le Grand uit Fécamp bracht de likeur op de markt en bouwde daar het Palais Bénédictine, waar hij nog steeds wordt gemaakt van 27 planten en specerijen.

Het verschil zit in de suiker. Berenburg, de bekendste Friese kruidendrank, is een kruidenbitter. Voor een bitter schrijft de Europese verordening wel minimaal 15 procent alcohol voor, maar geen minimum suikergehalte. Een kruidenlikeur moet daarentegen in de regel minimaal 100 gram suiker per liter bevatten.

Ook in Friesland worden kruidenlikeuren gemaakt. Claerkampster is een merk van Boomsma, de familiedistilleerderij die Dirk Boomsma in 1883 in Leeuwarden begon. Boomsma maakt van oudsher jenever, Beerenburger en likeuren, nog steeds volgens de oorspronkelijke recepten. Wie een Friese kruidendrank zoekt, kiest dus eerst tussen een bitter en een zoetere likeur.

Hierbas zijn kruidendranken van de Balearen met een beschermde geografische aanduiding in de EU. Hierbas de Mallorca moet op Mallorca worden gemaakt en gebotteld, met onder meer citroenverbena, kamille, sinaasappel, citroen, rozemarijn, melisse en venkel van het eiland. Er zijn drie soorten: seca, mezcladas en dulce, van droog tot zoet.

Hierbas Ibicencas komen van Ibiza en Formentera, met tussen 24 en 38 procent alcohol en planten als venkel, tijm, rozemarijn en salie. Wettelijk vallen beide onder de gedistilleerde dranken met anijssmaak.

In Duitsland heet kruidenlikeur Kräuterlikör. Daar gelden dezelfde Europese regels: de Duitse voedselcontrole verwijst voor Kräuterlikör naar de likeurcategorie uit Verordening 2019/787, met minimaal 15 procent alcohol en 100 gram suiker per liter.

In de winkel staan kruidenlikeuren van onder meer Schrobbelèr, Van Wees, Bols, Claerkampster, Battumse, Izarra, Licor 43, Galliano en Gurktaler. Schrobbelèr ontstond in de jaren zeventig in de thuisbar van Jan Wassing in Tilburg en wordt gemaakt met 43 kruiden.

Van de kloosterlikeuren staan Chartreuse en Bénédictine in het schap, naast de hierbas van Mallorca en Ibiza en Drambuie uit Schotland, gemaakt van Schotse whisky, heidehoning, kruiden en specerijen. De flessen komen uit Nederland, Frankrijk, Spanje, Italië, Duitsland, Schotland, Oostenrijk en Portugal.

Twijfelt u tussen een kloosterlikeur en een hierbas, of zoekt u een fles voor een cocktail? Bel de winkel of kom langs aan de Brink 2 in Bathmen.

De winkel staat aan de Brink 2 in Bathmen. Open dinsdag tot en met vrijdag van 09.00 tot 18.00 uur en zaterdag van 09.00 tot 17.00 uur. Voor advies belt u 0570 541 278 of mailt u naar info@bockje.nl.