Vanillelikeur

Vanille komt van Vanilla planifolia, een klimplant uit de orchideeënfamilie. Volgens Kew, de botanische tuin in Londen, groeit de plant van nature in de tropische bossen van Mexico, Midden-Amerika en het noorden van Zuid-Amerika. De Azteken in Mexico gebruikten vanille al om cacao op smaak te brengen.

Buiten dat natuurlijke gebied moet elke bloem met de hand worden bestoven. Dat is precisiewerk: de bloemen staan maar acht uur open. Kew schrijft dat de techniek in 1841 werd vervolmaakt door een jongen van twaalf. Het aroma ontstaat pas als de vrucht wordt gedroogd en gerijpt door stomen en fermenteren. Vanilline is daarbij het belangrijkste smaakmolecuul.

Die vermelding betekent dat het aroma voor minstens 95 gewichtsprocent uit vanille zelf komt. Dat regelt de Europese aromaverordening, Verordening (EG) nr. 1334/2008 van 16 december 2008, die sinds 20 januari 2011 geldt. Het woord 'natuurlijk' mag alleen bij een aroma dat uitsluitend bestaat uit aromatiserende preparaten en natuurlijke aromastoffen.

Een natuurlijke aromastof moet volgens die verordening met fysische, enzymatische of microbiologische procedés uit plantaardig, dierlijk of microbiologisch materiaal zijn verkregen. Komt het aroma maar voor een deel uit vanille, dan kan er 'natuurlijk vanillearoma met andere natuurlijke aroma's' staan, mits vanille duidelijk herkenbaar blijft. Staat er alleen 'aroma', dan zegt het etiket niets over de herkomst.

Een likeur is in de EU een eigen categorie gedistilleerde drank met een minimaal suikergehalte. Dat staat in Verordening (EU) 2019/787 van 17 april 2019, de Europese regels voor gedistilleerde dranken. Daarom zegt het woord 'droog' op een likeur volgens die verordening niet dat de drank ongezoet is.

Voor gedistilleerde dranken geldt in het algemeen een minimum van 15 procent alcohol, met één uitzondering voor een andere categorie. Aroma's zijn bij likeuren toegestaan. De verordening laat makers ook een samengestelde benaming met het woord 'likeur' gebruiken, zolang het eindproduct aan de eisen van de categorie likeur voldoet.

Door vanillestokjes lang op alcohol te laten trekken. Zuidam Distillers in Baarle-Nassau, een familiebedrijf, beschrijft het zo: de stokjes van Bourbonkwaliteit komen uit Madagaskar, worden daar met de hand geoogst en gefermenteerd en in Nederland geselecteerd. Daarna trekken ze minimaal zes maanden op alcohol. De vanillelikeur van Zuidam heeft 24 procent alcohol en volgens de maker geen toegevoegde geur-, kleur- of smaakstoffen.

Zuidam gebruikt dezelfde vanille uit Madagaskar ook in zijn butterscotchlikeur van 20 procent, samen met handgemaakte butterscotch. De maker raadt aan die likeur in koffie te schenken, puur te drinken of met een blokje ijs.

Puur, met ijs, in koffie of in cocktails en desserts; welke manier past, hangt van de fles af. Zuidam noemt bij zijn butterscotchlikeur koffie, puur en met een blokje ijs. Bandoeng 22 uit Schiedam is een likeur van pandan, een blad uit Zuidoost-Azië, met Indonesische kruiden. De maker noemt cocktails, highballs, warme dranken en desserts als toepassing.

Een likeur is gezoet, dus een kleine scheut volstaat in een cocktail of over een toetje. Kijk voor het alcoholpercentage en de aanbevolen schenkwijze altijd op het etiket van de fles zelf; die verschillen per maker.

In de winkel staan nu 5 flessen die wij indelen als vanillelikeur: de likeuren waarin vanille, of een smaak in die richting, de hoofdrol speelt. Vier komen uit Nederland. U vindt er de Kalkwijck Vanille Likeur, de Zuidam butterscotch, de Bandoeng 22 en de Battumse Likeur 7437, met daarnaast de Licor Amor.

Wilt u weten wat er op een etiket staat, of zoekt u een fles voor in de koffie of bij het dessert? Bel gerust of kom langs bij ’t Bockje aan de Brink 2 in Bathmen.

De winkel staat aan de Brink 2 in Bathmen. Open dinsdag tot en met vrijdag van 09.00 tot 18.00 uur en zaterdag van 09.00 tot 17.00 uur. Voor advies belt u 0570 541 278 of mailt u naar info@bockje.nl.