Whisky · Uitleg
Waarom is whisky duurder geworden?
Drie dingen werken tegelijk door. De Nederlandse accijns op gedistilleerd ging op 1 januari 2024 van 16,86 naar 18,27 euro per hectoliter per volumeprocent alcohol. Rijping kost tijd en volume, want een vat verliest ongeveer 2 procent per jaar. En de vraag van vandaag moet worden bediend uit vaten die tien of twintig jaar geleden zijn gevuld.
| Accijns gedistilleerd in Nederland | 18,27 euro per hectoliter per volumeprocent alcohol |
|---|---|
| Vorig tarief | 16,86 euro, van kracht sinds 1 januari 2014 |
| Verhoogd per | 1 januari 2024 |
| Wettelijke grondslag | Wet op de accijns, afdeling overige alcoholhoudende producten |
| Verdamping tijdens rijping | ongeveer 2 procent per jaar |
| Minimale rijping Scotch | drie jaar |
| Vaten in Schotse pakhuizen | ongeveer 22 miljoen |
| Werkende Scotch-distilleerderijen | 154 in mei 2026 |
Hoeveel accijns zit er op een fles gedistilleerd?
De Nederlandse accijns op overige alcoholhoudende producten bedraagt 18,27 euro per hectoliter per volumeprocent alcohol, een tarief dat op 1 januari 2024 omhoog ging.
Voor een fles van 70 centiliter op 40 procent komt dat neer op ruim vijf euro accijns, nog voor de btw. Het vorige tarief bedroeg 16,86 euro en gold sinds 1 januari 2014, zodat de verhoging ruim acht procent bedroeg.
De grondslag staat in de Wet op de accijns, in de afdeling over overige alcoholhoudende producten.
Waarom kost rijping geld?
Elk jaar dat een vat in het pakhuis ligt verdampt ongeveer 2 procent van de inhoud, en dat verlies komt niet meer terug.
Na twaalf jaar is daarmee ruim eenentwintig procent van het vat verdwenen. Daarbovenop komen twaalf jaar opslag, verzekering, rente over de voorraad en het risico dat een vat tegenvalt.
Scotch moet wettelijk minstens drie jaar rijpen. Alles daarboven is een keuze die ruimte, tijd en geduld kost.
Waarom staan er minder leeftijden op etiketten?
Een leeftijd op het etiket moet verwijzen naar de jongste whisky in de fles, dus het jongste vat in de samenstelling bepaalt wat er mag staan.
Wie een twaalfjarige wil blijven leveren, moet twaalf jaar geleden genoeg hebben gevuld. Groeide de vraag sneller dan de vullingen van toen, dan blijven er twee wegen over: minder flessen leveren, of bottelen zonder leeftijdsvermelding.
In het eigen whiskyschap in Bathmen staan inmiddels meer bottelingen zonder leeftijdsvermelding dan met. De wettelijke ondergrens van drie jaar blijft voor Scotch onverkort gelden.
Hoe groot is de voorraad rijpende whisky in Schotland?
In Schotse pakhuizen liggen ongeveer 22 miljoen vaten te rijpen, samen goed voor zo’n 12 miljard flessen van 70 centiliter.
De Scotch Whisky Association telde in mei 2026 honderdvierenvijftig werkende Scotch-distilleerderijen. De uitvoer van Scotch was in 2025 goed voor 5,36 miljard pond.
Een vat dat vandaag wordt gevuld komt pas over jaren op de markt. Nieuwe capaciteit verandert het aanbod van oude whisky voorlopig dus niet.
Waar kunt u de prijsontwikkeling zelf nakijken?
Het CBS publiceert een consumentenprijsindex per productgroep, waarmee u de prijsontwikkeling van dranken over meerdere jaren kunt volgen.
De reeks met basisjaar 2015 loopt van 1996 tot en met 2025 en bevat 338 productgroepen. Naast de gewone index staat er een afgeleide index in, die het effect van belastingen en subsidies eruit haalt.
Wie het effect van de accijnsverhoging wil zien, vergelijkt die twee reeksen met elkaar. Verkoop van alcohol is aan achttien jaar en ouder: NIX18.
Welke twaalfjarige whisky's staan er in Bathmen?
In de winkel in Bathmen staan 236 whisky's met twaalf jaar op het etiket van 125 verschillende merken uit 9 landen. De prijzen lopen van € 8,99 tot € 339,99. Het alcoholpercentage loopt van 21,7% tot 61,7%.
- Aberfeldy Whisky 12 Years Old 40% · 70 cl · Schotland
- Aberfeldy Whisky 12Y 40% · 20 cl · Schotland
- Aberlour 12 Years Old Non Chill-Filtered 48% · 70 cl · Schotland
- AD RATTRAY WILLIAMSON 12 Years Old 56,4% · 70 cl · Schotland
- Adelphi Laudale Batch#6 12 YO 46% · 70 cl · Schotland
- Adelphi Selection Blair Athol 2026 12Y 58,3% · 70 cl · Schotland
- Adelphi Selection Dailuaine 12 Years Old 2013 #302796 53,5% · 70 cl · Schotland
- AnCnoc 12 Years Old Highland Single Malt Whisky 40% · 100 cl · Schotland
- Ardmore 12 Years Old Portwood Finish Highland Single Malt Scotch Whisky 40% · 70 cl · Schotland
- Balblair 12 Years Old Single Malt Whisky 46% · 70 cl · Schotland
Korte antwoorden op verwante vragen
- Betaalt u accijns over de fles of over de alcohol?
- Over de alcohol. Het tarief geldt per hectoliter per volumeprocent, dus een sterkere fles draagt meer accijns.
- Wat betekent een botteling zonder leeftijd?
- Er staat geen leeftijd op het etiket. Voor Scotch is de whisky dan nog steeds minstens drie jaar oud, want dat is het wettelijke minimum.
- Is oudere whisky altijd duurder?
- Niet altijd, maar jaren opslag en jaarlijkse verdamping werken wel door in wat een oude botteling kost.
- Hoeveel distilleerderijen zijn er in Schotland?
- Honderdvierenvijftig werkende Scotch-distilleerderijen in mei 2026, volgens de Scotch Whisky Association.
Verder lezen
Bronnen
- Tarievenlijst accijns en verbruiksbelasting, Douane, Belastingdienst (geraadpleegd 2026-09-07)
- Wet op de accijns, wetten.overheid.nl (geraadpleegd 2026-09-07)
- Facts and Figures, Scotch Whisky Association (geraadpleegd 2026-09-07)
- Personal Investment in a Scotch Whisky Cask, Scotch Whisky Association (geraadpleegd 2026-09-07)
- The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 12, legislation.gov.uk (geraadpleegd 2026-09-07)
- Consumentenprijzen; prijsindex 2015 is 100, 1996 tot 2025, Centraal Bureau voor de Statistiek (geraadpleegd 2026-09-07)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 7 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.
Bericht als er iets bijzonders binnenkomt
Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat uw e-mailadres achter, dan krijgt u bericht zodra er whisky binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.