Whisky · Uitleg

Vragen over whisky

Op deze pagina staan de antwoorden op de vragen die het vaakst over whisky gesteld worden. Elk antwoord is geschreven door de slijterij in Bathmen, onderbouwd met de eigen voorraad en voorzien van bronnen.

Alle antwoorden op een rij

Alle vragen

Wat is het verschil tussen single malt en blended whisky?Single malt Scotch komt uit één distilleerderij, is gemaakt van uitsluitend gemoute gerst en is gestookt in pot stills. Blended Scotch is…
Wat is geturfde whisky?Geturfde whisky is whisky waarvan de gerst gedroogd is boven een vuur van turf. De rook laat fenolen achter in het mout,…
Wat betekent cask strength?Cask strength betekent dat de whisky op vatsterkte gebotteld is, zonder verdunning met water. Het percentage verschilt per fles omdat elk vat…
Wat is single cask whisky?Single cask whisky komt uit een enkel vat, niet uit een menging van vaten. Een vat is eindig, dus zo’n botteling is…
Wat is het verschil tussen whisky en whiskey?Whisky en whiskey zijn twee schrijfwijzen van hetzelfde woord, geen twee soorten drank. Schotland en Japan schrijven whisky, Ierland en de Verenigde…
Wat is een onafhankelijke bottelaar?Een onafhankelijke bottelaar koopt gevulde vaten bij distilleerderijen en bottelt die onder zijn eigen naam, los van de distilleerderij. Vaak gaat het…
Wat is bourbon en hoe verschilt het van whisky?Bourbon is een Amerikaanse whisky van een beslag met minstens 51% mais, gedistilleerd tot hoogstens 80% alcohol, gerijpt in nieuwe geblakerde eiken…
Wat doet een sherryvat met whisky?Een sherryvat is een eikenhouten vat dat met sherry is ingedronken. De meeste vaten die de whiskywereld gebruikt komen niet uit een…
Wat betekent non-chill filtered bij whisky?Non-chill filtered betekent dat de whisky voor het bottelen niet is gekoeld en gefilterd. Bij die koeling rond 0 graden slaan langketenige…
Wat betekent NAS bij whisky?NAS staat voor no age statement: er staat geen leeftijd op de fles. Dat mag, want een leeftijdsvermelding is vrijwillig. Zodra er…
Wat is Speyside whisky?Speyside is een van de vijf beschermde whiskygebieden uit de Scotch Whisky Regulations 2009, naast Highland, Lowland, Islay en Campbeltown. De regio…
Wat is Japanse whisky?Japanse whisky is sinds 1 april 2021 een beschermde aanduiding volgens een afspraak van de Japanse branchevereniging. De whisky moet in Japan…
Wat is rye whiskey?Rye whiskey is Amerikaanse whiskey van een beslag met minstens 51 procent rogge. Het distillaat komt op hoogstens 80 procent van de…
Wat betekent first fill en refill bij een whiskyvat?First fill betekent dat er voor het eerst whisky in een vat gaat dat eerder bourbon, sherry of wijn bevatte. Elke volgende…
Hoe bewaart u een fles whisky?Bewaar een fles whisky rechtop, donker en bij een stabiele kamertemperatuur. Rechtop staan voorkomt dat sterke drank van minimaal 40 procent tegen…
Moet u water bij whisky doen?Water bij whisky is een smaakkeuze, geen regel. Onderzoek in Scientific Reports uit 2017 laat zien dat guaiacol, een rookachtige geurstof, zich…
Wat is Scotch whisky?Scotch whisky is whisky die volgens de Scotch Whisky Regulations 2009 in Schotland is gemaakt van water en gemoute gerst, gedistilleerd tot…
Wat betekent cask finish?Cask finish betekent dat whisky na de hoofdrijping nog een periode in een tweede vat ligt, vaak een sherry-, port- of rumvat.…
Hoe leest u een whisky-etiket?Op een fles Scotch staan 3 dingen verplicht: de wettelijke categorie, het alcoholpercentage en de inhoud. Leeftijd, distillatiejaar, distilleerderijnaam en regionaam zijn…
Wat betekent triple distilled?Triple distilled betekent dat het distillaat drie keer door een ketel is gegaan in plaats van twee. Het nieuwe distillaat komt daardoor…
Wat betekenen ABV en proof op een fles?ABV staat voor alcohol by volume: het aandeel alcohol in het volume van de drank. De Amerikaanse proof is precies twee keer…
Wat is vatrijping?Vatrijping is het jarenlange verblijf van pas gestookte spirit in een houten vat, waarbij smaak, kleur en samenstelling veranderen. Voor Scotch whisky…
Wat is de angel's share?De angel's share is het deel van de whisky dat tijdens de rijping uit het vat verdampt. In Schotland gaat het om…
Hoe proeft u whisky?Whisky proeft u in vier handelingen: kijken, ruiken, proeven en de afdronk beoordelen. Gebruik een tulpvormig glas dat de geur bundelt, zoals…
Wat is een blended whisky?Een blended Scotch whisky is een mengsel van minstens één single malt en minstens één single grain, zo staat het in de…
Waarom staat de ene whisky op 40% en de andere op 60%?Veertig procent is de wettelijke ondergrens: zowel de Scotch Whisky Regulations 2009 als Verordening (EU) 2019/787 eisen minimaal 40 procent alcohol. Whisky…
Wat gebeurt er in een distilleerderij?In een distilleerderij wordt graan omgezet in gerijpt gedistilleerd, in zes stappen: mouten, malen, maischen, vergisten, distilleren en rijpen. Gerst kiemt zes…
Wat is het verschil tussen een pot still en een column still?Een pot still werkt per batch en een column still doorlopend. De pot still levert gedistilleerd van ruwweg 60 tot 80 procent…
Hoe lang blijft whisky goed na openen?Whisky bederft niet. Met minstens 40 procent alcohol, de wettelijke ondergrens voor Scotch, groeit er niets in de fles. Wat wel verandert…
Welke whiskystreken heeft Schotland?Schotland heeft vijf wettelijk beschermde whiskygebieden. De Scotch Whisky Regulations 2009 kennen drie regio's, Highland, Lowland en Speyside, en twee beschermde plaatsen,…
Welke whisky past bij iemand die net begint?Er bestaat geen beginnerswhisky, wel drie kenmerken waarop u zelf kiest: turfgehalte, vatsoort en bottelsterkte. Begin ongeturfd, neem een fles die op…
Wat is Ierse whiskey?Ierse whiskey is whiskey die op het eiland Ierland is gedistilleerd en daar minstens drie jaar in houten vaten heeft gerijpt, gebotteld…
Wat betekent de leeftijd op een whiskyfles?Het getal op een whiskyfles slaat op de jongste whisky in de fles, niet op het gemiddelde. Zit er in een blend…
Rijpt whisky verder in de fles?Nee. Whisky rijpt in het vat en niet in de fles. Glas geeft niets af en laat vrijwel geen lucht door, terwijl…
Is een oudere whisky altijd beter?Nee. Leeftijd zegt hoe lang whisky op hout lag, niet hoe goed hij is. Scotch moet minstens 3 jaar rijpen en op…
Wat is een dram?Een dram is geen vaste maat. Het woord komt uit Schotland en betekent niet meer dan een glas whisky. In Nederland gaat…
Wat betekent ppm bij whisky?Ppm staat voor parts per million: 1 ppm is 1 milligram fenol per kilogram mout. Het getal wordt gemeten aan de gemoute…
Hoe organiseert u een whiskyproeverij thuis?Reken 2 cl per persoon per fles. Met zes gasten gaat er dan 12 cl uit elke fles, dus uit een fles…
Hoe is de prijs van een fles whisky opgebouwd?Een fles whisky van 70 cl met 40 procent alcohol bevat 0,28 liter pure alcohol. Het Nederlandse accijnstarief is 18,27 euro per…
Wat is Nederlandse whisky?Nederlandse whisky is whisky die in Nederland is gestookt en gerijpt en voldoet aan Verordening (EU) 2019/787: distilleren tot minder dan 94,8…
Welke flesmaten bestaan er voor gedistilleerd?Voor gedistilleerd noemt de Europese richtlijn 2007/45/EG negen vaste flesmaten tussen 100 en 2.000 ml: 100, 200, 350, 500, 700, 1.000, 1.500,…
Wat is een whiskysample?Een whiskysample is een klein flesje van meestal 3 tot 5 cl dat uit een grotere fles is afgevuld. De inhoud is…
Wat betekenen limited release en oplage op een fles?Limited release is geen wettelijk beschermde term. Geen Europese of Britse regel legt vast hoeveel flessen een limited release mag tellen, dus…
Wat is een whiskyfestival en hoe werkt het?Een whiskyfestival is een dag waarop distilleerderijen, importeurs en bottelaars hun whisky laten proeven. U koopt bij binnenkomst muntjes, krijgt een proefglas…
Kunt u een fles sterkedrank veilig versturen?Ja, mits de fles rechtop staat in een stevige doos en aan alle kanten minstens 5 centimeter schokdempend materiaal om zich heen…
Mag u sterkedrank cadeau geven aan iemand onder de achttien?Een winkel mag het niet. Artikel 20 van de Alcoholwet verbiedt het bedrijfsmatig of anders dan om niet verstrekken van alcohol aan…
Hoe herkent u een namaakfles whisky?Van 55 zeldzame whisky's die in 2018 met koolstofdatering werden onderzocht, bleken er 21 vals of niet gestookt in het jaar op…
Hoe maakt u een whisky highball?Een highball is whisky met koud bruisend water over ijs, meestal in de verhouding één deel whisky op drie tot vier delen…
Hoeveel flessen komen er uit een whiskyvat?Een vat van 200 liter levert na tien jaar rijping ongeveer 233 flessen van 70 centiliter, een hogshead van 250 liter ongeveer…
Wat is het verschil tussen Amerikaanse en Europese eik?Amerikaanse witte eik en Europese eik verschillen op twee punten. Amerikaans eik bevat meer methyl-octalacton, de stof die in de vakliteratuur whiskylacton…
Waarom is whisky duurder geworden?Drie dingen werken tegelijk door. De Nederlandse accijns op gedistilleerd ging op 1 januari 2024 van 16,86 naar 18,27 euro per hectoliter…
Waarom smaakt dezelfde whisky per batch anders?Elke batch wordt samengesteld uit andere vaten, en eikenhout verschilt per boom, per groeiplaats en per partij. Daar komt bij dat een…
Wat betekent bottled in bond?Bottled in bond is een Amerikaanse aanduiding met wettelijke voorwaarden. De regel staat in 27 CFR 5.88: alle drank komt van dezelfde…
Wat betekenen double cask en triple cask?Double cask betekent dat de whisky in twee verschillende vaten heeft gelegen, triple cask in drie. Geen van beide termen staat in…
Wat betekent small batch?Small batch betekent dat een botteling uit een beperkt aantal vaten komt. Hoeveel vaten dat zijn, ligt nergens vast: de term staat…
Wat is blind proeven en waarom doen ze dat?Blind proeven betekent proeven zonder te weten welke fles in het glas zit. Onderzoek in het vakblad Beverages uit 2026 liet zien…
Wat is een blended malt whisky?Een blended malt Scotch whisky is een menging van twee of meer single malts die op meer dan een distilleerderij zijn gestookt,…
Wat is een eigen bottling van een winkel of club?Een eigen bottling is een fles die speciaal voor een afnemer wordt gevuld: een winkel, een whiskyclub, een vereniging of de distilleerderij…
Wat is een vatdeel of een eigen whiskyvat?Een vatdeel is een aandeel in een genummerd whiskyvat dat op naam van de koper in een douane-entrepot blijft liggen. Scotch moet…
Wat is een whiskyveiling en hoe werkt die?Een whiskyveiling is een openbare verkoop waarbij flessen naar de hoogste bieder gaan. De koper betaalt bovenop het bod een opgeld, de…
Wat is mizunara-eik?Mizunara is Japanse eik, botanisch Quercus mongolica var. crispula, waarvan de stammen in het Japanse bosbeheer pas rond 150 jaar worden geveld.…
Wat is natuurlijke kleur en wat is E150a in whisky?Natuurlijke kleur betekent dat de kleur van een whisky alleen uit het vat komt. E150a is gewone karamel, naast water de enige…
Wat is single grain whisky?Single grain whisky is whisky die in één stokerij is gemaakt van water en gemoute gerst, met of zonder hele korrels van…
Wat is Taiwanese en Indiase whisky?Taiwanese en Indiase whisky is whisky die in Taiwan of India wordt gestookt en gerijpt. Kavalan bouwde in 2005 zijn stokerij in…
Wat is Tennessee whiskey?Tennessee whiskey is Amerikaanse whiskey die in Tennessee wordt gemaakt van minstens 51 procent mais, gedistilleerd tot hoogstens 80 procent alcohol, voor…
Wat is virgin oak bij whisky?Virgin oak is een eiken vat dat nog nooit een andere drank heeft bevat. Voor Scotch whisky is zo'n vat toegestaan naast…
Welke vatmaten worden er voor whisky gebruikt?Voor whisky legt de wet een maat vast: het vat is van eiken en houdt hoogstens 700 liter. Die grens staat in…
Welke whisky gebruikt u voor een old fashioned?Het officiële recept van de International Bartenders Association vraagt om 45 milliliter bourbon of rye whiskey, een suikerklontje, een paar scheuten angostura…
Welke whisky geeft u cadeau?Kies een whisky als cadeau op drie harde punten: het land van herkomst, de leeftijdsvermelding en de sterkte. Whisky uit Schotland en…
Welke whisky past bij chocolade?Combineer whisky en chocolade op zoetheid en op kracht. Pure chocolade met 70 procent cacao of meer is bitter en vet, melkchocolade…
Hoeveel alcohol zit er in een glas whisky?Een glas van 35 milliliter whisky van 40 procent bevat 14 milliliter pure alcohol, ongeveer 11 gram. Het Trimbos-instituut rekent met een…
Welke whisky gebruikt u voor Irish coffee?Voor Irish coffee gebruikt u Ierse whiskey. Het officiële IBA-recept noemt 50 ml Irish whiskey, 120 ml hete koffie, 50 ml gekoelde…
Wat betekent straight op een whiskyfles?Straight op een Amerikaanse whiskyfles is een wettelijke term. De Amerikaanse standaard (27 CFR 5.143) eist minimaal twee jaar rijping in nieuwe,…
Wat is sour mash bij whiskey?Sour mash is geen smaak en geen soort, maar een werkwijze in de stokerij. Een deel van de uitgewerkte beslagvloeistof uit de…
Wat is het verschil tussen Canadese whisky en bourbon?Canadese whisky moet in Canada worden gemaakt en minstens drie jaar rijpen op vaten van hoogstens 700 liter, met minstens 40 procent…
Wat is single pot still whiskey?Single pot still whiskey is een Ierse whiskeysoort. Het beslag bestaat voor minstens 30% uit gemoute gerst en voor minstens 30% uit…
Wat is Amerikaanse single malt whisky?Amerikaanse single malt whisky is sinds 19 januari 2025 een wettelijke categorie in de Verenigde Staten. De regel eist een beslag van…
Hoeveel accijns zit er op een fles whisky?Op een fles whisky van 70 cl met 40 procent alcohol zit 5,12 euro accijns. Het Nederlandse tarief voor sterkedrank is 18,27…
Hoeveel sterkedrank mag u meenemen uit het buitenland?Van buiten de EU mag u per persoon van 17 jaar of ouder 1 liter gedistilleerd boven 22 procent belastingvrij meenemen, of…
Hoe maakt u een whisky sour?Een whisky sour volgt de officiële verhouding van de International Bartenders Association: 45 ml bourbon whiskey, 25 ml vers citroensap en 20…
Wat is een manhattan?Een manhattan is een geroerde cocktail van Amerikaanse whiskey en rode vermouth. De officiële specificatie van de International Bartenders Association gaat uit…
Wat is een quarter cask?Een quarter cask is een eikenhouten vat van 125 liter, een kwart van een butt van 500 liter. Door die kleinere maat…
Wat doet een master blender?Een master blender kiest vaten uit, keurt ze en stelt daaruit een recept samen dat jaar na jaar hetzelfde smaakt, terwijl elk…
Wat is het verschil tussen graanwhisky en wodka?Graanwhisky en wodka komen beide uit graan, maar de wet scheidt ze. Whisky mag tot minder dan 94,8 procent vol gestookt worden,…
Wat is een distillers edition?Distillers edition is geen wettelijk beschermde term, maar een reeksnaam van de stokerij zelf. Bij de bekende Schotse reeks van zeven distilleerderijen…
Wat is een worm tub bij whisky?Een worm tub is de ouderwetse condensor bij whisky: een koperen spiraalbuis die door een kuip met koud water loopt en de…
Waarom zijn whiskyketels van koper?Koper doet in een whiskyketel chemisch werk. Het bindt zwavelverbindingen uit de gisting, zodat het destillaat zijn zwavelige en vlezige toon verliest.…
Wat is gearomatiseerde whisky?Gearomatiseerde whisky is een drank waaraan aroma's, zoetstoffen of andere smaakmakers zijn toegevoegd. In de Europese Unie mag die naam niet zomaar…
Wat is vloermouten?Vloermouten is de ambachtelijke manier van mouten: de gerst weekt twee tot drie dagen in water, ligt daarna vier tot vijf dagen…
Wat is de middle cut bij distilleren?De middle cut is het middenstuk van de tweede distillatie: het deel tussen de voorloop (foreshots) en de naloop (feints) dat als…
Wat is een spirit safe?Een spirit safe is een afgesloten kast van koper en glas waar het destillaat uit de ketel door loopt. De stoker ziet…
Wat is een dunnage warehouse?Een dunnage warehouse is het traditionele Schotse rijpingspakhuis: een laag gebouw met dikke stenen muren, een leien dak en een aarden of…
Waarom heeft elke stokerij een andere ketelvorm?De vorm van de ketel bepaalt hoeveel damp onderweg terugvalt, de reflux. Veel reflux geeft een licht destillaat, weinig reflux een zwaar…
Waarom wordt whisky op 40 procent gebotteld?Whisky mag pas whisky heten vanaf 40 procent alcohol. Dat is de wettelijke bodem: de Scotch Whisky Regulations 2009 eisen in regel…
Waarom wordt whisky troebel als u ijs of water toevoegt?Whisky wordt troebel omdat langketenige vetzuuresters bij lage temperatuur en bij een lagere alcoholsterkte niet meer in oplossing blijven. Dat heet koudtroebeling.…
Waarom rijpt whisky in eikenhout en niet in ander hout?Whisky rijpt in eikenhout omdat de wet dat voorschrijft en omdat het hout het aankan. De Scotch Whisky Regulations 2009 eisen eiken…
Wat is een whiskyvatinvestering?Bij een whiskyvatinvestering koopt u een heel vat of een vatdeel jonge whisky. De whisky blijft in een douane-entrepot liggen en u…
Hoe wordt turf gewonnen voor whisky?Turf is plantenmateriaal dat in natte veengrond niet volledig vergaat. Veen groeit 0,5 tot 1 millimeter per jaar, dus een laag van…
Wat is maischen bij whisky?Maischen is het mengen van gemalen mout, de grist, met heet water in de mash tun. De enzymen uit de mout zetten…
Waar komen whiskyvaten vandaan?Whiskyvaten zijn vrijwel altijd van eikenhout en mogen volgens de Schotse en Europese regels niet groter zijn dan 700 liter. Het grootste…
Mag whisky mee in de handbagage?Whisky mag mee in de handbagage, maar alleen in verpakkingen van maximaal 100 milliliter, samen in een doorzichtige hersluitbare zak van 1…
Wat betekent on the rocks bij whisky?On the rocks betekent dat een drank over ijsblokjes wordt geschonken, meestal in een laag en breed glas. Puur of neat betekent…
Waarom prikt whisky in de neus?De prikkeling is geen geur maar een gevoel. Ethanol in de damp activeert de nervus trigeminus, de gevoelszenuw van gezicht en neus,…
Wat is een wash still en een spirit still?Schotse malt whisky wordt in twee trappen gestookt. De wash still verdampt de alcohol uit de wash van ongeveer 7 tot 8…
Wat is toasten en branden van een whiskyvat?Toasten is het langzaam opwarmen van eikenhout, waarbij het hout niet verkoolt. Branden of charren is een korte, hete vlam die een…
Wat betekent de finish bij het proeven van whisky?De finish, of afdronk, is wat u na het doorslikken nog waarneemt: welke smaken achterblijven en hoe lang dat duurt. Proevers noteren…
Hoe bezoekt u een Schotse distilleerderij?Schotland heeft ruim 70 distilleerderijen met een bezoekerscentrum, verdeeld over vijf whiskystreken. Boek uw tour vooraf, want groepen zijn klein en openingstijden…
Wat doet een kuiper bij whisky?Een kuiper is de vakman die eikenhouten whiskyvaten bouwt, herstelt en opnieuw opbouwt. Hij haalt een vat uiteen, sorteert de duigen, zet…
Wat is een whisky flight?Een whisky flight is een reeks van meerdere whisky's die u naast elkaar proeft, uit aparte glazen, in een vaste volgorde. Gangbaar…
Wat betekent de batchcode op een whiskyfles?De batchcode op een whiskyfles is de partijaanduiding: het merkteken waarmee de bottelaar kan nagaan welke flessen samen zijn afgevuld. Richtlijn 2011/91/EU…
Wat betekent grain to glass bij whisky?Grain to glass is geen wettelijk beschermde aanduiding. Een distilleerderij gebruikt de term als zij de hele keten zelf doet: graan, mouten,…
Wat doet de Scotch Whisky Association?De Scotch Whisky Association is een branchevereniging van de Schotse whisky-industrie, geen overheidsinstantie. De vereniging ontstond op 3 oktober 1912 en draagt…
Wat is een washback?Een washback is het gistvat in een maltwhiskystokerij. Het afgekoelde wort uit de mash tun gaat erin, de stoker voegt gist toe…
Hoe lang duurt de gisting bij whisky?De gisting bij whisky duurt doorgaans 48 tot ruim 100 uur. Gist zet in de eerste 48 uur vrijwel alle suiker om…
Hoe werkt een condensor bij whisky?Een condensor koelt de alcoholdamp uit de ketel terug tot vloeistof. Er bestaan twee bouwvormen. Een shell-and-tube condensor bevat ongeveer honderd koperen…
Hoe wordt whisky gebotteld?Na de rijping worden de vaten geleegd en meestal samengevoegd. Daarna gaat er water bij tot de bottelsterkte; het wettelijk minimum is…
Wat is een marriage vat?Een marriage vat is het vat waarin whisky's na het samenvoegen een tijd samen liggen voordat ze de fles in gaan. Het…
Wat zijn wash en low wines?Wash is het vergiste beslag dat na ongeveer twee dagen uit de washback komt, met 6 tot 8 procent alcohol. Dat gaat…

Verder

Alles over whisky Whisky filteren op smaak, land en prijs

Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.