Wat is het verschil tussen single malt en blended whisky?

Single slaat op de distilleerderij, niet op het vat. Een single malt is gestookt in één distilleerderij; hoeveel vaten er daarna bij elkaar zijn gegoten, doet voor die aanduiding niet ter zake. Een fles Glenfarclas 12 jaar bevat whisky uit tientallen vaten en is toch een single malt.

De tweede eis is de grondstof: alleen water en gemoute gerst, zonder andere granen. De derde is de methode: gestookt in pot stills, de bolvormige koperen ketels waarin per keer een portie wordt gestookt. Die drie eisen staan zo in de Scotch Whisky Regulations 2009.

Een blended Scotch is een mengsel van minstens één single malt en minstens één graanwhisky. De graanwhisky komt uit een continu werkende kolom en mag van andere granen dan gerst gemaakt zijn; die levert het lichte, zachte deel. De single malts brengen de smaak en het karakter.

De verhouding is het geheim van de blender. Een merk als Johnnie Walker houdt die verhouding jaar in jaar uit gelijk, terwijl de vaten waaruit hij put voortdurend wisselen. Dat is precies waar een blend voor gemaakt is: dezelfde smaak, elke fles, elk jaar.

In een blended malt zit geen graanwhisky. Het is een mengsel van twee of meer single malts uit verschillende distilleerderijen — alleen gemoute gerst dus, maar niet uit één huis. Een blended Scotch bevat wel graanwhisky.

Op oudere flessen staat voor blended malt soms nog «vatted malt» of «pure malt». Die termen zijn sinds de regels van 2009 niet meer toegestaan op Schotse whisky. Komt u ze tegen, dan hebt u een fles van voor die tijd in handen, of een whisky van buiten Schotland.

Nee, het zijn categorieën en geen keurmerken. De wet zegt niets over kwaliteit; hij zegt alleen waar de whisky gestookt is en waarvan. Er bestaan matige single malts en uitstekende blends, en andersom.

Wat wel verschilt, is de bedoeling. Een single malt laat zien wat één distilleerderij met één grondstof kan; het karakter van dat huis staat voorop, met alle uitschieters van dien. Een blend is gebouwd op herhaalbaarheid. Wie op zoek is naar het eigene van een streek of een huis, komt bij de malts uit; wie een vaste smaak wil, bij de blends.

Scotch moet minstens drie jaar rijpen in eiken vaten van hoogstens 700 liter, en dat rijpen moet in Schotland gebeuren. Onder de 40% alcohol mag hij geen Scotch heten. Beide eisen gelden voor elke categorie, van single malt tot blended grain.

Een leeftijd op het etiket verwijst altijd naar de jongste whisky in de fles. Staat er 12 jaar op een blend, dan is ook de jongste graanwhisky erin minstens twaalf jaar oud.