Whisky · Uitleg
Wat betekenen ABV en proof op een fles?
ABV staat voor alcohol by volume: het aandeel alcohol in het volume van de drank. De Amerikaanse proof is precies twee keer dat percentage, dus 40 procent is 80 proof. In de Europese Unie moet het effectieve alcoholvolumegehalte op het etiket staan bij dranken met meer dan 1,2 volumeprocent alcohol.
| ABV | Alcohol by volume, het volumepercentage alcohol in de drank |
|---|---|
| Amerikaanse proof | Twee keer het volumepercentage, bij 60 graden Fahrenheit |
| Voorbeeld | 40 procent alcohol is 80 proof |
| Proof gallon | Een gallon bij 60 graden Fahrenheit met 50 volumeprocent ethanol |
| Etiket Verenigde Staten | Percentage alcohol by volume verplicht, proof mag in hetzelfde blikveld |
| Tolerantie Verenigde Staten | Plus of min 0,3 procentpunt ten opzichte van de vermelding |
| Etiket Europese Unie | Effectief alcoholvolumegehalte verplicht boven 1,2 volumeprocent |
| Britse proof | Vervangen door volumeprocenten per 1 januari 1980 |
Wat betekent ABV precies?
ABV staat voor alcohol by volume. Het getal geeft aan welk deel van het volume uit zuivere alcohol bestaat, dus 40 procent betekent 40 milliliter alcohol per 100 milliliter.
Temperatuur hoort erbij, want vloeistof zet uit bij warmte. De Nederlandse Alcoholwet rekent met een temperatuur van 20 graden Celsius.
Op Europese etiketten zie je meestal iets als alc. 40% vol. Het percentage slaat altijd op volume en niet op gewicht.
Wat is proof en hoe reken je het om?
Proof is de Amerikaanse maat voor alcoholsterkte. De federale regels omschrijven proof als het ethanolgehalte bij 60 graden Fahrenheit, uitgedrukt als twee keer het volumepercentage.
Omrekenen is dus eenvoudig. Deel de proof door twee en je hebt het percentage: 80 proof is 40 procent, 100 proof is 50 procent en 114 proof is 57 procent.
Een proof gallon is in diezelfde regels een gallon vloeistof bij 60 graden Fahrenheit die 50 volumeprocent ethanol bevat. Die eenheid wordt in de Amerikaanse belastingregels gebruikt.
Waarom pakt de Britse proof anders uit?
Het Britse stelsel ging niet uit van 50 procent. Honderd graden Britse proof lag hoger, waardoor een Brits proofgetal nooit gelijk was aan het dubbele van het percentage.
In de Britse regeling die het stelsel afsloot, telt een gallon spiritus op proof als 2,595 liter zuivere alcohol. Omgerekend komt dat neer op ruim 57 procent van het volume.
Het Verenigd Koninkrijk stapte per 1 januari 1980 over op volumeprocenten. Graden proof kom je op Britse etiketten daarom alleen nog tegen van voor die datum.
Wat moet er over alcohol op het etiket staan?
In de Europese Unie is het effectieve alcoholvolumegehalte verplicht bij dranken met meer dan 1,2 volumeprocent alcohol. Verordening 1169/2011 regelt die vermelding.
In de Verenigde Staten schrijven de federale regels voor gedistilleerd voor dat het percentage alcohol by volume op het etiket staat. Proof mag daarnaast, mits in hetzelfde blikveld als de verplichte vermelding.
Toegestane schrijfwijzen zijn onder meer 40% alc/vol, alc. 40 percent by vol. en 40% Alcohol by Volume.
Hoe nauwkeurig is het percentage op de fles?
Een kleine afwijking is toegestaan. De Amerikaanse regels laten een verschil toe van plus of min 0,3 procentpunt tussen het vermelde en het werkelijke alcoholgehalte.
Een fles met 46 procent op het etiket kan onder die regel dus tussen 45,7 en 46,3 procent liggen. Voor het gebruik thuis maakt dat weinig verschil.
Bij vatsterkte zie je vaak een percentage met een decimaal, bijvoorbeeld 57,4 procent, omdat elke botteling zijn eigen gemeten sterkte heeft.
Hoeveel whisky staat er in Bathmen?
In de winkel in Bathmen staan 3.784 whisky's van 591 verschillende merken uit 31 landen. De prijzen lopen van € 5,99 tot € 12.500,00. Het alcoholpercentage loopt van 10% tot 73,7%.
- 1770 Glasgow Distillery 2nd Release 46% · 50 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Distillery Red Wine & Ruby Port Cask Finish 57,5% · 70 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Single Malt 52% · 70 cl · Schotland
- 1792 Small Batch 46,85% · 75 cl · Verenigde Staten
- A Highland Distillery 2005 – 16 Years Old – First Cask 58,3% · 70 cl · Schotland
- Abbot's Choice Figure Ceramic Monk 43% · Schotland
- Aber Falls 6Y Rye Whisky 47% · 70 cl · Wales
- Aber Falls Madeira cask Welsh single malt whisky 47% · 70 cl · Wales
- Aber Falls Welsch Single Malt Whisky 40% · 70 cl · Wales
- Aberdour Piper 0,7L 40% · 70 cl · Schotland
Korte antwoorden op verwante vragen
- Hoeveel proof is 40 procent alcohol?
- 80 proof. De Amerikaanse proof is precies twee keer het volumepercentage.
- Is 100 proof hetzelfde in de Verenigde Staten en in het Verenigd Koninkrijk?
- Nee. In de Verenigde Staten is 100 proof gelijk aan 50 procent alcohol. In het oude Britse stelsel lag proof hoger, ruim 57 procent, en dat stelsel verdween op 1 januari 1980.
- Waarom staat op Europese flessen geen proof?
- De Europese regels vragen om het effectieve alcoholvolumegehalte in volumeprocenten. Proof is een Amerikaanse maat en is hier geen verplichte vermelding.
- Wat betekent vatsterkte of cask strength?
- Dat de whisky is gebotteld zonder verdunning met water, zodat het vermelde percentage het gehalte uit het vat volgt.
Verder lezen
Bronnen
- 27 CFR 5.1 Definitions, eCFR, Alcohol and Tobacco Tax and Trade Bureau (geraadpleegd 4 september 2026)
- 27 CFR 5.65 Alcohol content, eCFR, Alcohol and Tobacco Tax and Trade Bureau (geraadpleegd 4 september 2026)
- Verordening (EU) nr. 1169/2011, artikel 9 lid 1 onder k, EUR-Lex (geraadpleegd 4 september 2026)
- The Alcoholic Liquors (Amendment of Enactments Relating to Strength and to Units of Measurement) Order 1979, legislation.gov.uk (geraadpleegd 4 september 2026)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.
Bericht als er iets bijzonders binnenkomt
Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je bericht zodra er whisky binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.