Whisky · Uitleg
Wat is een whiskysample?
Een whiskysample is een klein flesje van meestal 3 tot 5 cl dat uit een grotere fles is afgevuld. De inhoud is dezelfde whisky, met hetzelfde alcoholpercentage en dezelfde leeftijdsaanduiding. Onder 100 ml schrijft de Europese richtlijn 2007/45/EG geen vaste flesmaten voor, dus samples bestaan in allerlei formaten. Whisky rijpt in de fles niet verder.
| Gangbare inhoud | 3, 5 of 10 cl |
|---|---|
| Herkomst | Afgevuld uit een grotere fles, meestal van 70 cl |
| Flesmaat | Onder 100 ml geldt de reeks van richtlijn 2007/45/EG niet |
| Alcoholpercentage | Gelijk aan de fles waaruit is afgevuld; Scotch minimaal 40% vol |
| Rijping op vat | Scotch minimaal drie jaar op eikenhouten vaten van hoogstens 700 liter |
| Rijping in de fles | Whisky rijpt in de fles niet verder |
| Bewaren | Rechtop, donker en uit direct zonlicht |
| Leeftijdsgrens | NIX18, geen verkoop onder de 18 jaar |
Wat zit er in een whiskysample?
In een whiskysample zit dezelfde whisky als in de fles waaruit hij is afgevuld, met hetzelfde alcoholpercentage en dezelfde leeftijdsaanduiding.
Een sample is geen aparte botteling en geen aparte kwaliteit. De whisky is overgeheveld naar een flesje van 3, 5 of 10 cl. Voor Scotch whisky geldt daarbij precies wat voor de grote fles geldt: minstens drie jaar rijping op eikenhouten vaten van hoogstens 700 liter en minimaal 40% vol alcohol. Die eisen staan in de Scotch Whisky Regulations 2009.
Waarom bestaan er samples van 3 en 5 cl?
Verpakkingen onder 100 ml vallen buiten de Europese reeks vaste flesmaten, waardoor elk formaat is toegestaan.
Artikel 3 van richtlijn 2007/45/EG bindt gedistilleerd alleen aan vaste maten binnen het interval van 100 tot 2.000 ml. Daaronder is de bottelaar vrij. Zo ontstonden de 3 cl van veel proefsets, de 5 cl van de klassieke miniatuur en de 10 cl die je bij onafhankelijke bottelaars tegenkomt. Bij een fles vanaf 100 ml houdt die vrijheid op.
Blijft een whiskysample lang goed?
Whisky rijpt in de fles niet verder, dus een ongeopend sample verandert nauwelijks zolang het donker en rechtop staat.
De Scotch Whisky Association schrijft dat whisky, anders dan wijn, niet in de fles rijpt en dat een fles buiten direct zonlicht goed blijft. Een twaalf jaar oude whisky blijft twaalf jaar oud, ook na jaren op de plank. Let bij een sample vooral op de sluiting, want een dopje dat niet goed sluit laat vloeistof ontsnappen.
Waarom zit er in een aangebroken sample zo veel lucht?
Een sample van 5 cl waar een dram van 3,5 cl uit is, houdt 1,5 cl whisky over onder 3,5 cl lucht.
Bij een fles van 70 cl laat diezelfde dram 66,5 cl whisky over onder 3,5 cl lucht. Per milliliter whisky staat er in het flesje dus ruim veertig keer zo veel lucht. Wie een sample opent, schenkt hem daarom beter in één keer uit dan dat hij half gevuld blijft staan. Bij een grote fles duurt het tientallen glazen voordat die verhouding verschuift.
Geldt NIX18 ook voor een flesje van 3 cl?
Ja, alcohol mag in Nederland niet worden verstrekt aan iemand die de leeftijd van achttien jaar niet heeft bereikt.
Artikel 20 van de Alcoholwet verbiedt het bedrijfsmatig verstrekken van alcoholhoudende drank aan wie nog geen achttien is, en verplicht de verkoper de leeftijd vast te stellen. Voor een sample van 3 cl geldt hetzelfde als voor een fles van 70 cl. De regel gaat over de drank, niet over de hoeveelheid.
Welke kleine flessen tot 20 cl staan er in Bathmen?
In de winkel in Bathmen staan 44 kleine flessen van 33 verschillende merken uit 8 landen. De prijzen lopen van € 5,99 tot € 139,99. Het alcoholpercentage loopt van 40% tot 63,5%.
- Aberfeldy Whisky 12Y 40% · 20 cl · Schotland
- Akkeshi New Born Fondations 3 Mizunara Cask 20cl 55% · 20 cl · Japan
- Ballantine's Scotch Whisky 12 Years Old 40% · 20 cl · Schotland
- Boann 'New Born' New Make Spirit 63% · 20 cl · Ierland
- BUS GVP 20 cl + glas 46% · 20 cl · Nederland
- Coastal Whisky Giftset 44,9% · 20 cl · Schotland
- Cragganmore 12 Years Old 20cl 20 cl · Schotland
- Cuisine Keukenflesje Irish Whiskey 40% · 10 cl · Ierland
- Cuisine Keukenflesje Scotch Whisky 40% · 10 cl · Schotland
- Dalwhinnie 15 Years Old 20cl 43% · 20 cl · Schotland
Korte antwoorden op verwante vragen
- Hoeveel whisky is een dram?
- Op proeverijen wordt meestal 3,5 cl per glas geschonken. Uit een fles van 70 cl gaan dan twintig glazen.
- Rijpt whisky verder in de fles?
- Nee. De Scotch Whisky Association schrijft dat whisky, anders dan wijn, niet in de fles rijpt. Een twaalf jaar oude whisky blijft twaalf jaar oud.
- Hoe bewaar je een aangebroken sample?
- Rechtop, donker en uit direct zonlicht. Schenk een klein flesje liever in één keer uit dan dat het half gevuld blijft staan.
- Mag op een sample een leeftijdsaanduiding staan?
- Ja. De inhoud komt uit dezelfde botteling, dus de leeftijdsaanduiding van die fles geldt ook voor het flesje.
Verder lezen
Bronnen
- The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 3, legislation.gov.uk, Verenigd Koninkrijk (geraadpleegd 2026-09-05)
- Richtlijn 2007/45/EG, nominale hoeveelheden voor voorverpakte producten, EUR-Lex, Europese Unie (geraadpleegd 2026-09-05)
- Scotch Whisky FAQs, over bewaren en rijping, Scotch Whisky Association (geraadpleegd 2026-09-05)
- Alcoholwet, artikel 20, Overheid.nl (geraadpleegd 2026-09-05)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 5 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.
Bericht als er iets bijzonders binnenkomt
Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je bericht zodra er whisky binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.