Wijn · Uitleg
Hoe proef je wijn?
Wijnproeven gaat in vijf stappen: kijken, walsen, ruiken, proeven en oordelen. Schenk ongeveer 5 cl in een glas dat naar boven toe smaller wordt, zodat de geur zich boven de wijn verzamelt. De internationale norm ISO 3591 beschrijft precies zo’n proefglas. Kijk eerst naar kleur en helderheid, wals het glas kort, ruik eraan en neem dan een kleine slok.
| Aantal stappen | Vijf: kijken, walsen, ruiken, proeven en oordelen |
|---|---|
| Proefglas | ISO 3591:1977, sensory analysis, wine-tasting glass |
| Schenkmaat | Ongeveer 5 cl, hooguit een derde van het glas |
| Glazen uit een fles | Vijftien proefglazen van 5 cl uit een fles van 75 cl |
| Woordenschat | Wine Aroma Wheel van Ann C. Noble, University of California, Davis |
| Alcohol op het etiket | Per hele of halve procent, met 0,5% vol afwijking |
| Wettelijk bereik van wijn | 8,5 tot 15% vol, met uitzonderingen tot 20% vol |
| Leeftijdsgrens | NIX18, geen verkoop onder de 18 jaar |
Wat zijn de vijf stappen bij het proeven van wijn?
Proeven gaat in vijf stappen: kijken naar kleur en helderheid, het glas walsen, ruiken, een kleine slok nemen en pas daarna een oordeel vormen.
Elke stap duurt een paar seconden. Kijken doe je tegen een witte achtergrond. Walsen brengt lucht in de wijn en maakt geuren vrij. Ruiken doe je met het glas net onder de neus. Bij het proeven laat je de wijn kort door de mond gaan, zodat hij de hele mond raakt, en pas daarna schrijf je iets op.
Welk glas gebruik je om te proeven?
Een proefglas heeft een bolle kelk die naar boven toe smaller wordt, zodat de geuren zich boven de wijn verzamelen.
De internationale norm ISO 3591 uit 1977 beschrijft zo’n glas voor sensorisch onderzoek en is in 2022 opnieuw bevestigd. Vul het glas hooguit tot een derde, ongeveer 5 cl. Houd het aan de voet of aan de steel vast, want een hand om de kelk warmt de wijn op. Uit een fles van 75 cl gaan zo vijftien proefglazen.
Hoe beschrijf je wat je ruikt?
Werk van grof naar fijn: eerst een hoofdgroep zoals fruit, bloemen, kruiden of hout, en pas daarna een preciezer woord binnen die groep.
Het Wine Aroma Wheel van Ann C. Noble, ontwikkeld aan de University of California in Davis, is precies zo opgebouwd en bestaat in acht talen. Van de binnenste ring naar de buitenste wordt de omschrijving steeds specifieker. Wie die volgorde aanhoudt, komt tot woorden die een ander kan navertellen en later kan terugvinden.
Wat zegt het alcoholpercentage over wat je gaat proeven?
Het getal op het etiket geeft de bandbreedte aan waarin de wijn valt, want wettelijk ligt wijn tussen 8,5 en 15% vol.
Verordening (EU) 2019/33 laat het gehalte per hele of halve procent vermelden, met een toegestane afwijking van 0,5% vol. Een etiket met 14% vol dekt dus een wijn tussen 13,5 en 14,5% vol. Lees het getal voordat je schenkt, en beoordeel daarna wat er werkelijk in het glas zit.
In welke volgorde proef je meerdere wijnen?
Gebruikelijk is licht voor zwaar, droog voor zoet en jong voor oud, zodat een krachtige wijn de volgende niet overstemt.
Zet bij vier wijnen bijvoorbeeld eerst een droge witte, daarna een volle witte, dan een lichte rode en tot slot een zware rode. Spoel het glas tussendoor om met een bodempje van de volgende wijn. Water en brood tussendoor helpen om de mond weer neutraal te krijgen. Spuug uit als er meer dan een paar wijnen op tafel staan.
Welke witte wijnen staan er in Bathmen om mee te oefenen?
In de winkel in Bathmen staan 308 witte wijnen van 173 verschillende merken uit 14 landen. De prijzen lopen van € 2,49 tot € 109,99. Het alcoholpercentage loopt van 0,05% tot 15%.
- Aaldering Chardonnay WO Stellenbosch 0,75 14% · 75 cl · Zuid-Afrika
- Aaldering Sauvignon Blanc WO Stellenbosch 0,75 14% · 75 cl · Zuid-Afrika
- Albert Bichot Vieilles Vignes Chardonnay 13% · 75 cl · Frankrijk
- Angelo Negro Langhe Onorata 12,5% · 75 cl · Italië
- Anselmo Mendes Alvarinho Contacto Vinho Verde 13% · 75 cl · Portugal
- Apostelhoeve Cuvée XII 12,5% · 75 cl · Nederland
- Apostelhoeve Riesling 12,5% · 75 cl · Nederland
- Arrumaco Verdejo 12% · 75 cl · Spanje
- Aussieres blanc Pays d'Oc DBR Lafite 12,5% · 75 cl · Frankrijk
- Benito Santos Albariño 13% · 75 cl · Spanje
Korte antwoorden op verwante vragen
- Hoeveel wijn schenk je in bij een proeverij?
- Ongeveer 5 cl per glas, hooguit een derde van het glas. Uit een fles van 75 cl gaan dan vijftien proefglazen.
- Waarom wals je het glas?
- Walsen brengt lucht in de wijn, waardoor geurstoffen sneller vrijkomen. Doe het kort en houd het glas daarbij op tafel.
- Welk glas is geschikt om te proeven?
- Een glas met een bolle kelk die naar boven toe smaller wordt. De norm ISO 3591 beschrijft zo’n proefglas voor sensorisch onderzoek.
- Moet je wijn doorslikken bij het proeven?
- Bij een proeverij met meerdere wijnen wordt meestal uitgespuugd. Daar staat een spuugbak voor klaar. NIX18 geldt onverkort.
Verder lezen
Bronnen
- ISO 3591:1977 Sensory analysis, Apparatus, Wine-tasting glass, International Organization for Standardization (geraadpleegd 2026-09-05)
- Wine Aroma Wheel, Ann C. Noble, University of California, Davis (geraadpleegd 2026-09-05)
- Verordening (EU) 2019/33, artikel 44, effectief alcoholvolumegehalte, EUR-Lex, Europese Unie (geraadpleegd 2026-09-05)
- Verordening (EU) 1308/2013, bijlage VII, deel II, EUR-Lex, Europese Unie (geraadpleegd 2026-09-05)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 5 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.
Bericht als er iets bijzonders binnenkomt
Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je bericht zodra er wijn binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.