Wat is een onafhankelijke bottelaar?

Wat doet een onafhankelijke bottelaar precies?

Een onafhankelijke bottelaar koopt vaten whisky bij distilleerderijen, laat ze verder rijpen in eigen opslag en bottelt ze onder zijn eigen etiket.

Distilleerderijen verkopen al eeuwenlang vaten door. Een deel gaat naar blenders, een deel naar handelshuizen die het vat aanhouden en later zelf bottelen. Die tweede groep noemen we onafhankelijke bottelaars.

De bottelaar bepaalt zelf wanneer het vat af is, of er water bij gaat en of er gefilterd wordt. De distilleerderij heeft daar geen zeggenschap meer over.

Wat is het verschil met een official bottling?

Een official bottling komt van de distilleerderij zelf, een onafhankelijke botteling van een koper die het vat elders bottelt onder eigen naam.

Bij een official bottling bewaakt de distilleerderij een vast huisprofiel. Er worden veel vaten samengevoegd en het geheel gaat naar een vaste sterkte, zodat elke fles van dezelfde reeks gelijk is.

Een onafhankelijke bottelaar werkt de andere kant op. Hij kiest een vat of een handvol vaten en brengt precies dat uit, met een oplage die eindig is.

Waarom staat de naam van de distilleerderij er soms niet op?

Omdat de bottelaar dat recht niet heeft. De Scotch Whisky Regulations 2009 staan de distilleerderijnaam als merknaam alleen toe bij whisky die daar volledig is gedistilleerd.

Artikel 9(1) verbiedt het gebruik van een distilleerderijnaam uit bijlage 1 als merknaam of als deel daarvan, tenzij de whisky volledig in die distilleerderij is gedistilleerd. Artikel 9(4) verbiedt daarnaast elke etikettering die het publiek kan doen denken dat er ergens anders gedistilleerd is.

Daarnaast leggen distilleerderijen soms contractueel vast dat hun naam niet genoemd mag worden. Dan verschijnt er een omschrijving als “A Highland Distillery” of een verwijzing naar de streek.

Een derde route is teaspooning: er wordt een klein beetje malt van een andere distilleerderij aan het vat toegevoegd. De inhoud voldoet dan niet meer aan de definitie van single malt uit artikel 3 en moet als blended malt verkocht worden, zonder distilleerderijnaam.

Waarom komen vatsterkte en single cask hier vaker voor?

Omdat een onafhankelijke bottelaar per vat werkt en geen vast huisprofiel over duizenden flessen hoeft vol te houden.

Een official bottling moet jaar in jaar uit hetzelfde smaken. Dat lukt alleen door veel vaten te mengen en terug te verdunnen naar een vaste sterkte, meestal 40% of 43%.

Wie een enkel vat bottelt, heeft die verplichting niet. Verdunnen is dan een keuze in plaats van een noodzaak, en steeds meer bottelaars laten het achterwege. De wet vraagt alleen om minstens 40% alcohol bij het bottelen.

Elk vat verliest tijdens de rijping alcohol en volume. De bottelsterkte ligt daardoor bij elke botteling anders, en het aantal flessen dat eruit komt ook.

Waar let je op bij het etiket van een onafhankelijke botteling?

Kijk naar de leeftijd, de bottelsterkte, het vatnummer en het aantal flessen. Samen vertellen die vier wat er precies in de fles zit.

De leeftijd op het etiket is altijd die van de jongste whisky in de fles. De Scotch Whisky Association wijst er in haar richtlijn voor bottelaars op dat de rijpingsduur alleen in hele jaren wordt uitgedrukt en uit een getal bestaat.

Staat er een vatnummer en een oplage bij, dan weet je dat het om een afgebakende partij gaat die niet herhaald wordt. Ontbreekt de distilleerderijnaam, dan zegt dat niets over de inhoud, alleen iets over wat de bottelaar mag vermelden.