Wat is een whisky-adventskalender?

Een whisky-adventskalender is een doos met vierentwintig genummerde vakjes, elk met een afgesloten sample whisky, bedoeld om vanaf 1 december per dag een vakje te openen.

De samples zitten in kleine glazen flesjes of in buisjes met een schroefdop. Elk flesje heeft een eigen etiket met de naam van de whisky, zodat u weet wat er in het glas gaat. Er bestaan ook kalenders met twaalf vakjes, voor de twaalf dagen voor kerst.

De inhoud wisselt per kalender. Sommige bevatten alleen single malt, andere zetten malt, blend, bourbon en rye door elkaar. Welke whisky’s erin zitten, staat soms op de doos en wordt soms pas bij het openen duidelijk.

Vierentwintig samples van 3 cl komen samen op 72 cl, iets meer dan een standaardfles whisky van 70 cl.

Bij samples van 2 cl komt u uit op 48 cl, bij 5 cl op 120 cl. De maat staat op elk flesje, want de nettohoeveelheid is een verplichte vermelding op voorverpakte dranken.

Een kalender met twaalf vakjes van 3 cl geeft 36 cl, ongeveer een halve fles. Reken bij het vergelijken van kalenders dus niet op het aantal vakjes alleen, maar op vakjes maal centiliters.

Zelf samenstellen vraagt vierentwintig losse miniaturen of samples, een doos of houder met vierentwintig vakken, en genummerde labels.

Houd rekening met de maten. Kleine flessen komen in 2 cl, 3 cl, 5 cl en 10 cl, en die passen niet allemaal in hetzelfde vakje. Meet eerst de hoogte van het hoogste flesje en kies daarna de doos. Schrijf de inhoudslijst apart op, zodat u na de feestdagen nog weet welke whisky op welke dag zat.

In de winkel aan de Brink in Bathmen staan 60 whisky’s in klein formaat, van 2 tot 20 cl, verdeeld over 42 merken uit 9 landen, naast een whiskyassortiment van 3.961 artikelen. Vierentwintig verschillende flesjes bij elkaar zoeken is daarmee te doen, en u bepaalt zelf de opbouw: van licht naar zwaar, per land, of met de zwaarst gerookte whisky op 24 december.

Een goed afgesloten sample blijft jaren houdbaar, maar whisky in een klein flesje is kwetsbaarder dan in een volle fles, omdat lucht en verdamping harder aantikken.

Whisky rijpt niet verder in glas. Wat de smaak verandert, is lucht. Vakblad Whisky Advocate wijst erop dat veel lucht boven de whisky in een geopende fles de smaak op den duur vlakker maakt. In een flesje van 3 cl is de verhouding tussen lucht en vloeistof al snel ongunstig.

Praktisch betekent dat het volgende. Bewaar de kalender gesloten, donker, op kamertemperatuur en rechtop, zodat de whisky de sluiting niet aantast. Open een vakje op de dag dat u het sample drinkt, en draai een flesje dat half blijft staan direct weer dicht.

Op een voorverpakt whiskysample staan de wettelijke benaming, de nettohoeveelheid en, boven 1,2 volumeprocent alcohol, het werkelijke alcoholgehalte.

Die eisen volgen uit twee Europese verordeningen. Verordening (EU) 2019/787 bepaalt dat de wettelijke benaming van een gedistilleerde drank duidelijk en zichtbaar op het etiket staat en niet vervangen of gewijzigd mag worden. Verordening (EU) nr. 1169/2011 vraagt daarnaast de nettohoeveelheid en, bij dranken met meer dan 1,2 volumeprocent alcohol, het werkelijke alcoholvolumegehalte.

Voor heel kleine verpakkingen geldt een uitzondering. Is het grootste vlak van de verpakking kleiner dan 10 cm2, dan zijn alleen de naam, de allergenen, de nettohoeveelheid en de houdbaarheidsdatum verplicht, voor zover die laatste vereist is. Een ingredientenlijst en een voedingswaardevermelding zijn bij dranken boven 1,2 volumeprocent alcohol niet verplicht.

De leeftijdsgrens is 18 jaar, dus een whisky-adventskalender is geen cadeau voor iemand die jonger is.

In Nederland mag er geen alcohol verkocht worden aan jongeren onder de 18 jaar. Dat geldt in de winkel en bij verkoop op afstand. NIX18: wij verkopen geen alcohol aan iemand onder de 18 jaar. Twijfelt de verkoper over de leeftijd, dan vraagt hij om een legitimatie.

Zoekt u een kalender voor iemand onder de 18, kijk dan naar de alcoholvrije kant van het schap. Daar geldt deze grens niet.