Oostenrijkse wijn

Oostenrijkse wijn komt vrijwel helemaal uit het oosten van het land. Volgens het statistiekrapport van Österreich Wein Marketing (ÖWM) telde Oostenrijk 44.210 hectare wijngaard. Die verdelen zich over vier grote wijnbouwgebieden en een klein restgebied:

• Niederösterreich: 26.732 hectare, ruim de helft van het totaal, met streken als Weinviertel, Kamptal, Kremstal en Wachau.
• Burgenland: 11.538 hectare, rond het Neusiedler Meer.
• Steiermark: 5.109 hectare, in het zuiden.
• Wien: 588 hectare, binnen de stadsgrenzen van de hoofdstad.
• Bergland: 243 hectare, verspreid over de rest van het land.

Het Weinviertel in Niederösterreich is met 14.001 hectare de grootste afzonderlijke wijnstreek van Oostenrijk.

Grüner veltliner is veruit de meest aangeplante druif van Oostenrijk. Volgens de ÖWM-cijfers staat er 14.296 hectare, 32,3 procent van alle wijngaarden. Alleen al in het Weinviertel groeit meer dan 7.000 hectare grüner veltliner, volgens ÖWM de helft van de Oostenrijkse aanplant en bijna de helft van alle grüner veltliner ter wereld.

Op de tweede plaats staat zweigelt, met 5.940 hectare of 13,4 procent: de meest aangeplante blauwe druif. Zweigelt is een kruising van blaufränkisch en St. Laurent, in 1922 gemaakt door Dr. Fritz Zweigelt in Klosterneuburg. Op etiketten heet de druif ook Blauer Zweigelt of Rotburger. Daarna volgt welschriesling met 2.774 hectare. In totaal zijn 40 druivenrassen toegelaten voor kwaliteitswijn, 26 witte en 14 blauwe. Ongeveer twee derde van de wijngaard is wit, iets minder dan een derde blauw.

DAC staat voor Districtus Austriae Controllatus. Staat DAC direct achter de naam van een wijnstreek, bijvoorbeeld Kamptal DAC, dan is de wijn een kwaliteitswijn met de vastgelegde kenmerken van die streek. Elke streek bepaalt zelf welke druiven en welke stijl onder haar DAC vallen.

Het Weinviertel was de eerste: in 2003 kreeg grüner veltliner uit het Weinviertel als eerste Oostenrijkse wijn de DAC-status, te beginnen bij oogstjaar 2002. Sindsdien hebben 17 van de 18 specifieke wijnstreken hun eigen DAC vastgelegd. Kamptal is DAC sinds 2009 (oogst 2008) en staat daar alleen grüner veltliner en riesling toe. Een Kamptal DAC Reserve mag pas vanaf 1 juli na de oogst ter keuring worden aangeboden. Wien kreeg in 2013 de Wiener Gemischter Satz DAC.

Ried betekent dat de wijn van één afzonderlijke, benoemde wijngaard komt. Veel Oostenrijkse DAC-streken werken met een herkomstpiramide van drie treden:

• Gebietswein: wijn uit de streek als geheel.
• Ortswein: wijn uit één gemeente.
• Riedenwein: wijn uit één wijngaard, met het woord Ried voor de naam.

De Riedenwein is volgens ÖWM de meest specifieke herkomstaanduiding en vormt de top van de piramide. Oostenrijk telt meer dan 4.300 Rieden. Welke gemeentenamen en wijngaardgrenzen gelden, legt het regionale wijncomité vast. Bij Kamptal DAC mag een Riedenwein pas vanaf 1 maart na de oogst ter keuring.

Elke Oostenrijkse kwaliteitswijn moet een laboratoriumanalyse en een officiële blinde proeving doorstaan. Volgens het Oostenrijkse landbouwministerie beoordeelt een panel van zes opgeleide proevers plus een voorzitter de wijn, en moet meer dan de helft positief oordelen. Pas dan krijgt de wijn de staatliche Prüfnummer, het staatscontrolenummer.

Dat nummer staat op het achteretiket. De rood-wit-rode banderol op de capsule laat zien dat de wijn bovendien in Oostenrijk is gebotteld. Het nummer op de banderol zelf is niet het staatscontrolenummer. In 2024 werden 33.550 wijnen van 3.854 producenten aangeboden, waarvan 93,6 procent werd goedgekeurd.

Bij ’t Bockje staan de twee hoofddruiven van Oostenrijk naast elkaar: grüner veltliner en zweigelt, van verschillende wijnhuizen. Zo ziet u in het schap meteen hoe een streekwijn, een Reserve en een wijn uit één wijngaard zich op het etiket onderscheiden.

• Steininger: Grüner Veltliner Kamptal, Grüner Veltliner Reserve en Zweigelt.
• Ried Spiegel: Grüner Veltliner Ried Spiegel Réserve, een wijn uit één benoemde wijngaard.
• Vierlinghof: Blauer Zweigelt Niederösterreich en Grüner Veltliner.
• Weinzierl: Blauer Zweigelt en Grüner Veltliner.

Wilt u weten welke fles bij uw plannen past? Kom langs aan de Brink 2 in Bathmen of bel 0570 541 278.

De winkel staat aan de Brink 2 in Bathmen. Open dinsdag tot en met vrijdag van 09.00 tot 18.00 uur en zaterdag van 09.00 tot 17.00 uur. Voor advies belt u 0570 541 278 of mailt u naar info@bockje.nl.