Zuid-Afrikaanse wijn

De eerste wijn van Kaapse druiven werd gemaakt op 2 februari 1659. Die datum noemt het Wine of Origin-boekje van de Zuid-Afrikaanse wijnsector. Zeven jaar eerder, in 1652, was Jan van Riebeeck met de schepen Dromedaris, Reijger en Goede Hoop aan de Kaap aangekomen om er voor de VOC een verversingsstation te beginnen.

Volgens The Drinks Business werden de eerste wijnstokken geplant om scheurbuik tegen te gaan bij de bemanning van schepen op weg naar Azië. Een van Van Riebeecks opvolgers, Simon van der Stel, kreeg in 1685 de grond die later Groot Constantia werd. Dat landgoed geldt als de oudste wijnboerderij van Zuid-Afrika die nog steeds wijn maakt.

Wine of Origin, afgekort WO, is het Zuid-Afrikaanse herkomstschema. Het bestaat sinds 1973, na wetgeving uit 1972, en wordt uitgevoerd door de Wine and Spirit Board, die door de minister van Landbouw wordt benoemd.

Staat er WO met de naam van een gebied op de fles, dan komt 100 procent van de druiven uit dat gebied. Voor een oogstjaar of een druivenras op het etiket geldt een ondergrens van 85 procent. Gecertificeerde flessen dragen een zegel van de Wine and Spirit Board met een identificatienummer. Dat zegel staat in voor wat het etiket zegt over herkomst, ras en oogstjaar. Wijnen worden daarvoor geproefd en in het laboratorium onderzocht.

Het WO-schema werkt met vijf lagen, van groot naar klein:

• Geografische eenheid: vijf in totaal, waaronder Western Cape, Northern Cape en Eastern Cape.
• Regio: omvat meerdere districten, zoals de Coastal Region en de Klein Karoo.
• District: bijvoorbeeld Stellenbosch, Paarl, Swartland, Tulbagh en Robertson.
• Ward: een kleiner afgebakend gebied, zoals Constantia, Cederberg of Voor-Paardeberg.
• Single vineyard: één wijngaard van hoogstens 6 hectare.

De Coastal Region bestaat zodat producenten wijn uit verschillende districten mogen samenvoegen en toch een herkomst op het etiket zetten. Het woord estate betekent dat de wijn is gemaakt van druiven van dat ene landgoed.

Stellenbosch is een district met een eigen universiteit: daar werd professor Abraham Perold de eerste hoogleraar wijnbouw, en daar ontstond ook pinotage. Meer daarover leest u op de pagina over wijn uit Stellenbosch.

Swartland, ook een district, staat bekend om oude wijnstokken die zonder irrigatie groeien. Volgens Decanter wortelen ze diep in bodems van verweerd graniet en schalie.

Constantia is een ward vlak bij Kaapstad. De zoete wijn van Groot Constantia, Grand Constance, werd in Europa beroemd: Napoleon dronk hem tijdens zijn ballingschap, en ook Jane Austen en Charles Dickens noemden hem.

Chenin blanc is de meest aangeplante druif van het land. Volgens SAWIS stond er in 2022 16.485 hectare, 18,4 procent van alle wijngaarden. Zuid-Afrika heeft meer chenin blanc dan enig ander land. Lokaal heette de druif lang Steen en ging hij vooral naar brandewijn en bulkwijn. Een nieuwere generatie wijnmakers werkt juist met oude stokken.

Pinotage is een Zuid-Afrikaanse kruising van pinot noir en cinsaut, dat toen Hermitage heette. Perold maakte de kruising in 1924 in Stellenbosch. In 1941 werd de eerste pinotage gebotteld, en in 1961 stond de naam voor het eerst op een etiket, bij de Lanzerac Pinotage uit 1959.

Bij ’t Bockje staat wijn van een reeks Zuid-Afrikaanse huizen. Zo kunt u chenin blanc, pinotage en chardonnay van verschillende huizen naast elkaar zetten.

• Boschendal: de ruimste reeks, met onder meer 1685 Chardonnay, Chenin Blanc, Merlot, Pinot Noir en Nicolas.
• Aaldering: Shiraz, Cabernet Sauvignon Merlot, Chardonnay, Sauvignon Blanc, Pinotage Blanc en Pinotage.
• Mooiplaas: Classic Chenin Blanc Bush Vines.
• Buitenzorg: Chardonnay-Viognier.
• Verder Vergelegen, Thelema Mountain, Le Bonheur, L’Avenir, Country Lane, Indaba en Lazy Bay.

Wilt u weten welke fles bij uw gelegenheid past? Kom langs aan de Brink 2 in Bathmen of bel 0570 541 278.

De winkel staat aan de Brink 2 in Bathmen. Open dinsdag tot en met vrijdag van 09.00 tot 18.00 uur en zaterdag van 09.00 tot 17.00 uur. Voor advies belt u 0570 541 278 of mailt u naar info@bockje.nl.