Hoe lang blijft kruidenbitter goed na openen?

Een geopende fles kruidenbitter van 30 volumeprocent blijft jaren veilig te drinken, maar geeft ongeveer een tot twee jaar na opening nog de volle kruidensmaak.

De fles bederft niet zoals een levensmiddel dat doet. Wat er gebeurt is trager en subtieler: zodra er lucht in de fles staat, beginnen de vluchtige aromastoffen te vervluchtigen en te oxideren. Hoe leger de fles, hoe meer lucht erin staat en hoe sneller dat gaat. Een fles die nog voor driekwart vol is, verandert in een jaar nauwelijks. Een bodempje in dezelfde fles kan binnen enkele maanden merkbaar vlakker smaken. In onze bitterafdeling staan 54 flessen kruidenbitter en beerenburg, en vrijwel allemaal vallen zij in de categorie die het lang uithoudt.

Alcohol remt de groei van micro-organismen en bindt de smaakstoffen, dus hoe hoger het percentage, hoe stabieler een aangebroken fles blijft.

Onze 54 flessen kruidenbitter en beerenburg lopen van 16,5 tot 60,11 volumeprocent, en dat verschil bepaalt het bewaaradvies. Een klassieke beerenburg of jachtbitter zit op 30 tot 35 procent en blijft na opening jarenlang herkenbaar. Een lichte Italiaanse amaro van 16,5 procent bevat meer water en meer suiker, en verliest sneller frisheid. Verordening (EU) 2019/787 stelt voor likeur een ondergrens van 15 volumeprocent vast, dus ook de lichtste fles in deze groep ligt boven het niveau waarop gisten en bacteriën nog kans maken. Het gaat dus om smaakverlies, niet om bederf.

Kruidenbitter hoeft niet in de koelkast; een donkere kast bij kamertemperatuur is voor vrijwel elke fles in deze groep voldoende.

Licht en warmte doen meer kwaad dan lucht. Een fles die maandenlang in de zon op de vensterbank staat, verkleurt en verliest kruidigheid, ook al is hij nog dicht. Zet de fles daarom rechtop in een gesloten kast, tussen de 15 en 20 graden, uit de buurt van de oven of de verwarming. Rechtop is belangrijk: bij liggend bewaren staat de sluiting voortdurend in de sterke drank, en dat tast kurk en kunststof aan. Bij de lichtere amaro-achtige flessen onder ongeveer 20 procent is de koelkast wel een verstandige plek, en wie zijn beerenburg koud schenkt zet de fles uiteraard gewoon koel weg.

Achteruitgang merkt u eerst in de geur: de kruiden worden vlakker, de aanzet verliest zijn frisheid en de fles ruikt vooral nog naar alcohol en zoet.

Schenk een klein bodempje in een glas en laat het even staan. Bij een fles die nog in orde is, komen de afzonderlijke kruiden naar voren, bijvoorbeeld zoethout, kalmoes, anijs of sinaasappelschil. Bij een fles die te lang open stond, loopt alles in elkaar over en blijft er een algemene bitterzoete toon over. Let ook op de kleur: donkere kruidenbitters worden met de jaren doffer en bruiner. Kristallen op de bodem of een plakkerige schenkdop zijn geen teken van bederf, maar van ingedroogde suiker. Ruikt of smaakt een fles echt muf of zuur, schenk hem dan niet meer uit.

Europese regels verplichten geen datum van minimale houdbaarheid op dranken met 10 volumeprocent alcohol of meer, omdat die dranken niet op dezelfde manier bederven als gewone levensmiddelen.

Die vrijstelling staat in bijlage X van Verordening (EU) nr. 1169/2011 over voedselinformatie aan consumenten, de verordening waar ook de Nederlandse Warenwetgeving op steunt. Daarom vindt u op een fles beerenburg wel het alcoholpercentage en de inhoud, maar geen datum. Dat betekent niet dat de smaak oneindig gelijk blijft; het betekent dat de wetgever geen datum zinvol acht. Wilt u toch houvast, schrijf dan met een stift de maand van openen op het etiket. Verkoop en schenken gaan bij ons volgens NIX18.