Bitter · Uitleg

Wat is Beerenburg?

Beerenburg is een Nederlandse kruidenbitter: kruiden die op jenever trekken. De naam komt van Hendrik Beerenburg, een kruidenhandelaar die in 1724 eigenaar werd van Stromarkt 9 in Amsterdam. In Friesland trekken stokers sinds ongeveer 1850 hun eigen kruiden op jenever. Beschermd is de naam niet: geen regeling legt vast wat beerenburg moet zijn.

De kern in cijfers
Soort drank Kruidenbitter, kruiden getrokken op jenever
Naamgever Hendrik Beerenburg, ongeveer 1680 tot 1748, afkomstig uit Lingen
Amsterdam Eigenaar van het pand Stromarkt 9 vanaf 1724
Oorspronkelijk gebruik Kruidenmengsel tegen een bedorven maag en tegen scheurbuik
Friese traditie Kruiden op jenever, sinds ongeveer 1850
Recept Negen generaties geheim gebleven binnen de familie
Wettelijke benaming Niet vastgelegd, ook niet in de oude Nederlandse benamingsverordening
Sterke drank Vanaf 15 volumeprocent, verkoop alleen vanaf 18 jaar

Wat is beerenburg precies?

Beerenburg is een kruidenbitter: een mengsel van kruiden dat op jenever trekt. In Friesland gebeurt dat sinds ongeveer 1850, waar het gold als een bijna medicinale schippersdrank.

Het begon niet als drank maar als kruidenpakket. In Amsterdam verkocht Hendrik Beerenburg een kruidenmengsel dat je zelf op sterke drank liet trekken, aangeprezen als middel tegen een vervuilde en bedorven maag en tegen scheurbuik. Pas later gingen distilleerderijen het kant en klaar bottelen. De naam sloeg over van het kruidenmengsel op de drank die ermee gemaakt werd.

Waar komt de naam beerenburg vandaan?

Van Hendrik Beerenburg, kruidenhandelaar en wijnkoper, die in 1724 eigenaar werd van het pand Stromarkt 9 in Amsterdam en daar het kruidenmengsel samenstelde.

Hendrik Beerenburg leefde van ongeveer 1680 tot 1748 en kwam uit het Duitse Lingen. In 1731 kocht hij als wijnkoper zijn poorterschap, in 1742 was hij breukmeester en oefende hij een geneeskundige praktijk uit. Op het dak van het pand kwam een beer in een burcht te staan, een woordspeling op de familienaam. Het recept bleef negen generaties in de familie en is nooit prijsgegeven.

Hoe werd beerenburg een Friese drank?

Via de schippers. De Amsterdamse kruidenmengsels kwamen mee naar het noorden, en Friese stokers gingen ze daar zelf op jenever trekken.

De Friese streekproductorganisatie noemt Hendrik Beerenburg dan ook de Amsterdamse naamgever van de Friese borrel. Vanaf ongeveer 1850 lieten stokers in Friesland kruiden in jenever trekken voor wat gold als een bijna medicinale schippersdrank. Het Amsterdamse recept bleef geheim, dus elke stoker bouwde zijn eigen versie. Daarom smaakt geen twee beerenburgen hetzelfde, en daarom hoort de drank inmiddels bij Friesland en niet bij Amsterdam.

Is de naam beerenburg wettelijk beschermd?

Nee. De Nederlandse regeling die vastlegde wat jenever, korenwijn of vieux mocht heten, noemde beerenburg niet, en sinds 1 januari 2015 geldt die regeling helemaal niet meer.

Tot die datum stonden de Nederlandse benamingen in de Verordening Benaming Gedistilleerde en Zwak gedistilleerde Dranken van het Productschap Dranken. Daarin waren jenever, korenwijn, advocaat, vieux, brandewijn, vruchtenbrandewijn en likorette omschreven, elk met een eigen minimumpercentage alcohol. Beerenburg komt er niet in voor. Wie vandaag een kruidenbitter beerenburg noemt, houdt zich aan de algemene regels voor gedistilleerd en verder aan niets. De naam is dus geen keurmerk: hij zegt op zichzelf niets over de kruiden, de basis of de sterkte.

Hoeveel alcohol zit er in beerenburg?

Geen regel schrijft een percentage voor, dus dat verschilt per stokerij. Wel geldt de grens uit de Alcoholwet: vanaf 15 volumeprocent heet een drank sterke drank.

Beerenburg valt daarmee onder de regels voor sterke drank, met verkoop alleen aan mensen van 18 jaar of ouder. Omdat een voorgeschreven minimum voor beerenburg zelf ontbreekt, is het etiket je enige houvast: daarop staat wat er werkelijk in de fles zit. Twijfel je tussen twee flessen, vraag het dan gewoon aan de toonbank.

Bitters in de winkel in Bathmen

In de winkel in Bathmen staan 105 bitters, waaronder beerenburgen van 57 verschillende merken uit 11 landen. Het alcoholpercentage loopt van 10% tot 69%.

Alle bitter filteren

Korte antwoorden op verwante vragen

Mag iedereen zijn kruidenbitter beerenburg noemen?
In beginsel wel. De naam is nergens als wettelijke benaming vastgelegd, zodat er geen eisen aan kruiden, basis of sterkte hangen.
Is beerenburg hetzelfde als jenever?
Nee. Jenever is de basis; beerenburg ontstaat pas als daar kruiden op getrokken hebben.
Komt beerenburg nu uit Amsterdam of uit Friesland?
De naam en het oorspronkelijke kruidenmengsel komen uit Amsterdam, de drank zoals we die nu kennen is in Friesland gegroeid.
Vanaf welke leeftijd mag je beerenburg kopen?
Vanaf 18 jaar. Beerenburg zit boven de 15 volumeprocent en geldt daarmee als sterke drank.

Verder lezen

Bronnen

  1. Stromarkt 9, het huis van de uitvinder van het kruidenbitter Beerenburg, Stadsherstel Amsterdam (geraadpleegd 4 september 2026)
  2. Oenema maakt meest Friese berenburg en graanjenever, Fries Streekproduct (geraadpleegd 4 september 2026)
  3. Verordening Benaming Gedistilleerde en Zwak gedistilleerde Dranken Productschap Dranken 2009, wetten.overheid.nl (geraadpleegd 4 september 2026)
  4. Alcoholwet, artikel 1 en artikel 20, wetten.overheid.nl (geraadpleegd 4 september 2026)

Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.

Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.