IPA staat op meer flessen in ons schap dan welke andere stijlaanduiding ook. Van de 1.066 bieren die wij in de winkel aan de Brink voeren, dragen er 56 die drie letters in de naam, van ruim dertig brouwerijen en uit tien landen. Toch zegt de afkorting op zichzelf minder dan veel mensen denken.
Een west coast IPA en een hazy IPA staan namelijk naast elkaar in hetzelfde vak, en in het glas lijken ze nauwelijks op elkaar. De een is helder en droog bitter, de ander ziet eruit als troebel vruchtensap. Hieronder staat welke soorten er zijn, waar dat verschil vandaan komt, en wat de letters wel en niet beloven.
Wat die drie letters eigenlijk betekenen
IPA is de afkorting van India Pale Ale. De naam stamt uit de negentiende eeuw, toen Britse brouwers bleek bier naar Brits-Indië verscheepten en het zwaar hopten, omdat hop het bier onderweg goed hield. Die reis is allang verleden tijd, maar de naam bleef hangen.
Vandaag zegt IPA niets meer over herkomst. Het staat voor een bovengistend bier waarin de hop de hoofdrol speelt in plaats van de mout. Alles wat daarna komt, west coast, hazy, double, session, gaat over de vraag hoe die hop is ingezet.
Dat laatste is het hele verhaal. Hop die vroeg in de kook gaat, geeft bitterheid. Hop die er aan het eind in gaat, of pas na de kook en tijdens de gisting, geeft vooral geur en smaak. Wie wil weten waar bitterheid vandaan komt, leest dat terug bij wat hop in bier doet; de volgorde van de stappen staat in ons stuk over bier brouwen.
West coast: helder, droog en bitter
De west coast IPA is de oudste Amerikaanse uitleg van de stijl en nog altijd de strengste. Het bier is helder, de mout houdt zich op de achtergrond, en de bitterheid is stevig en blijft lang hangen. De hop geeft grapefruit, dennenhars en soms iets van kruiden.
Wij hebben er drie staan, tussen 6,6 en 8,5 procent. Eentje daarvan komt uit Beieren en heet gewoon West Coast IPA. Dat laat precies zien hoe de aanduiding werkt: het is een recept en een smaakrichting, geen plaats van herkomst.
Hazy en NEIPA: troebel met opzet
De troebele tegenhanger kwam uit New England en werd in de jaren tien populair. In de stijlgids van het BJCP uit 2021 staat hij als 21C, Hazy IPA, met New England IPA en NEIPA als andere namen. Heady Topper van The Alchemist geldt daar als de waarschijnlijke aanleiding.
Die gids houdt het op 6 tot 9 procent alcohol en 25 tot 60 IBU. Dat laatste getal verklaart veel: de bitterheid ligt duidelijk lager dan bij een west coast. Mensen die zeggen dat ze niet van bitter bier houden maar wel van IPA, bedoelen bijna altijd deze soort.
De troebelheid is geen slordigheid en ook geen gist die blijft zweven. Volgens diezelfde gids komt de waas vooral door zwaar drooghoppen, voor een deel al tijdens de gisting, waarbij de hopolie door de gist wordt omgezet. Een hazig schijnsel hoort erbij, maar dof of modderig mag het bier niet zijn.
In ons schap staan er tien met hazy of NEIPA in de naam, van 0,3 tot 8 procent.
Double, session, white en alcoholvrij
De overige aanduidingen gaan vooral over kracht en over wat er nog meer in gaat.
- Double IPA of DIPA. Meer mout en meer hop, en dus meer alcohol. Onze zeven zitten tussen 8 en 9,2 procent. De zwaarste is een Nederlandse, op 9,2.
- Session IPA. Met opzet licht gehouden, zodat het hopkarakter overblijft zonder het gewicht. Onze twee staan op 4 en 4,5 procent.
- White IPA. Een IPA gebrouwen met de gist en de kruiding van een witbier. Wij voeren er twee, op 5,2 en 6,5 procent.
- Alcoholvrij en alcoholarm. Zes stuks, van 0 tot 0,5 procent, waaronder een alcoholvrije NEIPA. Hoe dat gemaakt wordt, staat in ons stuk over alcoholvrij speciaalbier.
Daarnaast komt u black IPA, rye IPA en fruit-IPA tegen. Die blijven bij ons te klein in aantal om er een vak voor in te ruimen, maar het principe is steeds hetzelfde: een IPA met iets erbij of iets eraf.
Was nicht auf dem Etikett steht
Eerlijk is eerlijk: IPA is geen beschermde aanduiding. Bij trappist en oude geuze ligt vast wie het woord mag gebruiken, bij IPA niet. Een brouwerij mag de letters op een bier zetten zonder dat iemand toetst of het bier eraan voldoet. West coast en hazy zijn afspraken onder brouwers, geen regels.
Belangrijker nog is wat er niet bij staat: hoe vers het bier is. Juist bij een IPA verdwijnt het hoparoma het eerst, en bij de troebele soorten gaat dat het hardst. Een quadrupel kunt u jaren wegleggen, een hazy IPA eigenlijk niet. Kijk bij deze stijl dus beter dan bij welke andere ook naar de datum op de fles, en reken in maanden, niet in jaren. Meer daarover leest u bij houdbaarheid van speciaalbier.
En schenk ze niet te koud. Tussen acht en tien graden komt de hop eruit; recht uit de koelkast blijft er weinig van over. De hele reeks per stijl staat in schenktemperatuur bier.
Wo man anfängt
Het verschil tussen de soorten hoeft niemand uitgelegd te worden zodra ze naast elkaar staan. Zet op dezelfde avond een west coast naast een hazy, en daarna een double om te zien wat kracht met hetzelfde idee doet. Een van de vier hieronder, de IPA van Brouwerij ’t IJ, is daarbij een goed ijkpunt: een Nederlandse IPA van 7 procent die precies tussen de twee uitersten in zit.
Weiterstöbern
Waar de IPA tussen de andere stijlen staat, leest u in bierstijlen op een rij. Zoekt u het verschil met de stijl waar de IPA uit voortkomt, dan helpt onze vraagpagina over het verschil tussen een IPA en een pale ale.
Het hele bierschap staat op onze bierpagina: 1.066 bieren van 248 brouwerijen, waarvan 545 uit Nederland, 369 uit België en 152 van daarbuiten. Zoekt u op stijl of op brouwerij, dan komt u het snelst uit met de zoekmachine over het assortiment.
Weet u niet welke kant u op wilt, bel ons gerust op 0570 541 278. Vertelt u welke IPA u voor het laatst lekker vond, dan zoeken wij de volgende erbij.
