Whisky · Erklärung

Hoe wordt gerst gemout voor whisky?

Mouten maakt in de gerstkorrel de enzymen vrij die zetmeel in vergistbare suiker omzetten. De korrel gaat in twee tot drie dagen van onder 14 naar ongeveer 46 procent vocht, ontkiemt vier tot zes dagen onder gekoelde lucht, en wordt dan op de eest gedroogd: van ongeveer 50 graden naar een piek rond 75 graden, tot het vochtgehalte op 4,5 tot 5 procent staat.

Kurz gesagt

Das Wichtigste in Zahlen

Wochen twee tot drie dagen, in twee of drie onderdompelingen met luchtrust ertussen
Vocht na het weken ongeveer 46 procent; het ontkiemen begint al rond 35 procent
Keimung vier tot zes dagen, afhankelijk van het moutsoort
Hopfendarren begint rond 50 graden, piek rond 75 graden, moderne cyclus van 24 uur
Vocht in afgewerkt mout 3 tot 6 procent; voor whiskymout 4,5 tot 5 procent
Enzyme alfa-amylase werkt het best bij 70 tot 75 graden, beta-amylase bij 63 tot 65 graden
Kiemkracht moutgerst minstens 98 procent; bewaard onder 14 procent vocht
Wettelijke eis Scotch omzetting tot vergistbaar substraat alleen door de eigen enzymsystemen van de grondstof

Waarom moet gerst eerst gemout worden?

Mouten wekt in de korrel de enzymen die het zetmeel afbreken, want zonder die enzymen komt er geen vergistbare suiker uit de gerst.

De wet maakt daar bij whisky een harde eis van. De Scotch Whisky Regulations 2009 schrijven voor dat water en gemoute gerst in de distilleerderij tot beslag worden verwerkt en daar alleen door de eigen enzymsystemen van de grondstof in een vergistbaar substraat worden omgezet. Verordening (EU) 2019/787 formuleert het voor whisky in het algemeen zo: het beslag van gemoute granen wordt versuikerd door de diastase van de aanwezige mout, met of zonder andere natuurlijke enzymen. Bij Scotch blijft dus alleen het mout zelf over om die omzetting te doen.

Wat gebeurt er tijdens het weken?

Weken brengt het vochtgehalte van de gerst in twee tot drie dagen van onder 14 procent naar ongeveer 46 procent.

Dat gaat in twee of drie onderdompelingen, met luchtrusten ertussen waarin de korrel zuurstof krijgt. Rond 35 procent vocht komt de korrel in beweging en begint het ontkiemen. De gerst die de mouterij binnenkomt is voor de bewaring gedroogd tot onder 14 procent en moet een kiemkracht van minstens 98 procent hebben. Na de oogst ligt hij meestal nog zes weken of langer stil, omdat de natuurlijke rust eerst uit de korrel moet zijn voordat hij gelijkmatig wil ontkiemen.

Hoe lang duurt het ontkiemen?

Ontkiemen duurt vier tot zes dagen, afhankelijk van het moutsoort dat de mouterij wil maken.

In die dagen maakt de korrel de enzymen aan die de celwanden van het meellichaam openbreken en zo het zetmeel bereikbaar maken. Koele en vaak bevochtigde lucht door het bed houdt het tempo in de hand. De mouterij leest de voortgang af aan het spruitje in de korrel: is dat ongeveer driekwart van de korrellengte, dan wordt het ontkiemen gestopt, bij moutgerst doorgaans na een dag of vier. Langer laten doorgroeien heeft geen zin, want wat de spruit zelf verbruikt komt niet meer in het beslag terecht.

Bij welke temperatuur gaat het mout op de eest?

Eesten begint rond 50 graden en loopt op naar een piek van ongeveer 75 graden, zodat de hitte het ontkiemen stopt zonder de enzymen te vernielen.

Bij het ingaan van de eest zit er nog ongeveer 45 procent vocht in de korrel. Die eerste fase blijft daarom laag in temperatuur, want te veel hitte op vochtig graan maakt de enzymen voorgoed kapot. Pas als het meeste water eruit is mag de temperatuur naar de piek. Een moderne eest draait dat in een cyclus van vierentwintig uur, en in de praktijk houdt een mouterij er tot twee dagen voor. Het vocht gaat omlaag naar 4,5 tot 5 procent, binnen de bandbreedte van 3 tot 6 procent die voor afgewerkt mout geldt. Wat aan enzymen overblijft moet daarna in de brouwzaal nog het werk doen: alfa-amylase werkt het best bij 70 tot 75 graden, beta-amylase bij 63 tot 65 graden, en juist die laatste is de beperkende factor bij het vormen van vergistbare suiker.

Hoeveel Schotse whisky's staan er in Bathmen?

In Bathmen staan 2.870 Schotse whisky’s van 327 merken, binnen een whiskyschap van 4.061 artikelen.

Het alcoholpercentage loopt van 10 tot 66,8 procent, dus van lichte bottelingen tot vatsterkte. De grootste merken in die selectie zijn Adelphi met 71 flessen, Signatory met 65, Glenallachie met 61, Kilchoman met 58, Caol Ila met 47, Johnnie Walker met 46, Claxton’s met 45, Glenfiddich met 40, Bruichladdich met 39, Gordon & MacPhail met 39, Benrinnes met 38 en Bowmore met 38. Wilt u horen hoe het mout in een bepaalde fles is behandeld, licht of zwaar geturfd, dan vertellen wij dat in de winkel graag. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar, dus neem bij twijfel een legitimatiebewijs mee.

Aus dem Laden in Bathmen

Hoeveel Schotse whisky's staan er in Bathmen?

In de winkel in Bathmen staan 2.870 Schotse whisky's van 327 verschillende merken. De prijzen lopen van € 5,99 tot € 12.500,00. Het alcoholpercentage loopt van 10% tot 66,8%.

Alle Whiskys filtern

Verwandte Fragen

Wie wird Whisky abgefüllt?Wie viel Verbrauchsteuer steckt in einer Flasche Whisky?Wie viel Alkohol steckt in einem Glas Whisky?

Kurze Antwort

Kurze Antworten auf verwandte Fragen

Was ist Tennenmälzen?
Vloermouten is de oude vorm van ontkiemen, waarbij het geweekte graan in een dunne laag op een stenen vloer ligt en met de hand wordt gekeerd. Het meeste mout voor Scotch komt nu uit grote mouterijen.
Hoeveel ppm fenol zit er in geturfd mout?
Licht geturfd mout zit rond 1 tot 10 ppm fenol, middelzwaar op 10 tot 30 ppm en zwaar geturfd mout op 30 tot 50 ppm. De turfrook gaat in de vochtige beginfase van het eesten door het graan.
Wat betekent extract bij mout?
Extract is het deel van het mout dat bij het beslagen als vergistbaar materiaal in oplossing komt. Voor moutgerst die als exportkwaliteit wordt verhandeld geldt een ondergrens van 80 procent extract.
Mag er ongemout graan in whisky?
Bij Scotch mag aan de gemoute gerst alleen heel graan van andere granen worden toegevoegd. Verordening (EU) 2019/787 staat voor whisky in het algemeen gemoute granen toe, met of zonder hele korrels van ongemoute granen.

Begründung

Quellen

  1. The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 3, legislation.gov.uk (geraadpleegd 2026-11-15)
  2. Verordening (EU) 2019/787, bijlage I, categorie 2 whisky, legislation.gov.uk (geraadpleegd 2026-11-15)
  3. How malt is made, Maltsters Association of Great Britain (geraadpleegd 2026-11-15)
  4. A view to a kiln, Whisky Magazine (geraadpleegd 2026-11-15)
  5. The knowledge: maltings magic, Scotch Malt Whisky Society (geraadpleegd 2026-11-15)
  6. Optimization of beer brewing by monitoring alfa-amylase and beta-amylase activities during mashing, Beverages (MDPI) (geraadpleegd 2026-11-15)
  7. Malt quality parameters for malting barley, Department of Primary Industries and Regional Development, West-Australie (geraadpleegd 2026-11-15)

Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 15 november 2026.

Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.