Whisky · Uitleg
Hoe wordt gerst gemout voor whisky?
Mouten maakt in de gerstkorrel de enzymen vrij die zetmeel in vergistbare suiker omzetten. De korrel gaat in twee tot drie dagen van onder 14 naar ongeveer 46 procent vocht, ontkiemt vier tot zes dagen onder gekoelde lucht, en wordt dan op de eest gedroogd: van ongeveer 50 graden naar een piek rond 75 graden, tot het vochtgehalte op 4,5 tot 5 procent staat.
In het kort
De kern in cijfers
| Weken | twee tot drie dagen, in twee of drie onderdompelingen met luchtrust ertussen |
|---|---|
| Vocht na het weken | ongeveer 46 procent; het ontkiemen begint al rond 35 procent |
| Ontkiemen | vier tot zes dagen, afhankelijk van het moutsoort |
| Eesten | begint rond 50 graden, piek rond 75 graden, moderne cyclus van 24 uur |
| Vocht in afgewerkt mout | 3 tot 6 procent; voor whiskymout 4,5 tot 5 procent |
| Enzymen | alfa-amylase werkt het best bij 70 tot 75 graden, beta-amylase bij 63 tot 65 graden |
| Kiemkracht moutgerst | minstens 98 procent; bewaard onder 14 procent vocht |
| Wettelijke eis Scotch | omzetting tot vergistbaar substraat alleen door de eigen enzymsystemen van de grondstof |
Waarom moet gerst eerst gemout worden?
Mouten wekt in de korrel de enzymen die het zetmeel afbreken, want zonder die enzymen komt er geen vergistbare suiker uit de gerst.
De wet maakt daar bij whisky een harde eis van. De Scotch Whisky Regulations 2009 schrijven voor dat water en gemoute gerst in de distilleerderij tot beslag worden verwerkt en daar alleen door de eigen enzymsystemen van de grondstof in een vergistbaar substraat worden omgezet. Verordening (EU) 2019/787 formuleert het voor whisky in het algemeen zo: het beslag van gemoute granen wordt versuikerd door de diastase van de aanwezige mout, met of zonder andere natuurlijke enzymen. Bij Scotch blijft dus alleen het mout zelf over om die omzetting te doen.
Wat gebeurt er tijdens het weken?
Weken brengt het vochtgehalte van de gerst in twee tot drie dagen van onder 14 procent naar ongeveer 46 procent.
Dat gaat in twee of drie onderdompelingen, met luchtrusten ertussen waarin de korrel zuurstof krijgt. Rond 35 procent vocht komt de korrel in beweging en begint het ontkiemen. De gerst die de mouterij binnenkomt is voor de bewaring gedroogd tot onder 14 procent en moet een kiemkracht van minstens 98 procent hebben. Na de oogst ligt hij meestal nog zes weken of langer stil, omdat de natuurlijke rust eerst uit de korrel moet zijn voordat hij gelijkmatig wil ontkiemen.
Hoe lang duurt het ontkiemen?
Ontkiemen duurt vier tot zes dagen, afhankelijk van het moutsoort dat de mouterij wil maken.
In die dagen maakt de korrel de enzymen aan die de celwanden van het meellichaam openbreken en zo het zetmeel bereikbaar maken. Koele en vaak bevochtigde lucht door het bed houdt het tempo in de hand. De mouterij leest de voortgang af aan het spruitje in de korrel: is dat ongeveer driekwart van de korrellengte, dan wordt het ontkiemen gestopt, bij moutgerst doorgaans na een dag of vier. Langer laten doorgroeien heeft geen zin, want wat de spruit zelf verbruikt komt niet meer in het beslag terecht.
Bij welke temperatuur gaat het mout op de eest?
Eesten begint rond 50 graden en loopt op naar een piek van ongeveer 75 graden, zodat de hitte het ontkiemen stopt zonder de enzymen te vernielen.
Bij het ingaan van de eest zit er nog ongeveer 45 procent vocht in de korrel. Die eerste fase blijft daarom laag in temperatuur, want te veel hitte op vochtig graan maakt de enzymen voorgoed kapot. Pas als het meeste water eruit is mag de temperatuur naar de piek. Een moderne eest draait dat in een cyclus van vierentwintig uur, en in de praktijk houdt een mouterij er tot twee dagen voor. Het vocht gaat omlaag naar 4,5 tot 5 procent, binnen de bandbreedte van 3 tot 6 procent die voor afgewerkt mout geldt. Wat aan enzymen overblijft moet daarna in de brouwzaal nog het werk doen: alfa-amylase werkt het best bij 70 tot 75 graden, beta-amylase bij 63 tot 65 graden, en juist die laatste is de beperkende factor bij het vormen van vergistbare suiker.
Hoeveel Schotse whisky's staan er in Bathmen?
In Bathmen staan 2.870 Schotse whisky’s van 327 merken, binnen een whiskyschap van 4.061 artikelen.
Het alcoholpercentage loopt van 10 tot 66,8 procent, dus van lichte bottelingen tot vatsterkte. De grootste merken in die selectie zijn Adelphi met 71 flessen, Signatory met 65, Glenallachie met 61, Kilchoman met 58, Caol Ila met 47, Johnnie Walker met 46, Claxton’s met 45, Glenfiddich met 40, Bruichladdich met 39, Gordon & MacPhail met 39, Benrinnes met 38 en Bowmore met 38. Wilt u horen hoe het mout in een bepaalde fles is behandeld, licht of zwaar geturfd, dan vertellen wij dat in de winkel graag. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar, dus neem bij twijfel een legitimatiebewijs mee.
Uit de winkel in Bathmen
Hoeveel Schotse whisky's staan er in Bathmen?
In de winkel in Bathmen staan 2.870 Schotse whisky's van 327 verschillende merken. De prijzen lopen van € 5,99 tot € 12.500,00. Het alcoholpercentage loopt van 10% tot 66,8%.
- 1770 Glasgow Distillery 2nd Release 46% · 50 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Distillery Red Wine & Ruby Port Cask Finish 57,5% · 70 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Distillery The Original 46% · 70 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Distillery The Original Cask Strength #2 59,5% · 70 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Distillery Triple Distilled 46% · 70 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Distillery Triple Distilled Release No.1 46% · 50 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Distillery White Port Cask Finish 53,3% · 70 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Single Malt 52% · 70 cl · Schotland
- A Highland Distillery 2005 – 16 Years Old – First Cask 58,3% · 70 cl · Schotland
- Abbot's Choice Figure Ceramic Monk 43% · Schotland
Gerelateerde vragen
Hoe wordt whisky gebotteld?Hoeveel accijns zit er op een fles whisky?Hoeveel alcohol zit er in een glas whisky?
Kort antwoord
Korte antwoorden op verwante vragen
- Wat is vloermouten?
- Vloermouten is de oude vorm van ontkiemen, waarbij het geweekte graan in een dunne laag op een stenen vloer ligt en met de hand wordt gekeerd. Het meeste mout voor Scotch komt nu uit grote mouterijen.
- Hoeveel ppm fenol zit er in geturfd mout?
- Licht geturfd mout zit rond 1 tot 10 ppm fenol, middelzwaar op 10 tot 30 ppm en zwaar geturfd mout op 30 tot 50 ppm. De turfrook gaat in de vochtige beginfase van het eesten door het graan.
- Wat betekent extract bij mout?
- Extract is het deel van het mout dat bij het beslagen als vergistbaar materiaal in oplossing komt. Voor moutgerst die als exportkwaliteit wordt verhandeld geldt een ondergrens van 80 procent extract.
- Mag er ongemout graan in whisky?
- Bij Scotch mag aan de gemoute gerst alleen heel graan van andere granen worden toegevoegd. Verordening (EU) 2019/787 staat voor whisky in het algemeen gemoute granen toe, met of zonder hele korrels van ongemoute granen.
Onderbouwing
Bronnen
- The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 3, legislation.gov.uk (geraadpleegd 2026-11-15)
- Verordening (EU) 2019/787, bijlage I, categorie 2 whisky, legislation.gov.uk (geraadpleegd 2026-11-15)
- How malt is made, Maltsters Association of Great Britain (geraadpleegd 2026-11-15)
- A view to a kiln, Whisky Magazine (geraadpleegd 2026-11-15)
- The knowledge: maltings magic, Scotch Malt Whisky Society (geraadpleegd 2026-11-15)
- Optimization of beer brewing by monitoring alfa-amylase and beta-amylase activities during mashing, Beverages (MDPI) (geraadpleegd 2026-11-15)
- Malt quality parameters for malting barley, Department of Primary Industries and Regional Development, West-Australie (geraadpleegd 2026-11-15)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 15 november 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.


Whisky
Bier
Wijn
Gedistilleerd
Aperitief en bijzonder
Alcoholvrij
Glazen en overig
Samenwerkingen
BBQ’s
Heaters
Stroom & Verlichting
Tap en drankpakketten
Glaswerk & servies
Tafels, stoelen en aankleding
Koeling
Overige aankleding
Partytent 10 meter
Partytent 8 meter
Partytent 5 meter
Partytent 3 meter
Pagodetent 5 meter
Transparant dak
Truss tent 10 x 20 meter
Truss bar tent
Barbecue
Buffetten
Hapjes en plateaus
Lunch en brunch
Desserts
Drank en extra's
Whisky
Wijn
Bier
Gin
Rum
Likeur
Jenever
Cognac
Voor uw eigen groep
Bellen
Mailen
Langskomen
Openingstijden
De kelder
Arrangement samenstellen
Hapjes en buffetten
Dagelijkse kleding
Jassen en wintersport
Feest en bruiloft
Werkkleding
Dekbedden en kussens
Gordijnen en vitrage
Bankstel en kussenhoezen
Sinterklaas en kerst