Whisky · Erklärung

Was ist ein Sherry Butt?

Een sherry butt is een eikenhouten vat van ongeveer 500 liter dat in Jerez met sherry gevuld is geweest en daarna whisky rijpt. Vijfhonderd liter staat gelijk aan 30 arroba’s van 16,66 liter. Een butt is een van de grootste vatmaten in de Schotse whiskyrijping, die wettelijk in vaten van hoogstens 700 liter moet liggen. In Bathmen staan 239 flessen whisky met sherryrijping.

Kurz gesagt

Das Wichtigste in Zahlen

Inhoud van een butt Ongeveer 500 liter, in Jerez gerekend als 30 arroba’s van 16,66 liter
Gesetzliche Obergrenze Schotse whisky mag alleen rijpen in eikenhouten vaten met een inhoud van niet meer dan 700 liter
Minimale rijping Schotland Drie jaar, alleen in Schotland, in een accijnsentrepot of een toegestane plaats
EU-regel Verordening (EU) 2019/787: minstens drie jaar in houten vaten tot 700 liter, minimaal 40% alcohol
Herkunft Jerez de la Frontera; tot in de jaren zeventig kwam sherry in exportbutts van 500 liter naar Groot-Brittannië
Seasoning Bodega’s drenken de vaten met wijn uit het eigen afgebakende gebied; bij de beste vaten duurt dat tot zes jaar
Andere Fassgrößen Quarter cask circa 125 liter, barrel circa 200 liter, hogshead 250 liter, puncheon 500 tot 550 liter, portvat circa 600 liter
Im Regal in Bathmen 239 Flaschen whisky met sherryrijping, 120 merken, 16 landen, van 40% tot 67,8% alcohol

Wat is een sherry butt precies?

Een sherry butt is een eikenhouten vat van ongeveer 500 liter dat in Jerez met sherry gevuld of gedrenkt is geweest en daarna wordt gebruikt om whisky te rijpen.

In Jerez heet zo’n vat een bota. Het woord is daar ook een rekeneenheid: 500 liter, oftewel 30 arroba’s van 16,66 liter. Een exportvat voor sherry had dezelfde maat van 500 liter.

De butt hoort bij de grotere vaten die in de praktijk voor whisky worden gebruikt. Met 500 liter blijft hij onder de wettelijke bovengrens van 700 liter, en hij is twee keer zo ruim als een hogshead van 250 liter.

Welke regels gelden er voor het vat waarin whisky rijpt?

Schotse whisky mag volgens de Scotch Whisky Regulations 2009 alleen rijpen in eikenhouten vaten met een inhoud van niet meer dan 700 liter.

Dezelfde regeling eist dat de whisky uitsluitend in Schotland rijpt, in een accijnsentrepot of een toegestane plaats, en wel voor een periode van niet minder dan drie jaar.

Verordening (EU) 2019/787 zet voor de hele Europese Unie eenzelfde grens: whisky rijpt minstens drie jaar in houten vaten met een inhoud van niet meer dan 700 liter, en wordt verkocht op minimaal 40% alcohol.

De Scotch Whisky Association werkt dat uit in haar richtlijn over toegestane vaten. Het vat moet van eik zijn, moet leeg zijn voordat de spirit erin gaat, en mag eerder stille of versterkte wijn, bier of gedistilleerd hebben bevat. Sherry valt onder versterkte wijn. De whisky moet zijn vertrouwde kleur, smaak en aroma houden.

Waar komen sherry butts vandaan?

Sherry butts komen uit Jerez de la Frontera in Zuid-Spanje, waar kuiperijen de vaten maken en bodega’s ze met sherry vullen voordat ze naar een distilleerderij gaan.

Vanaf het midden van de negentiende eeuw gingen lege vaten van de bottelarijen in het zuiden van Engeland naar Schotse distilleerderijen. De sherry reisde tot in de jaren zeventig in exportbutts van 500 liter naar Groot-Brittannië en werd daar gebotteld.

Begin jaren tachtig verbood de Consejo Regulador het bottelen van ingeschreven wijnen buiten het productiegebied. Daarmee hield de uitvoer van sherry op vat op, en kwam de huidige werkwijze op gang: distilleerderijen laten vaten maken en naar Jerez brengen.

De Consejo Regulador steunt sinds 2015 het merk Sherry Cask. Zijn controle- en certificeringsorgaan staat in voor de echtheid van de wijn en voor de duur van de drenkperiode.

Wat is het verschil tussen een transportvat en een geseasoned vat?

Een transportvat heeft jaren echte sherry vervoerd of bewaard, terwijl een geseasoned vat nieuw is gemaakt en in een bodega een tijd met sherry wordt gedrenkt.

Dat drenken heet envinado. Bij vaten van de hoogste kwaliteit kan het tot zes jaar duren. De bodega’s gebruiken daarvoor alleen wijn van de wijngaarden binnen de oorsprongsbenaming.

De meeste vaten worden met oloroso gedrenkt, al zijn in de loop der tijd alle sherrystijlen gebruikt. Traditionele butts waren van Amerikaanse eik; voor whiskyvaten gaat de voorkeur nu naar Spaanse eik uit Galicië en Cantabrië.

Een vat gaat niet één keer mee. Een vat kan tot vijf keer door de distilleerderij worden gevuld, waarbij de eerste vulling de sterkste invloed van de sherry geeft. Op etiketten ziet u dat terug als first fill en refill.

Wat doet de maat van een butt met de rijping?

Een butt werkt langzamer dan een kleiner vat, omdat 500 liter whisky per liter minder houtoppervlak raakt.

De invloed van een vat hangt af van de hoeveelheid vloeistof in verhouding tot het oppervlak van het hout. In een klein vat is die verhouding gunstiger voor opname uit het hout, dus gaat dat deel van de rijping sneller.

Een master blender stelt het in Whisky Magazine zo: achttien maanden in een hogshead levert wat in een butt twee jaar kost. Het andere deel van de rijping, waarbij de whisky door verdamping juist tonen kwijtraakt, verloopt ongeveer even snel in een groot als in een klein vat.

Vatsterkte is een aparte zaak. In Bathmen staan 836 flessen whisky op 55% alcohol of meer.

Hoe verhoudt een butt zich tot de andere vatmaten?

Een butt van ongeveer 500 liter is groter dan een barrel van circa 200 liter, een hogshead van 250 liter en een quarter cask van 125 liter.

  • Quarter cask: circa 125 liter
  • Barrel: circa 200 liter
  • Hogshead: 250 liter
  • Butt: circa 500 liter
  • Puncheon: 500 tot 550 liter
  • Portvat: circa 600 liter
  • Wettelijk maximum voor Schotse whisky: 700 liter

Een puncheon komt dus dicht bij een butt uit, en een portvat zit daar nog boven, maar binnen de grens van 700 liter.

In de winkel in Bathmen staan 4.064 flessen whisky van 587 merken uit 31 landen. Daarvan hebben 239 flessen sherryrijping: 120 merken uit 16 landen, van 40% tot 67,8% alcohol. Het breedst vertegenwoordigd zijn Glenallachie met 12 flessen, Kavalan met 10, Zuidam (Millstone) met 10, Armorik met 7 en Aberlour met 6. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar.

Aus dem Laden in Bathmen

Welche Whiskys mit Sherryreifung gibt es in Bathmen?

In de winkel in Bathmen staan 239 whisky's met sherryrijping van 120 verschillende merken uit 16 landen. De prijzen lopen van € 15,99 tot € 3.750,00. Het alcoholpercentage loopt van 40% tot 67,8%.

Alle Whiskys filtern

Verwandte Fragen

Wat is een teaspooned malt?Wat is een valinch of whiskydief?Was ist ein Fassanteil oder ein eigenes Whiskyfass?

Kurze Antwort

Kurze Antworten auf verwandte Fragen

Hoeveel liter zit er in een sherry butt?
Ongeveer 500 liter. In Jerez is dat 30 arroba’s van 16,66 liter, de klassieke maat van de bota.
Darf Whisky in einem Fass von mehr als 700 Litern reifen?
Nee. De Scotch Whisky Regulations 2009 eisen eikenhouten vaten van niet meer dan 700 liter, en Verordening (EU) 2019/787 stelt dezelfde grens voor whisky uit de Europese Unie.
Wat is het verschil tussen een sherry butt en een hogshead?
Een butt houdt ongeveer 500 liter, een hogshead 250 liter. In de hogshead raakt de whisky per liter meer hout, dus gaat de opname uit het vat sneller.
Met welke sherry worden de vaten meestal gedrenkt?
Meestal met oloroso, al zijn alle sherrystijlen gebruikt. De bodega’s gebruiken daarvoor alleen wijn van wijngaarden binnen de oorsprongsbenaming.
Is een port pipe hetzelfde als een sherry butt?
Nee. Een portvat houdt circa 600 liter en bevatte port in plaats van sherry. Beide blijven onder het wettelijke maximum van 700 liter.

Begründung

Quellen

  1. The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 3, legislation.gov.uk (geraadpleegd 2026-11-18)
  2. Verordening (EU) 2019/787, bijlage I, categorie 2 (whisky), legislation.gov.uk (geraadpleegd 2026-11-18)
  3. Guidance on Allowable Casks for Maturation (2025), Scotch Whisky Association (geraadpleegd 2026-11-18)
  4. Historia del Sherry Cask, Consejo Regulador Jerez-Xeres-Sherry (geraadpleegd 2026-11-18)
  5. Sherry butts and Scotch whisky, Consejo Regulador Jerez-Xeres-Sherry (geraadpleegd 2026-11-18)
  6. Sizing up casks, Whisky Magazine (geraadpleegd 2026-11-18)
  7. Flavour focus: maturation, Scotch Malt Whisky Society (geraadpleegd 2026-11-18)

Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 18 november 2026.

Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.