Wat is notenlikeur?

Notenlikeur is een likeur waarvan de hoofdsmaak van noten komt, en valt daarmee onder categorie 33 van bijlage I bij Verordening (EU) 2019/787. Die categorie omschrijft likeur als een gedistilleerde drank van landbouwethylalcohol, een distillaat of een andere gedistilleerde drank, die is gezoet en waaraan aroma’s, landbouwproducten of levensmiddelen zijn toegevoegd.

De verordening staat toe dat de wettelijke benaming likeur wordt aangevuld met de naam van het aroma of het levensmiddel dat de hoofdsmaak geeft. Zo komt u namen tegen als hazelnootlikeur, walnotenlikeur of amandellikeur. De groep notenlikeur in de winkel in Bathmen telt 23 flessen van 17 merken uit vijf landen: Italië 14, Nederland 4, Duitsland 3, Portugal 1 en Frankrijk 1.

Likeur moet volgens de Europese regels minimaal 15 procent alcohol bevatten en minimaal 100 gram suiker per liter, uitgedrukt als invertsuiker. Bijlage I bij Verordening (EU) 2019/787 noemt twee uitzonderingen op dat suikerminimum: 70 gram per liter voor kersenlikeur waarvan de alcohol uitsluitend uit kersendistillaat bestaat, en 80 gram per liter voor likeur die alleen met gentiaan, een vergelijkbare plant of alsem op smaak is gebracht.

Voor notenlikeur geldt dus de algemene ondergrens van 100 gram suiker per liter. Het alcoholpercentage loopt in de praktijk flink uiteen: de 23 notenlikeuren in Bathmen zitten tussen 17 en 40 procent. Dat percentage staat verplicht op het etiket, dus u kunt het per fles nalezen voordat u kiest.

Noten staan in bijlage II bij Verordening (EU) nr. 1169/2011 en moeten daarom als allergeen op het etiket worden vermeld. Bijlage II noemt amandelen, hazelnoten, walnoten, cashewnoten, pecannoten, paranoten, pistachenoten en macadamianoten, met een uitzondering voor noten die zijn gebruikt voor het maken van alcoholische distillaten.

Dranken met meer dan 1,2 procent alcohol hoeven geen lijst van ingrediënten te hebben. Ontbreekt die lijst, dan schrijft artikel 21 voor dat het woord bevat met de naam van de stof op het etiket komt; staat er wel een lijst, dan wordt de naam benadrukt met een afwijkende typografie. Heeft u een notenallergie, lees dan altijd het etiket en raadpleeg bij twijfel de producent.

De benaming crème de, gevolgd door de naam van de gebruikte grondstof, mag alleen voor een likeur met minimaal 250 gram suiker per liter, uitgedrukt als invertsuiker. Categorie 34 van bijlage I bij Verordening (EU) 2019/787 stelt die eis en sluit melkproducten als grondstof uit.

De grondstof die in de benaming staat, moet ook de hoofdsmaak van de drank geven. Het suikerminimum voor crème de ligt daarmee tweeënhalf keer hoger dan de 100 gram per liter die voor gewone likeur geldt. De benaming zegt dus iets over de ondergrens van het suikergehalte, niet over het precieze gehalte in de fles.

Een standaardglas bevat volgens het Trimbos-instituut ongeveer 10 gram pure alcohol; bij sterke drank van 35 procent komt dat neer op 35 milliliter. Voor bier van 5 procent rekent het instituut 250 milliliter en voor wijn van 12 procent 100 milliliter.

De lijst met standaardglazen noemt bier, wijn en sterke drank, en geen aparte maat voor likeur. Omdat de notenlikeuren in Bathmen tussen 17 en 40 procent alcohol zitten, verschilt de hoeveelheid die bij ongeveer 10 gram pure alcohol hoort per fles. Het alcoholpercentage op het etiket is daarvoor het vertrekpunt. NIX18: geen alcohol onder de 18 jaar.