Wat is de angel's share?

Hoeveel whisky verdampt er per jaar uit een vat?

Ongeveer 2 procent van de ethanol in een vat verdampt per jaar, staat in het rapport dat Aether in 2023 voor de Schotse regering opstelde.

Hetzelfde rapport rekent het voor met een alledaags vat: een barrel van 190 liter die zes jaar ligt, raakt ongeveer 14 liter ethanol kwijt.

Opgeteld over de hele sector gaat het om grote hoeveelheden. In 2020 kwam er 72.438 ton vluchtige organische stof vrij uit de Schotse rijpingsloodsen, waarvan de grootste locatie alleen al 13.050 ton voor haar rekening nam. In Schotse opslag liggen 22 miljoen vaten.

Waarom verdwijnt er alcohol uit een dicht vat?

Eikenhout is poreus, zodat lucht naar binnen kan en alcohol en water naar buiten gaan; het vat neemt bovendien meteen een deel van de vulling op.

Binnen 48 uur na het vullen zuigen de duigen ongeveer 2 procent van het volume op, aldus de technische dienst van een Schotse producent in Whisky Magazine. Whisky gaat rond 63,5 procent het vat in, en water is dan ongeveer een derde van de inhoud.

Het klimaat in de loods bepaalt wat er daarna verdwijnt. Vochtige lucht remt de verdamping van water, omdat de lucht rond het vat al verzadigd is. Droge lucht doet het omgekeerde en trekt juist water uit het vat.

Waarom verdampt er in India veel meer dan in Schotland?

Warmte versnelt de verdamping: waar een loods in Speyside ongeveer 2 procent per jaar verliest, rekent een distilleerderij in Goa op 8 tot 10 procent.

Whisky Advocate noteerde in november 2025 een gemiddelde van 8 procent voor Goa tegenover 2 procent voor Speyside. De distilleerderij houdt op haar eigen site 8 tot 10 procent per jaar aan.

Temperatuur verklaart het verschil. In Schotland komt de rijping bij temperaturen onder 2 graden vrijwel stil te liggen, terwijl de temperatuur in Goa het hele jaar gelijkmatig blijft en de extractie doorloopt. Eén jaar in India staat volgens die distilleerderij gelijk aan vier jaar in Schotland of de Verenigde Staten, en er wordt al na drie jaar gebotteld.

Zakt de sterkte mee, of alleen het volume?

Beide lopen terug in Schotland: het volume neemt af en de sterkte zakt met ongeveer 0,5 procent alcohol per jaar.

Whisky gaat rond 63,5 procent het vat in. Bij vochtige lucht verdampt verhoudingsgewijs meer alcohol dan water, waardoor het percentage daalt. Bij droge lucht verdwijnt vooral water en loopt het percentage juist op.

Het type loods telt mee. Een dunnage-loods heeft een aarden vloer, dikke stenen muren en een leien dak. Een racked-loods heeft een betonnen vloer, dunnere muren en een metalen dak, is een stuk hoger en geeft temperatuurwisselingen sneller door.

Onder de 40 procent mag Scotch niet worden gebotteld; die ondergrens staat in de Scotch Whisky Regulations 2009.

Waarom zijn heel oude bottelingen zo schaars?

Van elk vat blijft na lange rijping steeds minder over: bij ongeveer 2 procent verlies per jaar is na dertig jaar bijna de helft van de ethanol verdwenen.

Daar komt het zakken van de sterkte bovenop. Bij 0,5 procent per jaar komt een vulling van 63,5 procent na dertig jaar rond de 48 procent uit, en onder 40 procent mag er geen Scotch worden gebotteld.

In warme streken gaat het nog sneller. Met 8 tot 10 procent verlies per jaar in Goa blijft er na een paar jaar al fors minder over, en wordt daar meestal na drie jaar gebotteld. In Schotland liggen intussen 22 miljoen vaten te wachten, samen goed voor ongeveer 12 miljard flessen van 70 cl.