Wat is een distillers edition?

Nee, distillers edition is een reeksnaam die de stokerij zelf bedenkt en die in geen enkele wet of verordening is vastgelegd.

Wettelijk beschermd zijn de categorienamen op de fles, zoals Scotch whisky en single malt Scotch whisky. Wie dat op een etiket zet, moet aan de Scotch Whisky Regulations 2009 voldoen. Een aanvullende naam boven of onder die categorie is vrij, zolang de koper er niet door wordt misleid.

Een merkeigenaar bepaalt dus zelf wat hij onder een distillers edition schaart. Bij de Schotse reeks van zeven distilleerderijen staat de naam voor een tweede rijping, maar dat is een keuze van het merk en geen voorschrift. Ook buiten Schotland komt de naam voor: van de 10 flessen met Distillers Edition op het etiket in Bathmen komt er een uit Ierland.

De Scotch Whisky Regulations 2009 eisen minimaal drie jaar rijping in eikenhouten vaten van maximaal 700 liter, in Schotland, en minimaal 40 procent alcohol.

Toevoegen mag bijna niets. Alleen water en gewone karamel als kleurstof zijn toegestaan, het E-nummer E150a. Geen suiker, geen aroma, geen alcohol van elders.

Single malt betekent daarnaast dat de whisky uit een enkele distilleerderij komt, gemaakt van gemout gerst en gedistilleerd in ketels. Die eisen gelden voor elke fles Scotch, ook voor een fles zonder extra reeksnaam op het etiket.

Bij een tweede rijping gaat whisky die al jaren op zijn eerste vat lag over op een ander vat, vaak een vat dat eerder versterkte wijn heeft gehouden.

De stokerijen in de Schotse reeks werken met vaten van sherry, madeira, moscatel en fino. Caol Ila gebruikt volgens de eigen productpagina moscatel-vaten van opnieuw uitgebrande Amerikaanse eik, na een eerste rijping op Amerikaans en Europees eiken. Bij Lagavulin gaat de whisky over op vaten die Pedro Ximenez hebben gehouden.

Sinds 2019 legt het technisch dossier van Scotch vast welke vaten mogen: nieuw eiken en vaten die eerder wijn, versterkte wijn, bier of gedistilleerd bevatten. Vaten van steenvruchtenwijn of van dranken met toegevoegd fruit, aroma of zoetstof zijn uitgesloten. Het resultaat moet de kleur, de smaak en het aroma van Scotch houden.

Een tweede vat geeft de whisky opnieuw contact met hout en met de resten van de drank die eerder in dat hout zat.

Hout geeft stoffen af aan de whisky en neemt er tegelijk stoffen uit weg. Een vat dat versterkte wijn heeft gehouden, draagt bovendien wijn uit het hout over. Daardoor verandert de kleur, meestal naar donkerder, en verandert het mondgevoel.

Hoe groot het verschil is, hangt af van de duur van de tweede rijping, de grootte van het vat en hoe vaak dat vat al eerder gevuld is geweest. Wat een bepaalde fles precies doet, staat in onze eigen proefnotitie of hoort u aan de toonbank. Uit het woord op het etiket alleen valt dat niet af te leiden.

Op veel flessen uit deze reeks staan twee jaartallen: het jaar waarin de whisky is gedistilleerd en het jaar waarin hij is gebotteld.

Het verschil tussen die twee jaartallen is de tijd die de whisky in totaal op vat heeft gelegen, eerste en tweede rijping bij elkaar opgeteld. De reeks komt per jaargang uit: de botteling van 2022 van Caol Ila heet bij de stokerij zelf de 2022 Distillers Edition.

Staat er alleen een bottelingsjaar en verder geen leeftijd, dan valt de rijpingstijd niet uit het etiket te lezen. Het alcoholpercentage staat er altijd bij. In onze selectie met Distillers Edition op het etiket loopt dat van 40 tot 45,8 procent.

Naast distillers edition staan er meer woorden op whiskyflessen zonder wettelijke betekenis, zoals small batch, reserve, special release en finish.

Elk van die woorden betekent wat de stokerij eronder verstaat. Vastgelegd zijn alleen de categorie, de herkomst, de minimale rijpingstijd, het minimale alcoholpercentage en wat er mag worden toegevoegd. Aan een leeftijdsopgave op de fles zijn wel regels verbonden, aan een reeksnaam niet.

Wilt u weten wat er in de fles zit, kijk dan naar de categorie, het alcoholpercentage en, als de stokerij dat noemt, het vattype van de tweede rijping. De 10 flessen met Distillers Edition in Bathmen komen van acht verschillende stokerijen, dus de naam zegt iets over de reeks en niets over een vaste stijl.