Brandy · Uitleg
Wat is het verschil tussen cognac, armagnac en brandy?
Brandy is de brede Europese categorie uit verordening (EU) 2019/787, met minstens 36 procent alcohol en verplichte rijping op eikenhout. Cognac en armagnac zijn beschermde Franse herkomstbenamingen binnen die familie. Cognac wordt twee keer gedistilleerd in een alambic charentais, armagnac meestal in een doorlopende gang door een alambic armagnacais.
| Brandy | categorie 5 van verordening (EU) 2019/787, minimaal 36 procent alcohol |
|---|---|
| Rijping brandy | minstens een jaar op eiken vaten vanaf 1.000 liter, of zes maanden op kleinere vaten |
| Wijn-eau-de-vie | categorie 4, minimaal 37,5 procent alcohol, distillatie onder 86 procent |
| Distillatie cognac | twee keer in een alambic charentais, distillaat hoogstens 72,4 procent |
| Ketel cognac | chaudiere van hoogstens 30 hectoliter |
| Distillatie armagnac | doorlopend in een alambic armagnacais, distillaat tussen 52 en 72,4 procent |
| Gebieden armagnac | Bas Armagnac, Armagnac-Tenareze en Haut Armagnac |
| Einddatum distillatie | uiterlijk 31 maart na de oogst, in beide gebieden |
Wat is brandy volgens de Europese wet?
Brandy is categorie 5 in verordening (EU) 2019/787: een drank uit wijn-eau-de-vie, met minstens 36 procent alcohol en verplichte rijping op eikenhout.
De verordening eist minstens een jaar rijping in eiken vaten van 1.000 liter of meer, of zes maanden in kleinere eiken vaten. Alcohol toevoegen mag niet en kleuren mag alleen met karamel. De grondstof, wijn-eau-de-vie uit categorie 4, wordt onder 86 procent gedistilleerd.
Hoe verschilt de distillatie van cognac en armagnac?
Cognac gaat twee keer door een alambic charentais, de zogeheten repasse. Armagnac gaat meestal in een doorlopende gang door een alambic armagnacais.
Het cahier des charges van cognac legt het distillaat vast op hoogstens 72,4 procent bij 20 graden en beperkt de chaudiere tot 30 hectoliter. Bij armagnac ligt het distillaat tussen 52 en 72,4 procent. In beide appellaties moet de distillatie uiterlijk op 31 maart na de oogst klaar zijn.
Welke gebieden en druiven horen erbij?
Cognac komt uit de Charente, met geografische benamingen als Grande Champagne, Petite Champagne, Borderies, Fins Bois en Bons Bois. Armagnac komt uit Gascogne.
Voor cognac zijn onder meer ugni blanc, colombard, folle blanche, semillon en montils toegestaan, met folignan tot hoogstens 10 procent van de aanplant. Armagnac kent Bas Armagnac, Armagnac-Tenareze en Haut Armagnac. Baco blanc en ugni blanc gelden er als hoofdrassen, naast folle blanche en colombard.
Wat betekenen VS, VSOP en XO?
Bij cognac staat VS voor minstens twee jaar rijping, VSOP voor vier jaar, XO voor tien jaar en XXO voor veertien jaar, gerekend naar de jongste eau-de-vie in de fles.
Het Bureau National Interprofessionnel du Cognac beheert die telling. Bij armagnac geldt voor XO en Hors d Age een minimum van tien jaar, en een millesime draagt een enkel oogstjaar met eveneens minstens tien jaar rijping. De rijping van armagnac begint te tellen op 1 april na de oogst.
Is elke brandy een cognac?
Nee. Cognac en armagnac zijn beschermde oorsprongsbenamingen binnen de bredere categorie brandy. Elke cognac is brandy, maar niet elke brandy mag zich cognac noemen.
Een fles die alleen brandy heet, hoeft niet meer te voldoen dan aan de eisen van categorie 5. Wie gebied, druiven en stookmethode wil weten, leest de appellatie op het etiket. Ook andere landen kennen eigen beschermde namen, zoals brandy de Jerez in Spanje.
Brandy in de winkel in Bathmen
In de winkel in Bathmen staan 61 brandys van 28 verschillende merken uit 8 landen. Het alcoholpercentage loopt van 30% tot 45%.
- Ararat 10 Years Old Akhtamar 40% · 70 cl · Diverse
- Asbach 15 40% · 70 cl · Duitsland
- Asbach 8 40% · 70 cl · Duitsland
- Asbach Uralt Original 3 Years Old Brandy 38% · 70 cl · Duitsland
- Asbach Uralt Weinbrand 38% · 70 cl · Duitsland
- Asbach Uralt Weinbrand 36% · 100 cl · Duitsland
- Brandy Lepanto Gran Reserva 36% · 70 cl · Spanje
- Caffo Brandy 1964 Stravecchio Gran Riserva Cinquant'anni 45% · 70 cl · Italië
- CAFFO Italiaanse brandy 46 Years Old Vintage 1970 42% · 70 cl · Italië
- Caffo Miss Dominique Brandy Arzente Riserva 40% · 70 cl · Italië
Korte antwoorden op verwante vragen
- Wat is het verschil tussen cognac en whisky?
- Cognac wordt gestookt uit wijn van druiven, whisky uit vergist graanbeslag. Beide rijpen op eikenhout, maar de grondstof en het distillatievoorschrift verschillen.
- Wat is een millesime bij armagnac?
- Een armagnac uit een enkel oogstjaar. Het jaartal staat op het etiket en de eau-de-vie heeft dan minstens tien jaar op hout gelegen.
- Rijpt brandy verder in de fles?
- Nee. Rijping gebeurt in het houten vat. Zodra de fles gevuld en gesloten is, verandert de inhoud vrijwel niet meer.
- Wat is Fine Champagne?
- Een cognac die uitsluitend uit de benamingen Grande Champagne en Petite Champagne is samengesteld.
- Waarom staat er 31 maart in de reglementen?
- Beide appellaties sluiten het stookseizoen af. De distillatie van een oogst moet uiterlijk op 31 maart van het volgende jaar klaar zijn.
Verder lezen
Bronnen
- Verordening (EU) 2019/787 betreffende gedistilleerde dranken, EUR-Lex (geraadpleegd 4 september 2026)
- Cahier des charges de l appellation d origine controlee Cognac, INAO (geraadpleegd 4 september 2026)
- Cahier des charges de l appellation d origine controlee Armagnac, INAO (geraadpleegd 4 september 2026)
- Une origine controlee: Cognac VS, VSOP et XO, Bureau National Interprofessionnel du Cognac (geraadpleegd 4 september 2026)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.