Wie tien jaar geleden om een alcoholvrij bier vroeg, kreeg een pils zonder alcohol en daarmee was het gesprek klaar. In de winkel aan de Brink staan nu 49 bieren zonder alcohol naast elkaar, en daar zit van alles tussen: weizen, witbier, IPA, blond, radler en zelfs een trappist.
Toch laat niet elke bierstijl zich zonder alcohol maken. Op ons alcoholvrije schap staat geen enkele stout, geen tripel, geen quadrupel en geen bok. Dat is geen inkoopfout en ook geen toeval. Het zegt iets over wat alcohol in een bier doet, en over wat er overblijft als u het eruit haalt.
Wat alcohol in een bier doet
Alcohol is in een bier meer dan alleen alcohol. Het draagt de aroma’s naar uw neus, het geeft het bier body, het zorgt voor een licht zoete indruk en voor die warme afdronk. Haal het weg en er gebeurt twee dingen tegelijk: het bier wordt dunner in de mond, en de zoetheid van het beslag komt naar voren. Dat brood- en wortachtige is precies waar alcoholvrij bier jarenlang om bespot werd.
Brouwers hebben daar twee antwoorden op. Ze laten de gisting nauwelijks beginnen of gebruiken een gist die de grootste suiker in het beslag niet kan verwerken, of ze brouwen een gewoon bier en halen de alcohol er achteraf weer uit. Hoe die drie routes werken, staat uitgebreid in ons artikel over hoe alcoholvrij bier gemaakt wordt. Voor dit verhaal is één ding van belang: welke route de brouwer ook kiest, hij moet het gat dat de alcohol achterlaat met iets anders vullen. En dat lukt bij de ene bierstijl veel beter dan bij de andere.
Hop vult het gat op
De stijl die het verst komt zonder alcohol is de hoppige. Bitterheid en hoparoma hebben de alcohol niet nodig: de hop gaat er laat in de kook bij of pas na de gisting, en doet zijn werk in een bier van nul procent net zo goed als in een bier van zes. Die bitterheid dekt ook de zoetheid van het beslag af. Wat in een gewone pils zonder alcohol als een tekort voelt, wordt in een IPA een tegenwicht.
Zes van de negenenveertig bieren op ons alcoholvrije schap zijn dan ook een IPA of uitdrukkelijk hoppig. Er zijn Nederlandse: de Brand IPA 0.0, de Free IPA van Brouwerij ’t IJ, de 0.3 procent IPA van Gulpener en twee bieren van Vandestreek. En er is Belgisch werk, zoals de Paranoia Hazy Hoppy van Huyghe.
Eén waarschuwing hoort erbij: een hoppig bier is op zijn best jong, met of zonder alcohol. Hoparoma verdwijnt. Een IPA die maanden achterin de koelkast heeft gestaan, is niet meer het bier dat de brouwer verstuurde.
Tarwe geeft de body terug
De tweede stijl die goed overkomt is het tarwebier. Tarwe brengt eiwitten mee, en die eiwitten geven een bier body en een stevige schuimkraag. Precies de twee dingen die verdwijnen als de alcohol eruit gaat. Daar komt bij dat de banaan- en kruidnageltonen van een weizen niet van de alcohol komen maar van de gist. Ze zitten er dus nog in als het bier de alcohol verliest.
Op ons schap staan zes alcoholvrije weizens, onder meer van Paulaner, Erdinger, Maisel’s Weisse, Brand, Grolsch en Gulpener, en vier witbieren: het Belgisch Wit van Affligem, Vrijwit van Brouwerij ’t IJ, de Korenwolf van Gulpener en de 1664 blanc van Kronenbourg. Dat is niet voor niets de dichtst bezette hoek van het alcoholvrije schap.
Wat er niet op ons schap staat
Hier hoort de eerlijke kant van het verhaal. Een dubbel, een tripel, een quadrupel, een bok en een imperial stout halen hun karakter voor een groot deel uit de alcohol zelf: uit de zeven tot elf procent die voor de warmte, de body en de stroperige zoetheid zorgt. Haal die eruit en er blijft te weinig over om het bier te dragen. Daarom voeren wij er geen enkele van. Niet omdat wij niet hebben gekeken, maar omdat er nauwelijks een bestaat die de vergelijking aankan.
Bij lambiek en geuze is het een ander probleem. Die bieren gisten spontaan, in het vat, één tot drie jaar lang. Een gisting die u halverwege stopt, levert geen geuze op maar iets anders. Ook daar staat niets alcoholvrijs tegenover.
Eén uitzondering is er wel, en die is aardig: de La Trappe Trappist Nillis 0.0. Dat is het enige alcoholvrije bier op ons schap dat het trappistenkeurmerk mag voeren, omdat het in een abdijbrouwerij gemaakt wordt. En aan de andere kant van het spectrum staat de radler, die het juist makkelijk heeft: een radler is al met limonade aangelengd, dus de alcohol deed daar toch al niet zoveel werk. Wij voeren er twee.
0,0 is niet het enige getal
Let bij alcoholvrij speciaalbier op het getal op het etiket, want 0,0 is niet de enige mogelijkheid. Vijf van onze negenenveertig alcoholvrije bieren staan op 0,2, 0,3 of 0,4 procent: Bird of Prey van ’t Uiltje, de IPA en de weizen van Gulpener, de Zwarte Ruiter en de Chouffe 0.4. Dat mag, want in Nederland mag een bier tot 0,5 procent alcoholvrij heten. Wat die grens precies betekent en waar hij vandaan komt, leest u in wat de getallen op een alcoholvrije fles betekenen.
Het verschil is geen formaliteit. Die kleine restalcohol komt meestal doordat de brouwer de gisting op tijd heeft gestopt in plaats van de alcohol er achteraf uit te halen, en dat is een andere manier van werken met een andere uitkomst in het glas.
Waar u kunt beginnen
Wilt u weten of alcoholvrij speciaalbier iets voor u is, neem dan niet één fles mee maar drie, uit drie hoeken: een weizen, iets hoppigs en de trappist. Schenk ze zoals u hun versies met alcohol zou schenken, in het eigen glas, en niet ijskoud, want koude dempt geur. Dan merkt u binnen een half uur waar uw voorkeur zit.
Alle negenenveertig staan op een rij op onze pagina met bier zonder alcohol. Wilt u breder kijken, dan vindt u op alcoholvrije dranken het hele schap: honderdzeven flessen van 54 merken, van wijn en mocktail tot alcoholvrije gin.
Verder kijken
Zoekt u iets bepaalds, gebruik dan de zoekmachine over ons alcoholvrije assortiment. Wilt u weten hoe het brouwen zelf gaat, dan staat dat in alcoholvrij bier: hoe het gemaakt wordt. En wie het alcoholvrije schap naast het gewone wil leggen, kan terecht op onze bierpagina, waar 1.044 bieren van 248 brouwerijen staan.
Komt u langs met een vraag over een bepaalde stijl, dan staat er iemand achter de toonbank die het schap kent. Dat scheelt drie flessen proberen.
