Uitleg2 september 20266 min lezen

In ons schap in Bathmen staan 892 verschillende bieren, waarvan er 445 uit Nederland komen. Een flink deel daarvan gaat per krat de deur uit, en dan komt aan de toonbank bijna altijd dezelfde vraag: wat krijg ik hier straks voor terug?

Het antwoord is een simpel bedrag, maar er lopen drie systemen door elkaar heen. Op een glazen bierfles zit iets anders dan op een blikje, en op het krat zit weer wat aparts. Hier staat het op een rij.

Hoeveel statiegeld zit er op een krat bier?

Op een volle krat met 24 flesjes van 30 centiliter zit 3,90 euro statiegeld.

Dat bedrag bestaat uit twee delen. Het krat zelf is 1,50 euro waard. Elk flesje is 10 cent waard, en 24 keer 10 cent is 2,40 euro. Samen komt dat op 3,90 euro.

Daarmee kunt u zelf rekenen. Levert u alleen de flesjes in en houdt u het krat, dan krijgt u 2,40 euro. Brengt u een leeg krat terug zonder flesjes, dan is dat 1,50 euro. Bij een krat met twaalf flesjes wordt het 1,50 plus 1,20, dus 2,70 euro.

Het krat en de flesjes worden dus los van elkaar geteld. Een halfvolle krat levert minder op dan een volle, ook al is het krat hetzelfde.

Rijen bierkratten gestapeld op pallets op een bedrijfsterrein
Kratten reizen jarenlang heen en weer tussen brouwerij en winkel. Van de 892 bieren die wij voeren komen er 445 uit Nederland en 313 uit België; het kratsysteem hoort vooral bij de Nederlandse pils. Foto: yo & (CC BY 2.0), via Wikimedia Commons

Waarom de fles 10 cent is en het blikje 15

Hier zit het verschil waar de meeste verwarring vandaan komt. Statiegeld op glas en statiegeld op blik en plastic zijn twee losse dingen, met een andere reden en een andere basis.

Het statiegeld op de bruine Nederlandse bierfles is een afspraak van de brouwers onderling, geen wet. De Nederlandse Brouwers beheren het ontwerp van die standaardfles en hebben de regeling van 10 cent per fles zelf opgesteld. Brouwerijen die de fles gebruiken, doen mee via een licentie. Het doel is ook niet in de eerste plaats recycling maar hergebruik: dezelfde fles gaat terug naar de brouwerij, wordt schoongemaakt en opnieuw gevuld.

Aan die regeling hangt een voorwaarde die zelden iemand leest. U krijgt het statiegeld terug als de fles heel en schoon is en in een krat zit dat voor die fles bedoeld is. Een gebarsten fles of een krat waar allerlei soorten flessen doorheen staan, mag geweigerd worden.

Bierflessen schuiven over de vulband van een brouwerij
Voor het opnieuw vullen gaat een retourfles eerst door een heet loogbad. Daar laat het oude etiket vanzelf los, en dat is de reden dat etiketten van retourflessen met wateroplosbare lijm worden geplakt. Foto: Whoisgalt (CC BY-SA 3.0), via Wikimedia Commons

Blikjes en plastic flessen: dat is wel wettelijk

Bij blik en plastic ligt het andersom. Daar is statiegeld bij wet geregeld, en die regels zijn de afgelopen jaren twee keer uitgebreid.

Op grote plastic flessen, boven een liter, zit 25 cent. Sinds 1 juli 2021 zit er ook statiegeld op kleine plastic flesjes tot en met een liter: 15 cent. En sinds 1 april 2023 geldt hetzelfde bedrag voor blikjes, 15 cent per stuk, of er nu bier of fris in zit.

Reken dat even door en het loopt op. Een sixpack blikjes is 90 cent aan statiegeld waard, een tray van 24 blikjes 3,60 euro. Dat komt dicht bij een krat, maar het is een heel ander systeem: die blikjes worden niet opnieuw gevuld, ze worden geperst en omgesmolten.

Balen samengeperste drankblikjes op een recyclingterrein
Aluminium kunt u onbeperkt omsmelten zonder dat het materiaal achteruitgaat. Daarom worden blikjes apart ingezameld en niet bij het glas gegooid. Foto: Oregon State University (CC BY-SA 2.0), via Wikimedia Commons

Waarom op veel speciaalbier helemaal geen statiegeld zit

Dit is het punt waar we aan de toonbank het vaakst uitleg over geven, en het is meteen het eerlijkste antwoord van dit hele stuk. Een flesje van 33 centiliter van een kleine brouwerij heeft in de regel geen statiegeld.

De reden is logisch als u erover nadenkt. Statiegeld op glas werkt alleen als heel veel partijen precies dezelfde fles gebruiken, want anders is er geen retourstroom om die fles in mee te sturen. De standaardfles waar de regeling op rust is precies dat: één ontwerp dat de hele sector deelt. Een brouwer die een eigen flesvorm kiest, of die te klein is om aan die stroom mee te doen, valt erbuiten. Dat glas is eenmalig glas en hoort in de glasbak.

Ga daarom niet af op de vorm of de kleur van de fles. Op het etiket en op uw kassabon staat of er statiegeld is gerekend. Twijfelt u bij een fles uit ons schap, vraag het dan gewoon.

Drie glasbakken naast elkaar langs de weg
Glas uit de glasbak wordt vermalen tot scherven en opnieuw gesmolten. Een retourfles hoeft die smeltoven niet in en gaat daardoor vele omlopen mee. Foto: Steffen Mokosch (CC BY-SA 4.0), via Wikimedia Commons

Waar u het inlevert

Blikjes en plastic flessen kunt u in vrijwel elke supermarkt in de automaat kwijt. Voor bierflessen en kratten geldt iets anders: die gaan terug naar een winkel die dat soort verpakking zelf ook verkoopt. Een automaat die blikjes leest, doet meestal niets met een krat.

Praktisch komt het hierop neer. Breng het krat terug bij de winkel waar u het gehaald hebt, of bij een winkel die hetzelfde krat voert. Kratten die u bij ons in Bathmen hebt gehaald, kunt u bij ons tijdens openingstijden terugbrengen.

Nog drie dingen die het inleveren soepeler maken: zet de flesjes rechtop met de opening naar boven, hussel niet allerlei merken door elkaar in één krat, en laat de doppen eraf. Een krat dat netjes gesorteerd is, gaat zonder discussie over de toonbank.

Waar u kunt beginnen

Wie een krat haalt, koopt eigenlijk twee dingen: het bier en het statiegeld. Dat tweede krijgt u terug, dus de vraag is vooral wat er in het krat zit. Van de 445 Nederlandse bieren die wij voeren, staat een deel per krat in het schap en de rest per fles.

Weet u niet welke kant u op wilt, kom dan langs of bel 0570 541 278. Dan denken we mee.

Verder lezen

Al ons bier bij elkaar staat op de pagina bier, en alle brouwerijen die we voeren staan op biermerken. Van de Nederlandse huizen vindt u onder meer Grolsch, Gulpener, Brand en Budels.

Wilt u liever weten wat er in de fles zit dan wat de fles kost om terug te brengen, lees dan bierstijlen op een rij: van tripel tot stout. En zoekt u zelf verder, dan kan dat in ons hele bierassortiment.