Een dram kent geen vaste maat. Wat een standaardglas whisky is, hoeveel glazen er uit een fles van zeventig centiliter komen, en waarom het percentage op het etiket meetelt.

Een jaartal op een armagnacfles is geen leeftijd maar een oogstjaar. Wat een millesime vereist, waarom het botteljaar minstens zo belangrijk is, en welke drie flessen met een jaartal in Bathmen staan.

Solera, Solera Reserva of Solera Gran Reserva: op een Spaanse brandyfles staat een aanduiding die tot op de maand is vastgelegd. Wat die drie woorden voorschrijven, en hoe het rijpen in Jerez werkt.

Dubbel, tripel, weizen, stout, IPA: bierstijlen liggen bijna nooit wettelijk vast. Welke woorden op een bieretiket wel iets beloven en welke niet.

Wat er in een kant-en-klare cocktail zit, waarom er water bij hoort, en wat het alcoholpercentage op het etiket wel en niet zegt.

Op ons schap staat het ene doosje op 20 ml en het andere op 2 cl. Dat is dezelfde maat. Wat een shotje werkelijk is, en waarom het glas groter uitvalt.

Zes flessen in een doos is nog geen proeverij. Zo is een bierpakket op te bouwen van licht naar zwaar, welke stijlen elkaar aanvullen en welke fles er bewust uit hoort te springen.

Advocaat bestaat voor een groot deel uit ei, en dat bepaalt de bewaartijd. Over de datum op de fles, over oxidatie en smaakverlies, en over de beste plek voor een geopende en een ongeopende fles.

Absint wordt gemaakt met alsem, groene anijs en venkel. Over de Europese thujonnorm in milligram per kilo, over de verboden tussen 1906 en 1915, en over de heropening van de markt tussen 2004 en 2011.

Aquavit moet zijn smaak overwegend aan karwij of dille ontlenen, en dat staat zo in de wet. Over wat Deens, Noors en Zweeds onderscheidt, en over de vaten van Linie die twee keer de evenaar passeren.

Vieux heeft een eigen Nederlandse omschrijving in de wet, en daar staat geen druif in. Wat er wel in zit, waarom het ook geen brandy mag heten, en wat er aan de fles te zien is.

Calvados kent drie appellaties met elk eigen regels voor de ketel, het fruit en de rijping. Pays d'Auge moet dubbel gestookt, Domfrontais bevat minstens dertig procent peren.

Brandy is een Europese categorie met eigen eisen. Cognac legt daar een afgebakend gebied, een vaste druivenlijst en een dubbele ketelstook bovenop. Wat dat betekent voor de 57 flessen in ons schap.

Fruitdistillaten vallen uiteen in drie groepen: gestookt van vers fruit, gestookt van perskoek, of gemacereerd in neutrale alcohol. Waar die grenzen liggen en wat de namen betekenen.

Bianca, invecchiata, barricata en riserva zijn geen synoniemen maar wettelijke aanduidingen met eigen eisen. Wat elke term precies verlangt, en wat er niet op het etiket staat.

De vier druifnamen op een fles madeira vormen een schaal van droog naar zoet. Over het moment van fortificeren, estufagem tegenover canteiro, en de klassen van marsala.

Vermout is gearomatiseerde wijn en geen gedistilleerd, en dat bepaalt alles aan de houdbaarheid. Met termijnen per stijl en het echte verschil tussen dry en rosso.

Fino, amontillado en oloroso verschillen niet in druif of leeftijd, maar in de manier van rijpen. Over flor, oxidatie en waar palo cortado tussen valt.

Zout en limoen horen bij een bepaald soort tequila, en dat is niet de soort die nu meestal verkocht wordt. Over de herkomst van het gebruik, sangrita en de keuze van het glas.

Tequila en mezcal komen allebei van agave, maar niet uit dezelfde streek, niet van dezelfde plant en niet uit dezelfde oven. Over de kaart, de kuiloven met houtvuur en de klassen.

Op een tequilafles staat of alle suiker uit agave komt, of die regel staat er niet. Over mixto en de 51 procent, het NOM-nummer en wat 100 procent agave niet garandeert.

Blanco, reposado en añejo zijn geen stijlnamen maar klassen uit de Mexicaanse norm, met een minimum aantal maanden erachter. Over de termijnen, de maat van het vat en cristalino.

Angostura gaat er per scheutje in, kruidenbitter per glaasje. Over het formaat van de fles, wat 44,7 procent hier betekent en waar Angostura vandaan komt.

De naam komt van een Amsterdamse kruidenhandelaar, niet van een streek. Over het merkrecht achter de tweede e, wat er in de fles gaat en hoe de sterktes uiteenlopen.

Amaro betekent bitter. Over macereren in plaats van stoken, de families light, medium, fernet en carciofo, en uit welke streek elk huis komt.

Campari staat op 25 procent, Aperol op 11. Over het verschil in bitterheid, de rol van gentiaan en kinabast, en waarom beide merken van hetzelfde huis zijn.

Cola en spa dekken de hele avond niet. Wat er per moment op tafel komt, hoeveel soorten genoeg is, en waarom het glas belangrijker is dan de fles.

Champagne, prosecco en cava zijn beschermde streeknamen, en een wijn met zo'n naam mag helemaal niet gedealcoholiseerd worden. Wat er dan wel op het etiket staat.

Alcoholvrij, alcoholarm en 0,0 zijn drie verschillende dingen, geregeld in drie verschillende wetten. Welke grens waar ligt, en wat er verplicht op het etiket moet.

Gin moet wettelijk minstens 37,5 procent alcohol hebben, dus een fles van nul procent mag geen gin heten. Hoe zo'n fles dan wel gemaakt wordt, en waarom er suiker en peper bij moeten.

Witte port is niet één smaak. Over de vijf trappen van de zoetheidsschaal, witte port die op hout rijpte, en het glas waarin hij thuishoort.

Beide komen van één oogst, maar de LBV blijft vier tot zes jaar langer op vat. Dat verschil bepaalt of de fles door een karaf moet of niet.

Een tawny houdt zich weken, een oude vintage maar een dag of twee. Waarom dat verschil bestaat, per stijl, plus wat u zelf kunt doen om het te rekken.

Ruby en tawny beginnen hetzelfde en gaan pas in de kelder uit elkaar. Over grote kuipen, kleine pipes, zuurstof en wat de kleur wel en niet verraadt.

Het glas, de temperatuur en het ijs maken meer verschil dan welke fles er opengaat. Waarom de tulp beter werkt dan de ballon en wat koude met geur doet.

De cognacstreek is in zes cru's verdeeld, getrokken langs de krijtlaag in de ondergrond. Over Grande Champagne, Borderies, de Bois en wat Fine Champagne vereist.

De letters op een cognacfles zeggen hoe oud de jongste eau-de-vie minimaal is. Over het compte-systeem, de telling vanaf 1 april en waarom XO sinds 2018 tien jaar is.

Drie categorieen die bij dezelfde neutrale alcohol beginnen. De wet trekt de grenzen, en die lopen anders dan de meeste mensen denken.

Bij veertig procent bevriest wodka niet in een huishoudvriezer, maar de kou neemt wel de geur mee. Wanneer dat winst is en wanneer er iets verloren gaat.

Aardappel of graan: de grondstof bepaalt hoeveel werk een liter wodka kost en wat er in de fles overblijft. Wat de regels erover zeggen en waaraan het te zien is.

Op het etiket zijn advocaat en eierlikeur hetzelfde woord. De grens die er wel toe doet loopt tussen advocaat en likeur met ei, en die zit in de hoeveelheid eigeel per liter.

Op de meeste likeuren staat geen houdbaarheidsdatum, en daar is een reden voor. Waarom suikerlikeuren op hoog percentage vrijwel niet veranderen en room- en eierlikeur wel.

Creme de is geen roomlikeur maar een suikernorm: minstens 250 gram per liter, en voor creme de cassis zelfs meer dan 400 gram. Wat de aanduiding wel en niet garandeert.

Twee van deze vier namen zeggen iets over de drank, twee zijn merken, en geen van vieren is een wettelijke categorie. Over gedroogde bittere schil, drie keer stoken en het verschil tussen neutrale alcohol en cognac.

Het verschil tussen jonge en oude jenever draait om één grens: vijftien procent moutwijn. Corenwijn ligt op eenenvijftig. De drie stijlen naast elkaar in een tabel, met wat die tabel niet vertelt.

Jong op een jeneverfles is geen leeftijd maar een recept: maximaal vijftien procent moutwijn, hoogstens tien gram suiker per liter en kleurloos. Waar die grens vandaan komt en waar in de winkel op te letten.

Waar het alcoholpercentage van rum vandaan komt, waarom veertig procent de norm werd, en wat overproof, navy strength en vatsterkte werkelijk betekenen.

Rum kent geen officiële indeling, maar wel drie scholen: de Spaanse, de Engelse en de Franse. Plus de tweede scheidslijn die er echt toe doet: de ketel.

Het verschil tussen witte en bruine rum zit maar deels in de leeftijd. Over wat het vat doet, wat karamelkleurstof doet en waarom kleur weinig bewijst.

Rhum agricole begint niet bij melasse maar bij vers geperst suikerrietsap. Over de AOC van Martinique, de colonne créole en de clairin van Haïti.

De tonic is meestal het grootste deel van het glas. Welke soorten er zijn, hoe te kiezen op wat de gin niet is, en welke drie dingen meer uitmaken dan het merk.

Old Tom is de gezoete gin en heeft geen wettelijke definitie. Waar de suikerdosering tussen London Dry en likeur in valt, en waarom de klassieke cocktails erom vragen.

Van de 482 gins in Bathmen komen er 101 uit Nederland, van 34 makers. Waar ze staan, van Schiedam tot Deventer, en wat een jeneververleden met een gin doet.

London Dry zegt niets over waar de gin gemaakt is. Het is een productiemethode met harde regels: alles uit een herdestillatie, geen kleurstof en vrijwel geen suiker.

Sloe gin haalt de 37,5 procent niet die voor gin verplicht is en is daarom wettelijk een likeur. Wat sleedoornbessen zijn, hoe ze in de fles komen en waarom er suiker bij moet.

Mouten, maischen, koken met hop, vergisten en lageren. Wat elke stap van het brouwen in het glas doet, waar het verschil tussen boven- en ondergisting zit, en wat drooghoppen precies is.

Glutenvrij bier ontstaat op twee manieren: brouwen van gierst, sorghum of boekweit, of gewoon gerstebier waar het gluten met een enzym uit is gehaald.

Op een volle krat bier zit 3,90 euro statiegeld: 1,50 euro voor het krat en 10 cent per flesje. Plus wat blikjes, plastic flessen en speciaalbier opleveren.

Van de 892 bieren in Bathmen zijn er negenenveertig alcoholvrij. Er zijn drie manieren om zo'n bier te maken, en ze leveren alle drie iets anders op.

Wij voeren 39 Duitse bieren tegen 313 Belgische. Wat het Reinheitsgebot van 1516 wel en niet voorschrijft, welke stijl bij welke streek hoort, en waarom Duitse brouwerijen zo lang bij één bier blijven.

Alcoholvrije wijn begint als gewone wijn; de alcohol gaat er achteraf uit. Hoe vacuumdestillatie en omgekeerde osmose werken, en wat 0,0 procent wettelijk betekent.

Mouten, malen, maischen, vergisten, distilleren en rijpen. Wat elke stap in het glas doet, en waarom een pot still iets anders oplevert dan een kolom.

Skye, Mull, Arran, Harris, Orkney, Jura en Raasay maken alle zeven whisky, maar Islands is officieel geen Schotse streek. Wat de eilanden delen, en waarin ze uit elkaar lopen.

Het getal op een whiskyfles slaat op de jongste whisky in het mengsel, niet op het gemiddelde. Wat er in die jaren in het vat gebeurt, wat NAS betekent en waarom ouder niet vanzelf beter is.

De rook in een rokerige whisky ontstaat op een moment: het drogen van de gerst boven turfvuur. Wat turf is, wat ppm meet, en waarom niet alle Islay rookt.

Van de 3.784 whisky's in Bathmen komen er 696 uit Speyside. Waarom staan juist daar de meeste distilleerderijen ter wereld, en klopt het dat ze op elkaar lijken?

Speyside, Highlands, Lowlands, Islay en Campbeltown staan in de wet. Wat die vijf streken wel zeggen over een fles Schotse whisky, en wat niet.

Waarom staat er soms een e in whiskey, wat levert die derde distillatie op en waarom bestaat single pot still alleen in Ierland? Een rondgang langs de Ierse whisky, van de bijna-ondergang tot de heropleving.

Japan bouwde zijn whisky naar Schots model en kwam ergens anders uit. Over de ruilhandel in vaten die er niet is, over mizunara-eik, en waarom de naam van de distilleerderij meer zegt dan het land.