Wat is overproof rum?

Waar komt het woord proof vandaan?

Proof stamt uit het zeventiende-eeuwse Groot-Brittannie, waar de belastingdienst bewijs wilde van de sterkte van gedistilleerd omdat de heffing per sterkte verschilde. Zonder betrouwbare meting was er geen eerlijke accijns.

De vroege methode was letterlijk een proef. Een beetje buskruit werd met de te testen drank doordrenkt en aangestoken. Brandde het met een gestage vlam, dan gold de drank als 100 proof. Brandde het niet, dan zat er te veel water in.

Vanaf 1740 kwam er bij de douane een veiliger systeem in gebruik. Het beslissende moment volgde in 1816, toen Bartholomew Sikes zijn hydrometer presenteerde. Die bepaalde de sterkte via het soortelijk gewicht van het mengsel van alcohol en water. Twee jaar later, in 1818, werd het gebruik ervan wettelijk vastgelegd.

Hoeveel procent is 100 degrees proof?

Honderd degrees proof stond gelijk aan een vloeistof met 12/13 van het soortelijk gewicht van hetzelfde volume gedestilleerd water bij 51 graden Fahrenheit. Omgerekend komt dat uit op 57,1 procent alcohol.

Daaruit volgt de vuistregel voor oude flessen: vermenigvuldig het alcoholpercentage met 1,75 en je hebt de Britse proefgraden. Andersom deel je door 1,75. Een fles van 40 procent was dus 70 degrees proof.

Twee dingen maken het verwarrend. Ten eerste stapte het Verenigd Koninkrijk op 1 januari 1980 over op alcoholpercentage per volume, waarmee de schaal van Sikes verdween. Ten tweede rekent de Verenigde Staten heel anders: daar is proof simpelweg tweemaal het alcoholpercentage, dus 50 procent is 100 proof en 151 proof is 75,5 procent.

Wat noemen makers vandaag overproof rum?

Overproof is vandaag een gebruiksterm zonder wettelijke inhoud, meestal voor rum boven 57 procent, al wordt hij in de praktijk ook al vanaf 50 procent gebruikt. Er is geen instantie die er een grens aan stelt.

Matt Pietrek zette de spreiding op een rij en die is groot:

• Wray & Nephew: 63 procent
• Plantation O.F.T.D.: 69 procent
• Lemon Hart 151 en Don Q 151: 75,5 procent
• Denros Strong: 80 procent
• Sunset Very Strong: 84,5 procent

Zijn bezwaar tegen de term is praktisch: die rums verschillen zo sterk in sterkte en in smaak dat ze niet onderling uitwisselbaar zijn, terwijl ze alle vijf als overproof rum op een kaart kunnen staan. Hij stelt voor de herkomst en de stijl te noemen in plaats van alleen het alcoholpercentage.

Staat overproof in de Europese wet?

Bijlage I van Verordening (EU) 2019/787 kent 44 categorieen gedistilleerd en het woord overproof komt er in geen enkele voor. De categorie is en blijft gewoon rum.

Wat die categorie wel voorschrijft: minimaal 37,5 procent alcohol, distillatie tot minder dan 96 procent, geen toevoeging van alcohol in welke vorm dan ook, geen aromatisering, alleen karamel voor de kleur en hoogstens 20 gram zoetmakende producten per liter.

Wat er wel altijd op moet staan, regelt Verordening (EU) 1169/2011. Artikel 9, lid 1, onder k schrijft voor dat bij dranken met meer dan 1,2 procent alcohol het effectieve alcoholvolumegehalte op het etiket staat. Dat percentage is dus de enige harde, gecontroleerde aanduiding op de fles. Het woord overproof ernaast is een verkoopterm.

Waar moet je op letten bij een sterke fles?

Lees het alcoholpercentage op het etiket, want dat is het enige getal dat de wet garandeert. Het verschil tussen 57 en 84,5 procent is bij het schenken en bij het mengen aanzienlijk.

Voor het meenemen van sterke flessen gelden aparte regels. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA staat dranken van meer dan 24 tot en met 70 procent toe in ongeopende winkelverpakking, met een grens van 5 liter per verpakking en 5 liter per passagier. Boven de 70 procent, oftewel meer dan 140 proof, is het geheel verboden in zowel handbagage als ruimbagage. De FAA noemt daarbij 151 proof rum met naam.

Sterkedrank verkopen we alleen aan volwassenen; we houden ons aan NIX18. Weet je niet welke sterkte bij jouw gebruik past, loop binnen of bel; we denken graag mee.