Gin · Uitleg

Wat is old tom gin?

Old tom gin is een gezoete ginstijl uit het negentiende-eeuwse Engeland, qua smaak tussen genever en London dry in. De naam verscheen in 1810 voor het eerst in druk. Historische recepturen zaten rond 35 gram suiker per liter. De Europese wet kent old tom niet als aparte categorie: bijlage I van Verordening (EU) 2019/787 telt 44 categorieen en old tom staat er niet bij.

De kern in cijfers
Stijl Gezoete gin, historisch ook cordial gin genoemd
Eerste vermelding 1810 in druk, populair vanaf 1812
Suikergehalte historisch Ongeveer 35 gram per liter
Alcohol historisch Boven 40 procent, tegenover circa 37 procent voor gewone gezoete gin
Herkomst naam Waarschijnlijk naar Thomas Chamberlain en Thomas Norris
Wettelijke status Geen categorie in bijlage I van Verordening (EU) 2019/787
Terugkeer Hayman’s in 2007, Ransom eind 2008

Wat maakt old tom anders dan London dry?

Old tom is gezoet en London dry vrijwel niet: de Europese wet staat het woord dry alleen toe bij ten hoogste 0,1 gram zoetmakende producten per liter, uitgedrukt als invertsuiker. Historische old tom zat daar ver boven.

The Oxford Companion to Spirits and Cocktails zet het suikergehalte van de klassieke stijl op ongeveer 35 gram per liter. Twintigste-eeuwse merken hielden het volgens Difford’s Guide op 2 tot 6 procent suiker.

Er was nog een verschil. Old tom werd omschreven als de sterkste gin die verkocht mocht worden, met meer dan 40 procent alcohol, terwijl gewone gezoete gin rond de 37 procent lag. Zoeter en sterker tegelijk, dus.

Waarom werd gin vroeger gezoet?

Zoeten was in de negentiende eeuw vooral een taak van de handelaar: distillateurs en wijnhandelaren kochten ongezoete gin en maakten daar met water en suiker cordial gin van. Old tom was daarmee eerder een handelsstijl dan een fabrieksrecept.

Het zoetmiddel veranderde mee met de prijs. Vroege versies gebruikten zoethout, omdat rietsuiker duur was. Vanaf het midden van de negentiende eeuw werd rietsuiker gangbaarder, en bietsuiker werd goedkoper na 1801 en vooral na 1875.

Praktisch had het zoeten twee functies: het rondde de scherpte van de destillaten af en het maakte de gin geschikt voor de gemengde dranken van die tijd.

Waar komt de naam old tom vandaan?

Twee namen keren terug in de verklaringen: Thomas Chamberlain, bedrijfsleider bij het Londense ginhuis Hodges, en Thomas Norris, een oud-medewerker die de stijl onder de naam old tom in zijn taverne verkocht.

De Oxford Companion to Spirits and Cocktails noemt die twee als de waarschijnlijkste herkomst en dateert de naam ook: hij verschijnt in 1810 voor het eerst in druk en wordt pas na 1812 echt populair. Difford’s Guide komt bij dezelfde verklaring uit.

Er doen andere verhalen de ronde over de herkomst van de naam. In de naslagwerken die wij hebben nagelezen, worden die niet als vaststaand gepresenteerd.

Wanneer verdween old tom en wanneer kwam hij terug?

Na 1900 liep old tom terug omdat de smaak naar drogere dranken verschoof, en in de late twintigste eeuw was de stijl commercieel vrijwel onvindbaar.

De Amerikaanse drooglegging gaf de genadeslag. Tales of the Cocktail Foundation stelt dat de vraag naar old tom bij de intrekking in 1933 zo goed als verdwenen was. De drooglegging liep van 1920 tot 1933.

De terugkeer kwam met de cocktailherleving tussen 2006 en 2008:

  • Hayman’s bracht in 2007 een old tom uit
  • Ransom Spirits volgde eind 2008

Sindsdien is de stijl weer een vast onderdeel van het gin-schap, al blijft het een kleine categorie naast London dry.

Wat zegt de Europese wet over gezoete gin?

Verordening (EU) 2019/787 noemt voor gin maar een suikergrens, en die geldt alleen als je het woord dry gebruikt: hoogstens 0,1 gram zoetmakende producten per liter. Voor gin zonder die aanduiding stelt categorie 20 geen bovengrens aan suiker.

De wet kent drie gin-categorieen: gin, distilled gin en London gin, alle drie met een minimum van 37,5 procent alcohol en de eis dat de smaak overwegend die van jeneverbes is. Daarnaast bestaat categorie 19, de met jeneverbes gearomatiseerde drank, met een minimum van 30 procent.

Old tom staat in geen van de 44 categorieen. Een fles old tom wordt dus verkocht als gin of distilled gin, met old tom als stijlaanduiding op het etiket. Dat betekent ook dat het suikergehalte per merk verschilt en dat de producent zelf bepaalt hoeveel hij toevoegt.

Hoeveel gin staat er in Bathmen?

In de winkel in Bathmen staan 483 gins van 99 verschillende merken uit 18 landen. De prijzen lopen van € 9,99 tot € 159,99. Het alcoholpercentage loopt van 20% tot 57,5%.

Alle gin filteren

Korte antwoorden op verwante vragen

Mag old tom gin zich London dry noemen?
In de praktijk niet. London gin mag hoogstens 0,1 gram zoetmakende producten per liter bevatten, en old tom is juist gezoet. Historische recepturen zaten rond 35 gram per liter.
Hoeveel suiker zit er in old tom gin?
Dat verschilt per merk, want de wet stelt er geen grens aan. De klassieke stijl lag rond 35 gram per liter; twintigste-eeuwse merken zaten op 2 tot 6 procent suiker.
Is old tom hetzelfde als genever?
Nee. Old tom wordt beschreven als de stijl tussen genever en London dry in: minder moutig dan genever, minder droog en kruidig dan London dry.
Waarom is old tom geen aparte wettelijke categorie?
Bijlage I van Verordening (EU) 2019/787 telt 44 categorieen gedistilleerd en old tom komt daar niet in voor. De naam is een stijlaanduiding binnen de categorie gin of distilled gin.

Verder lezen

Bronnen

  1. Old Tom gin, in: The Oxford Companion to Spirits and Cocktails, Oxford University Press, via Spirits & Distilling (geraadpleegd 4 september 2026)
  2. Old Tom gin, Difford's Guide (geraadpleegd 4 september 2026)
  3. Old Tom Gin: what it is and how to use it, Tales of the Cocktail Foundation (geraadpleegd 4 september 2026)
  4. Verordening (EU) 2019/787, bijlagen I tot en met IV, Wettekst via legislation.gov.uk, The National Archives (geraadpleegd 4 september 2026)

Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.

Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.

Bericht als er iets bijzonders binnenkomt

Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je bericht zodra er gin binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Uitschrijven kan altijd. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar. NIX18.