Wat is het verschil tussen calvados en appelbrandewijn?

Nee. Calvados is een beschermde oorsprongsbenaming uit Normandië, appelbrandewijn is de bredere wettelijke categorie waar calvados onder valt.

De verhouding is die van een deel tot een geheel. Elke calvados is appelbrandewijn, maar lang niet elke appelbrandewijn is calvados.

Appelbrandewijn is de dagelijkse Nederlandse naam voor wat de Europese wet als eigen categorie beschrijft: gedistilleerd uit cider en perencider, in de Engelse tekst van de verordening cider spirit en perry spirit. Die categorie zegt alleen wat er in de fles moet zitten, niet waar de vruchten groeiden.

Calvados zegt daar beide dingen over. De naam is een oorsprongsbenaming en stelt bovenop de productregels eisen aan het gebied, het fruit, de distillatie en de rijping.

Categorie 10 van bijlage I bij verordening (EU) 2019/787 eist distillatie van uitsluitend cider of perencider tot minder dan 86 procent vol., met minstens 37,5 procent alcohol in de fles.

De verordening zet daar harde grenzen bij. Het distillaat moet aroma en smaak aan de vruchten ontlenen en minstens 200 gram vluchtige stoffen per hectoliter alcohol van 100 procent vol. bevatten. Het methanolgehalte mag niet boven 1.000 gram per hectoliter alcohol van 100 procent vol. uitkomen.

Toevoegen van alcohol is verboden, verdund of onverdund. Aromatiseren mag niet. Zoeten om de smaak af te ronden is toegestaan tot hoogstens 15 gram per liter, uitgedrukt als invertsuiker, en voor de kleur mag alleen karamel worden gebruikt.

Een appeldistillaat dat hieraan voldoet mag dus wettelijk appelbrandewijn heten, waar de appels ook gegroeid zijn.

Het cahier des charges van de appellation d’origine contrôlée Calvados eist een afgebakend gebied, cider- en perencidervruchten, minstens 24 maanden op eikenhout en minstens 40 procent vol. bij verkoop.

Het gebied bestaat uit gemeenten in de departementen Calvados, Manche en Orne, met delen van Eure en Seine-Maritime en kleinere delen van Mayenne, Sarthe en Oise. Het zwaartepunt ligt in Normandië, maar de grens volgt de gemeentelijst, niet de provinciegrens.

Voor het fruit geldt dat alleen appels en peren voor cider en perencider in aanmerking komen; tafelappels zijn uitgesloten. Het sap mag niet met suiker verrijkt worden en rectificatie van het distillaat is verboden.

De rijping gaat in eikenhouten vaten en loopt vanaf het moment dat de eau-de-vie op hout wordt gelegd. Het huidige cahier des charges is gehomologeerd bij arrêté van 17 december 2021.

De benaming is in het cahier des charges voorbehouden aan eau-de-vie uit het afgebakende gebied. Buiten dat gebied ontbreekt die voorwaarde en bestaat er geen recht op de naam.

De verordening regelt hoe dat op het etiket doorwerkt. Artikel 10, lid 2 bepaalt dat een gedistilleerde drank die aan een categorie voldoet de naam van die categorie als wettelijke benaming gebruikt. Artikel 10, lid 5 staat toe dat een geografische aanduiding die wettelijke benaming aanvult of vervangt, mits de drank aan het bijbehorende productdossier voldoet.

Een appeldistillaat uit Nederland, Normandië buiten de gemeentelijst of elders in Europa kan dus wel aan categorie 10 voldoen, maar niet aan het cahier des charges. Op dat etiket hoort de categorienaam, niet calvados.

Dat verklaart ook waarom producenten buiten het gebied namen kiezen als appelbrandewijn, apple brandy of een eigen streekaanduiding.

Op het etiket staat of de fles de oorsprongsbenaming mag gebruiken: dan staat Calvados, Calvados Pays d’Auge of Calvados Domfrontais er voluit, met een alcoholgehalte van minstens 40 procent.

Ontbreekt die naam, dan leest u de categorienaam of een handelsnaam, en geldt alleen de ondergrens van 37,5 procent uit de verordening.

In de winkel aan de Brink 2 in Bathmen staan 44 artikelen in het calvadosschap, van 13 merken, met alcoholgehaltes van 40 tot 48,8 procent. Veertig van die artikelen komen uit Frankrijk.

Twijfelt u bij een fles of u met een oorsprongsbenaming of met de bredere categorie te maken hebt, loop dan binnen of bel. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar: NIX18.