Kunt u likeur in de koelkast bewaren?

Room- en eierlikeuren met echte zuivel of ei horen na openen in de koelkast, gewone vruchten- en kruidenlikeuren niet.

De scheidslijn loopt langs het ingrediënt en niet langs de categorie. Zit er room, melkpoeder of eigeel in de fles, dan is het een zuivelproduct met alcohol erin en geldt het bewaaradvies van de maker. Zit er alleen vrucht, kruid, noot of plantextract in, dan doet een gesloten keukenkast zonder zonlicht hetzelfde werk als een koelkast.

In Bathmen telt de hele likeurcategorie 789 artikelen van 266 merken uit 33 landen, met alcoholpercentages van 2 tot 68 procent, binnen een winkel van circa 6.500 artikelen. Het grootste deel van die flessen vraagt geen koeling. Wie twijfelt, leest het etiket: staat er gekoeld bewaren, dan is dat geen suggestie.

Alcohol en suiker bewaren samen. Likeur moet minstens 15 procent alcohol en minstens 100 gram suiker per liter bevatten, en in die combinatie houdt een gesloten fles het lang uit op kamertemperatuur.

Verordening (EU) 2019/787, bijlage I, categorie 33, legt beide ondergrenzen vast. De suiker wordt uitgedrukt als invertsuiker. Voor enkele soorten geldt een lagere drempel:

• 70 gram suiker per liter voor kersenlikeur waarvan de alcohol volledig uit kersendistillaat komt;
• 80 gram suiker per liter voor likeur die uitsluitend met gentiaan, een vergelijkbare plant of alsem is gearomatiseerd;
• 100 gram suiker per liter voor alle overige likeur, bij minimaal 15 procent alcohol.

Alcohol en suiker binden beide water en laten micro-organismen daardoor weinig ruimte. Wat in een oude fles wel terugloopt, zijn kleur en aroma, en dat gaat sneller als de fles in de zon of boven een kookplaat staat. Donker en op kamertemperatuur is voor zo’n fles dus belangrijker dan koud.

De termijn die de maker op het etiket noemt is bepalend, en die hoort er te staan omdat room- en eierlikeuren echte zuivel of ei bevatten.

Artikel 25, lid 2, van Verordening (EU) 1169/2011 verplicht de maker om te vermelden welke bewaarvoorschriften of welke uiterste consumptiedatum gelden nadat de verpakking is geopend. Het Voedingscentrum vult aan dat de datum op de verpakking niet meer geldt zodra het product open is, en dat vanaf dat moment het bewaaradvies op het etiket bepaalt hoe lang u de fles houdt. Staat er gekoeld bewaren, dan hoort de fles altijd in de koelkast.

Zet de koelkast op 4 graden Celsius, de instelling die het Voedingscentrum adviseert. Eierlikeur en advocaat vormen in de Europese regels een eigen categorie met minstens 14 procent alcohol, 150 gram suiker en 140 gram eigeel per liter. Bij zo veel ei in de fles is koelen na openen geen overdreven voorzichtigheid.

Kou maakt de stroop dikker en vlakt de smaak af. Laat een gekoelde likeur daarom een kwartier staan voordat u schenkt, dan komt het aroma weer los.

Een likeur met 100 gram suiker per liter of meer is een stroperige vloeistof. Koud wordt die stroop taaier, loopt hij langzamer uit de fles en blijft hij als een film op het glas staan. Tegelijk komen aromastoffen bij lage temperatuur minder makkelijk vrij, waardoor een koude likeur vooral zoet en kort smaakt in plaats van vol en kruidig.

Suiker lost ook minder goed op in een koude vloeistof dan in een warme. In een fles die lang koud staat kunnen daarom kristallen op de bodem of rond de sluiting verschijnen, of wordt de likeur troebel. Op kamertemperatuur lost dat doorgaans weer op en zegt het niets over de kwaliteit van de fles.

Bewaar een likeur zonder datum rechtop in een donkere kast en beoordeel hem voor het schenken op kleur, geur en helderheid.

Een ontbrekende datum is meestal geen vergissing van de maker. Bijlage X van Verordening (EU) 1169/2011 zondert dranken met 10 volumeprocent alcohol of meer uit van de verplichte datum van minimale houdbaarheid, en vrijwel elke likeur zit boven die grens. Een fles zonder datum is dus een fles die er geen hoeft te hebben.

Rechtop staan voorkomt dat de likeur tegen de sluiting aan blijft liggen, want suiker verkleeft een schroefdop en tast een kurk op den duur aan. Ruikt een geopende fles zuur, is een roomlikeur in lagen uiteengevallen of klontert hij in het glas, dan gaat die fles weg. Bij zuivel en ei is dat het signaal dat telt, bij een vruchtenlikeur van 20 procent zelden. De selectie onder deze pagina loopt van 14 tot 20 procent alcohol en bevat 283 flessen uit 17 landen, waarvan 125 uit Nederland, 36 uit Duitsland, 32 uit Italië en 17 uit Ierland. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar.