Whisky · Uitleg

Wat betekent cask strength?

Cask strength betekent dat de whisky op vatsterkte gebotteld is, zonder verdunning met water. Het percentage verschilt per fles omdat elk vat anders rijpt. In Schotland gaat gedistilleerd meestal op ongeveer 63,5 procent het vat in en zakt de sterkte met ruwweg 0,5 procent per jaar. De wet eist minimaal 40 procent.

De kern in cijfers
Betekenis Gebotteld op de sterkte die in het vat zat, zonder toevoeging van water
Wettelijk minimum 40 procent alcohol voor Scotch whisky
Vulsterkte vat Schotse maltdistilleerderijen vullen doorgaans op circa 63,5 procent
Daling per jaar Ruwweg 0,5 procent alcohol per jaar tijdens de rijping
Jonge vaten Whisky van onder de tien jaar komt vaak rond 60 procent uit het vat
Angel’s share Verdamping van alcohol en water door de duigen tijdens de rijping
Wettelijke status Cask strength is geen categorie in de Scotch Whisky Regulations 2009
Vatgrootte Rijping mag alleen in eiken vaten tot 700 liter

Wat betekent cask strength precies?

Cask strength wil zeggen dat de whisky de fles in gaat op de sterkte die hij in het vat had. Er is geen water toegevoegd om hem te verlagen.

De meeste whisky wordt voor het bottelen teruggebracht met gedemineraliseerd water, vaak naar 40, 43 of 46 procent. Dat maakt de partij groter en het percentage voorspelbaar. Bij cask strength slaat de bottelaar die stap over.

Op etiketten kom je ook cask proof of barrel proof tegen. Die woorden betekenen in de praktijk hetzelfde.

Waarom staat er op elke fles een ander percentage?

Elk vat rijpt anders. Houtsoort, plek in het pakhuis, temperatuur en luchtvochtigheid bepalen hoeveel alcohol er verdampt, en dus met welke sterkte de whisky eruit komt.

Schotse maltdistilleerderijen vullen hun vaten meestal op ongeveer 63,5 procent. Vanaf dat punt zakt de sterkte met ruwweg een half procent per jaar. Whisky van onder de tien jaar komt daardoor vaak rond de 60 procent uit het vat, en oudere vaten liggen doorgaans lager.

Een vervolgbotteling uit een ander vat heeft dus bijna nooit exact hetzelfde getal. Bij vatsterkte hoort het percentage op het etiket, tot achter de komma.

Wat is de angel’s share?

De angel’s share is het deel dat tijdens de rijping door het hout verdampt. Zowel alcohol als water verlaat het vat, en het aandeel van elk hangt van het klimaat af.

In het koele, vochtige Schotland verdampt naar verhouding meer alcohol dan water, waardoor het percentage langzaam zakt. In warme, droge streken kan het net andersom uitpakken en blijft de sterkte hoger.

Verdamping is meteen de reden dat een oud vat weinig flessen oplevert. Er is jaar na jaar volume uit verdwenen.

Is cask strength hetzelfde als single cask?

Nee, het zijn twee losse dingen. Cask strength gaat over de sterkte in de fles, single cask over de herkomst uit een enkel vat.

Een bottelaar kan tien vaten samenvoegen en het geheel onverdund bottelen. Dat is cask strength maar geen single cask. Omgekeerd kan hij een vat leeghalen en toch water toevoegen tot 46 procent. Dat is single cask maar geen cask strength.

Veel bottelingen zijn allebei tegelijk. Kijk op het etiket: staat er een vatnummer en een percentage met een decimaal, dan heb je waarschijnlijk beide voor je.

Wat eist de wet aan alcoholpercentage?

Voor Scotch whisky ligt de ondergrens op 40 procent alcohol. Onder die grens mag een gedistilleerde drank de naam Scotch Whisky niet dragen.

De Scotch Whisky Regulations 2009 leggen daarnaast vast dat Scotch minstens drie jaar in Schotland rijpt, in eiken vaten van hoogstens 700 liter. Een bovengrens voor het percentage kent de regelgeving niet.

De term cask strength zelf staat niet in die regels. Het is een gebruik uit de branche, geen beschermde aanduiding. Wat wel vaststaat: zodra er water bij gaat om het percentage te verlagen, is de aanduiding niet meer op zijn plaats.

Whisky op vatsterkte in de winkel in Bathmen

In de winkel in Bathmen staan 792 whisky’s van 55 procent of meer van 204 verschillende merken uit 17 landen. Het alcoholpercentage loopt van 55% tot 73,7%.

Alle whisky filteren

Korte antwoorden op verwante vragen

Moet je cask strength verdunnen?
Dat bepaal je zelf. Water in het glas is bij hoge percentages heel gebruikelijk en verandert niets aan wat er op het etiket staat.
Waarom staat er een percentage met een decimaal op?
Omdat het de gemeten sterkte van dat vat is. Bij een verdunde botteling wordt naar een rond getal toegewerkt, bij vatsterkte niet.
Is cask strength hetzelfde als onverdund?
In de praktijk wel: er is geen water toegevoegd om het percentage omlaag te brengen.
Zit er meer alcohol in een glas cask strength?
Ja. Een glas van 3 cl op 60 procent bevat anderhalf keer zoveel alcohol als hetzelfde glas op 40 procent.

Verder lezen

Bronnen

  1. The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 3, legislation.gov.uk (geraadpleegd 4 september 2026)
  2. From 40% to cask strength: understanding whisky ABV, Wine & Spirit Education Trust (geraadpleegd 4 september 2026)
  3. The angel’s share, Whisky Magazine (geraadpleegd 4 september 2026)

Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.

Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.

Bericht als er iets bijzonders binnenkomt

Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je bericht zodra er whisky binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.

Je krijgt eerst een mail om te bevestigen. Uitschrijven kan altijd. Wij verkopen geen alcohol aan personen onder de 18 jaar. NIX18.