Whisky · Uitleg
Wat is Speyside whisky?
Speyside is een van de vijf beschermde whiskygebieden uit de Scotch Whisky Regulations 2009, naast Highland, Lowland, Islay en Campbeltown. De regio ligt rond de rivier de Spey en is in de wet afgebakend met acht raadsdistricten in Moray plus Badenoch and Strathspey. Er staan ongeveer vijftig distilleerderijen. De aanduiding zegt alleen waar gestookt is.
| Status | Beschermde regio in de Scotch Whisky Regulations 2009, artikel 10 |
|---|---|
| De vijf gebieden | Highland, Lowland en Speyside als regio, Islay en Campbeltown als locality |
| Afbakening | Acht raadsdistricten van Moray Council plus Badenoch and Strathspey van Highland Council |
| Moray-districten | Buckie, Elgin City North, Elgin City South, Fochabers Lhanbryde, Forres, Heldon and Laich, Keith and Cullen, Speyside Glenlivet |
| Aantal distilleerderijen | Ongeveer vijftig, van de ruim 150 in heel Schotland |
| Etiket | Speyside Single Malt Scotch Whisky mag alleen als daar is gedistilleerd |
| Wat de wet niet regelt | Geen voorschriften over smaak, stijl, gerst, vatsoort of turf |
| Basisregels Scotch | Minimaal 3 jaar rijping in eiken vaten in Schotland, minimaal 40% alcohol |
Wat maakt Speyside wettelijk een eigen regio?
Artikel 10 van de Scotch Whisky Regulations 2009 wijst Speyside aan als beschermde regio, naast Highland en Lowland en de localities Islay en Campbeltown.
Die regeling is Brits recht en geldt sinds 2009. Ze bepaalt dat de naam van een beschermd gebied alleen op etiket, verpakking of in reclame mag staan als de whisky daar is gedistilleerd.
Een single malt uit die regio mag daardoor Speyside Single Malt Scotch Whisky heten. De regio-aanduiding komt dan voor de categorie te staan.
Welk gebied valt precies onder Speyside?
Speyside bestaat uit acht raadsdistricten van Moray Council en het district Badenoch and Strathspey van Highland Council.
De Moray-districten zijn Buckie, Elgin City North, Elgin City South, Fochabers Lhanbryde, Forres, Heldon and Laich, Keith and Cullen en Speyside Glenlivet. De grens is dus bestuurlijk getrokken, niet met een lijn door het landschap.
Het gebied ligt in het noordoosten van Schotland, rond de rivier de Spey, binnen het deel van Schotland dat de regeling als Highland omschrijft. De wet noemt Speyside daarnaast apart, met een eigen afbakening.
Hoeveel distilleerderijen staan er in Speyside?
Op de kaart van de Scotch Whisky Association uit 2024 staan ongeveer vijftig distilleerderijen in Speyside, van de ruim 150 in heel Schotland.
Geen enkele andere Schotse regio telt er meer. De brancheorganisatie noemt Speyside daarom het dichtstbevolkte whiskygebied ter wereld.
Bekende namen uit het gebied zijn onder meer Glenfiddich, The Macallan, The Glenlivet, Aberlour, Glenfarclas en Cragganmore. Het aantal verandert: er komen nieuwe distilleerderijen bij en oude gaan soms dicht.
Zegt Speyside iets over de smaak?
Nee. De wet koppelt de naam Speyside alleen aan de plaats van distilleren, niet aan smaak, stijl, grondstof of werkwijze.
Er staat in de regeling geen enkele bepaling over turf, vatsoort, ketelvorm of gistsoort per regio. Twee buren in hetzelfde dorp mogen totaal verschillend werken en beide Speyside op het etiket zetten.
De brancheorganisatie beschrijft wel een profiel dat vaak met de regio wordt geassocieerd, maar dat is een beschrijving van gewoontes, geen voorschrift.
Waar let je op als je een Speyside kiest?
Kijk naar de distilleerderij, het vatsoort, de bottelsterkte en of er turf is gebruikt.
Die vier gegevens zeggen meer over wat er in de fles zit dan de regionaam. Een onafhankelijke bottelaar kan bovendien vaten van dezelfde distilleerderij heel anders afwerken dan de eigenaar zelf.
Speyside whisky in de winkel in Bathmen
In de winkel in Bathmen staan 695 whiskys uit Speyside van 79 verschillende merken. Het alcoholpercentage loopt van 40% tot 66,5%.
- Aberlour 10 Years Old Forest Reserve 40% · 70 cl · Schotland
- Aberlour 12 Years Old Non Chill-Filtered 48% · 70 cl · Schotland
- Aberlour 13 Years Old Double Cask 40% · 70 cl · Schotland
- Aberlour 14 Years Old Double Cask Matured 40% · 70 cl · Schotland
- Aberlour 16 Years Old Double Cask 43% · 70 cl · Schotland
- Aberlour 16 Years Old Double Charred Selection 43% · 70 cl · Schotland
- Aberlour 17Y First Fill Sherry 58,8% 58,8% · 70 cl · Schotland
- Aberlour 18 Years Old Double Cask PX en Oloroso Sherry 43% · 70 cl · Schotland
- Aberlour A'Bunadh Alba 62,7% · 70 cl · Schotland
- Aberlour A'Bunadh Batch #75 60,9% · 70 cl · Schotland
Korte antwoorden op verwante vragen
- Welke vijf whiskygebieden kent de wet?
- Highland, Lowland en Speyside als regio, en Islay en Campbeltown als locality.
- Is Speyside hetzelfde als Highland?
- Nee. Speyside ligt in het noordelijke deel van Schotland, maar de regeling noemt Speyside apart, met een eigen afbakening.
- Zijn alle Speyside-whiskys ongeturfd?
- Nee. De wet stelt geen eisen aan turf, en er worden in Speyside ook geturfde whiskys gemaakt.
- Moet de regio op het etiket staan?
- Nee, een regioaanduiding is vrijwillig. Een bottelaar mag alleen de distilleerderij of de categorie noemen.
Verder lezen
Bronnen
- The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 10, legislation.gov.uk (geraadpleegd 4 september 2026)
- Scotch Whisky Regions, Scotch Whisky Association (geraadpleegd 4 september 2026)
- The Big Map of Scotch Whisky 2024, Scotch Whisky Association (geraadpleegd 4 september 2026)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.
Bericht als er iets bijzonders binnenkomt
Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je bericht zodra er whisky binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.