Whisky · Uitleg
Hoeveel flessen komen er uit een whiskyvat?
Een vat van 200 liter levert na tien jaar rijping ongeveer 233 flessen van 70 centiliter, een hogshead van 250 liter ongeveer 291 en een butt van 500 liter ongeveer 583. De rekensom gaat uit van 2 procent verdamping per jaar en bottelen op vatsterkte. Wordt de whisky teruggebracht naar 40 procent, dan komen er meer flessen uit hetzelfde vat.
| Bourbonbarrel | ongeveer 200 liter |
|---|---|
| Hogshead | 250 liter |
| Butt | 500 liter |
| Puncheon | 500 tot 550 liter |
| Quarter cask | 125 liter |
| Wettelijk maximum voor Scotch | 700 liter per vat |
| Verdamping per jaar | ongeveer 2 procent |
| Ondergrens bij bottelen | onder 40 procent alcohol geen Scotch meer |
Hoeveel flessen levert een bourbonvat op?
Een barrel van ongeveer 200 liter levert na tien jaar rijping en bottelen op vatsterkte grofweg 233 flessen van 70 centiliter.
De rekensom is eenvoudig. Van 200 liter blijft bij ongeveer 2 procent verdamping per jaar na tien jaar zo’n 163 liter over, en dat gedeeld door 0,7 liter geeft 233 flessen. Zonder rijping zou hetzelfde vat 285 flessen opleveren.
Een vers gevuld vat en een vat van dertig jaar oud leveren dus een heel verschillend aantal flessen.
Hoeveel flessen komen er uit een hogshead of een butt?
Een hogshead van 250 liter levert na tien jaar ongeveer 291 flessen van 70 centiliter, en een butt van 500 liter ongeveer 583.
Whisky Magazine noemt de gangbare maten in de Schotse vatenbouw: een bourbonbarrel van ongeveer 200 liter, een hogshead van 250 liter, een butt van 500 liter, een puncheon van 500 tot 550 liter en een quarter cask van 125 liter.
Voor Scotch geldt daarbovenop een wettelijk maximum van 700 liter per vat.
Hoeveel gaat er verloren door het aandeel der engelen?
Een vat verliest ongeveer 2 procent van zijn inhoud per jaar door verdamping, aldus de voorlichting van de Scotch Whisky Association over vatbezit.
Na tien jaar is daarmee ruim achttien procent van de inhoud verdwenen, na twintig jaar ruim drieëndertig procent. Het gaat niet alleen om volume: ook de sterkte verandert tijdens de rijping.
Zakt de whisky onder 40 procent alcohol, dan mag hij niet meer als Scotch worden gebotteld. Het vat is dan wel vol, maar de inhoud telt niet meer mee als Scotch.
Waarom staan er op de ene single cask meer flessen dan op de andere?
Het aantal flessen uit één vat hangt af van de vatmaat, de rijpingsduur en het alcoholgehalte waarop wordt gebotteld.
Een jonge botteling uit een butt levert honderden flessen, terwijl een oude botteling uit een quarter cask onder de honderd kan blijven. Ook de vulhoogte bij aanvang telt mee, want een vat wordt niet altijd tot de rand gevuld.
Veel onafhankelijke bottelaars zetten het aantal flessen daarom op het etiket, samen met het vatnummer en het botteljaar.
Wat gebeurt er met de opbrengst als de whisky wordt verdund?
Verdunnen tot 40 procent levert meer flessen uit hetzelfde vat op, omdat er water aan de whisky wordt toegevoegd.
Een vat dat op 58 procent uit het pakhuis komt en wordt teruggebracht naar 40 procent, groeit in volume met ongeveer vijfenveertig procent. Uit 163 liter op vatsterkte worden dan ruim 236 liter en daarmee ruim 337 flessen.
Bottelen op vatsterkte levert minder flessen op, maar geen enkele fles is verdund. Beide keuzes komen bij onafhankelijke bottelaars voor.
Welke onafhankelijke bottelingen staan er in Bathmen?
In de winkel in Bathmen staan 513 flessen van onafhankelijke bottelaars van 48 verschillende merken uit 10 landen. De prijzen lopen van € 5,99 tot € 11.750,00. Het alcoholpercentage loopt van 40% tot 66,5%.
- A Highland Distillery 2005 – 16 Years Old – First Cask 58,3% · 70 cl · Schotland
- Aberdour Piper 0,7L 40% · 70 cl · Schotland
- Aberdour Piper 1L 40% · 100 cl · Schotland
- AD RATTRAY WILLIAMSON 12 Years Old 56,4% · 70 cl · Schotland
- AD RATTRAY WILLIAMSON 14 Years Old 53,8% · 70 cl · Schotland
- Adelphi Ardnamurchan Cask Strength 2025 57,7% · 70 cl · Schotland
- Adelphi Blended Scotch Whisky 40% · 70 cl · Schotland
- Adelphi Bowmore 1997 55,5% · 70 cl · Schotland
- Adelphi Breath of Speyside 15 Years Old 2009 58,1% · 70 cl · Schotland
- Adelphi Breath of the Isles 58,3% · 70 cl · Schotland
Korte antwoorden op verwante vragen
- Wat is een single cask?
- Een botteling uit één enkel vat, zonder vermenging met andere vaten. Het aantal flessen ligt daarmee vast.
- Hoe groot mag een vat voor Scotch zijn?
- Ten hoogste 700 liter, volgens de Scotch Whisky Regulations 2009.
- Verdampt er overal evenveel?
- Nee. Verdamping hangt af van temperatuur en luchtvochtigheid in het pakhuis, dus warme en droge pakhuizen verliezen meer.
- Hoeveel vaten liggen er in Schotland?
- Ongeveer 22 miljoen, samen goed voor zo’n 12 miljard flessen van 70 centiliter, meldt de Scotch Whisky Association.
Verder lezen
Bronnen
- Sizing Up Casks, Whisky Magazine (geraadpleegd 2026-09-07)
- Personal Investment in a Scotch Whisky Cask, Scotch Whisky Association (geraadpleegd 2026-09-07)
- Facts and Figures, Scotch Whisky Association (geraadpleegd 2026-09-07)
- The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 3, legislation.gov.uk (geraadpleegd 2026-09-07)
- The Scotch Whisky Regulations 2009, inhoud, legislation.gov.uk (geraadpleegd 2026-09-07)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 7 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.
Bericht als er iets bijzonders binnenkomt
Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat uw e-mailadres achter, dan krijgt u bericht zodra er whisky binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.