Wat is navy rum?

Navy rum is een stijlaanduiding en geen wettelijke categorie; de Europese wetgeving kent alleen rum, met een minimum van 37,5% vol.

Verordening (EU) 2019/787 omschrijft rum in bijlage I, categorie 1. Het gedistilleerd moet komen uit vergiste melasse, uit stroop die bij de rietsuikerproductie ontstaat, of uit suikerrietsap zelf, en wordt gedistilleerd tot minder dan 96% vol. Toevoegen van alcohol is niet toegestaan, aromatiseren evenmin. Zoeten mag alleen om de smaak af te ronden, tot ten hoogste 20 gram per liter, uitgedrukt als invertsuiker; voor de kleur is uitsluitend karamel toegestaan.

De woorden navy, navy strength of navy rum komen in die bijlage niet voor. Een producent bepaalt dus zelf wat hij ermee aanduidt.

De Royal Navy gaf rum uit op 95,5 degrees proof, in de huidige maat 54,5% vol.

Het Britse proof-stelsel rekende anders dan het alcoholpercentage van nu. Honderd degrees proof stond gelijk aan 57,1% vol, en elk getal daaronder is daarvan een evenredig deel. Zo komt 95,5 degrees proof uit op 54,5% vol. Het Verenigd Koninkrijk stapte in januari 1980 over op alcohol per volume, waarna de proof-getallen uit de handel verdwenen. Beide getallen, 54,5% en 57%, gaan terug op datzelfde stelsel.

Bij de gunpowder proof-test werd buskruit met sterkedrank overgoten en aangestoken; brandde het met een gelijkmatige vlam, dan was de drank op sterkte.

De test loste een praktisch probleem op. Rum werd aan boord bewaard naast het kruit, en wie te veel water bij de rum deed, maakte het kruit onbruikbaar. Verbrandde het mengsel gelijkmatig, dan heette de drank op proof. Brandde het feller, dan sprak men van over proof; ontstak het niet, dan was de drank under proof.

De proef werd later vervangen door meetinstrumenten. De hydrometer van Clark kwam in 1740 in gebruik, die van Sikes in 1818. Sikes bepaalde de sterkte via het soortelijk gewicht ten opzichte van gedistilleerd water bij 51 graden Fahrenheit.

Het laatste dagelijkse rumrantsoen werd op 31 juli 1970 uitgegeven; per 1 augustus 1970 schafte de Royal Navy de tot af.

De Admiralty Board vond het rantsoen niet langer verenigbaar met de eisen die complexe en vaak gevoelige apparatuur aan boord stelde. Het Lagerhuis besprak het besluit op 28 januari 1970. Bij de afschaffing ging 2,7 miljoen pond naar het Sailors’ Fund, berekend door de jaarlijkse besparing contant te maken.

De dag staat bekend als Black Tot Day. Op sommige schepen en op een opleidingsbasis werd hij gemarkeerd met zwarte rouwbanden en een nagespeelde begrafenisstoet.

Grog is genoemd naar admiraal Edward Vernon, die in 1740 opdracht gaf het rumrantsoen van zijn bemanning met water aan te lengen.

Vernon deed dat om gezondheidsredenen, en grog was zijn bijnaam. De werkwijze werd daarna de gewone gang van zaken in de vloot. Manschappen onder de rang van petty officer kregen hun deel aangelengd in de verhouding een deel rum op twee delen water; officieren kregen de rum onverdund.

Rum kwam vanaf ongeveer 1655 in de Royal Navy in gebruik, als vervanger van bier. De naam Pusser’s rum gaat terug op de purser, de man die het rantsoen aan boord uitdeelde.

Rum van 54,5% vol of meer komt in de winkel in Bathmen uit twintig landen, met Jamaica als grootste herkomst.

In het schap staan 65 flessen rum van 54,5% vol of hoger, verdeeld over 23 merken. Jamaica levert er vijftien, Barbados negen, Guyana zes en Nederland vijf; bij acht flessen staat als herkomst de ruimere aanduiding Caribbean. De alcoholpercentages lopen van 54,5% tot 81%.

De hele rumafdeling telt 431 artikelen, binnen een assortiment van ongeveer 6.500 artikelen aan de Brink 2 in Bathmen. Wilt u weten welke fles bij uw gebruik past, loop dan binnen of bel even.