Whisky · Uitleg
Wat is Scotch whisky?
Scotch whisky is whisky die volgens de Scotch Whisky Regulations 2009 in Schotland is gemaakt van water en gemoute gerst, gedistilleerd tot minder dan 94,8 procent alcohol, minstens drie jaar gerijpt in Schotland in eiken vaten van hoogstens 700 liter, en gebotteld op minstens 40 procent. Alleen water en karamelkleurstof E150a mogen erbij.
| Wettelijke basis | Scotch Whisky Regulations 2009, Verenigd Koninkrijk |
|---|---|
| Grondstoffen | Water en gemoute gerst, eventueel aangevuld met hele korrels van andere granen |
| Maximale distillatiesterkte | Minder dan 94,8 procent alcohol |
| Rijping | Minstens drie jaar, uitsluitend in Schotland |
| Vaten | Eikenhout, inhoud hoogstens 700 liter |
| Minimale bottelsterkte | 40 procent alcohol |
| Toegestane toevoegingen | Alleen water en karamelkleurstof E150a |
| Categorieen | Vijf, verplicht op de voorkant van de fles |
Wat zegt de wet precies over Scotch whisky?
Scotch whisky moet in Schotland zijn gestookt uit water en gemoute gerst, gedistilleerd tot minder dan 94,8 procent, en minstens drie jaar in Schotland zijn gerijpt.
De regels staan in de Scotch Whisky Regulations 2009. Aan de gemoute gerst mogen alleen hele korrels van andere granen worden toegevoegd. Het beslag maken, het omzetten van zetmeel naar vergistbare suikers en het vergisten met gist moeten allemaal op dezelfde distilleerderij gebeuren. Het omzetten mag uitsluitend met de enzymen die in het graan zelf zitten. De maximale distillatiesterkte van 94,8 procent is er om te voorkomen dat het distillaat zo neutraal wordt dat er niets van de grondstof in terug te proeven is.
Welke vijf categorieen Scotch whisky bestaan er?
Er zijn vijf wettelijke categorieen: Single Malt, Single Grain, Blended Malt, Blended Grain en Blended Scotch Whisky. Elke fles moet er precies een noemen.
Single Malt komt van een distilleerderij, is uitsluitend van gemoute gerst gemaakt en is in pot stills gestookt. Single Grain komt ook van een distilleerderij, maar valt buiten de definitie van single malt. Blended Malt is een versnijding van single malts van meer dan een distilleerderij, Blended Grain hetzelfde voor single grains. Blended Scotch Whisky is een versnijding van minstens een single malt met minstens een single grain.
Waarom moet Scotch minstens drie jaar rijpen?
De wet eist minstens drie jaar rijping in eiken vaten van hoogstens 700 liter. Wat korter ligt, mag in Schotland geen whisky heten.
De rijping doet twee dingen. Het hout geeft kleur en smaak af, en scherpe verbindingen uit het jonge distillaat verdwijnen of veranderen. De grens van 700 liter houdt de verhouding tussen hout en vloeistof binnen de perken: in een groter vat raakt de whisky het hout naar verhouding minder. De wet schrijft alleen eikenhout voor, niet welk eikenhout of wat er eerder in het vat zat.
Mag Scotch whisky buiten Schotland rijpen?
Nee. De rijping moet volledig in Schotland gebeuren, in een accijnsentrepot. Whisky die elders rijpt, verliest de naam Scotch, ook als hij in Schotland is gestookt.
Bottelen mag wel buiten Schotland, mits het op minstens 40 procent gebeurt. Wat sinds 2012 niet meer mag, is Scotch in vaten uitvoeren om hem elders te bottelen: single malt moet in Schotland zelf in de fles. Voor de andere categorieen geldt die eis niet op dezelfde manier, maar de volledige rijping blijft in alle gevallen Schots.
Wat mag er aan Scotch worden toegevoegd?
Alleen water en karamelkleurstof. Verder niets: geen suiker, geen aroma, geen houtsnippers. De Scotch Whisky Association bevestigt dat het uitsluitend om karamel E150a gaat.
Water dient om de whisky op sterkte te brengen. Karamel wordt gebruikt om de kleur van botteling tot botteling gelijk te houden, omdat elk vat anders afgeeft. Wie geen karamel gebruikt, mag dat vermelden, maar verplicht is die vermelding niet. Een fles waarop natural colour staat, is dus een vrijwillige mededeling van de bottelaar.
Hoeveel Scotch staat er in Bathmen?
In de winkel in Bathmen staan 2.711 Schotse whisky's van 329 verschillende merken. De prijzen lopen van € 5,99 tot € 12.500,00. Het alcoholpercentage loopt van 10% tot 66,8%.
- 1770 Glasgow Distillery 2nd Release 46% · 50 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Distillery Red Wine & Ruby Port Cask Finish 57,5% · 70 cl · Schotland
- 1770 Glasgow Single Malt 52% · 70 cl · Schotland
- A Highland Distillery 2005 – 16 Years Old – First Cask 58,3% · 70 cl · Schotland
- Abbot's Choice Figure Ceramic Monk 43% · Schotland
- Aberdour Piper 0,7L 40% · 70 cl · Schotland
- Aberdour Piper 1L 40% · 100 cl · Schotland
- Aberfeldy 15 Years Old Cadillac Wine Finish 43% · 70 cl · Schotland
- Aberfeldy 16 Years 40% · 70 cl · Schotland
- Aberfeldy 18 Years Old Red Wine Cask Napa Valley 43% · 70 cl · Schotland
Korte antwoorden op verwante vragen
- Mag Scotch whisky in Nederland rijpen?
- Nee. De volledige rijping van minstens drie jaar moet in Schotland plaatsvinden.
- Hoe oud is whisky zonder leeftijd op het etiket?
- Minstens drie jaar. Zonder leeftijdsvermelding zegt de wet verder niets over de ouderdom.
- Wat betekent single malt?
- Whisky van een distilleerderij, uitsluitend van gemoute gerst, gestookt in pot stills.
- Is Ierse whiskey ook Scotch?
- Nee. Irish Whiskey is een eigen beschermde aanduiding met een eigen technisch dossier.
Verder lezen
Bronnen
- The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 3, legislation.gov.uk (geraadpleegd 4 september 2026)
- The Scotch Whisky Regulations 2009, regulation 8, legislation.gov.uk (geraadpleegd 4 september 2026)
- Guidance for Producers and Bottlers, Scotch Whisky Association (geraadpleegd 4 september 2026)
Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.
Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.
Bericht als er iets bijzonders binnenkomt
Van een zeldzame botteling hebben we vaak maar een paar flessen, en die zijn meestal binnen een week weg. Laat je e-mailadres achter, dan krijg je bericht zodra er whisky binnenkomt die de moeite waard is. Geen wekelijkse reclame.