Cerveza · Explicación

Wat is een rauchbier?

Rauchbier is het Duitse rookbier uit Bamberg in Franken. De mout wordt boven een vuur van beukenhout gedroogd, waardoor het bier naar rook en gerookt spek ruikt. De BJCP-stijlgids rekent rauchbier tot de Duitse lagers, met 4,8 tot 6 procent alcohol, 20 tot 30 IBU bitterheid en een amberkleur van 12 tot 22 SRM. Twee brouwerijen in Bamberg houden de oude rookeest in stand.

En resumen

Lo esencial en cifras

Estilo Duitse amberkleurige lager met rookmout, BJCP 6B
Origen Bamberg in Franken, Noord-Beieren
Rookbron Mout gedroogd boven een vuur van beukenhout
Alcohol 4,8 tot 6 procent volgens BJCP 6B
Amargor 20 tot 30 IBU
Color 12 tot 22 SRM, amber tot middelbruin
Aandeel rookmout Vanaf ongeveer 10 procent, tot 100 procent van de schroting

Wat is een rauchbier?

Rauchbier is een Duits rookbier waarvan de mout boven een houtvuur is gedroogd, zodat rook in het graan trekt en later in het bier terugkomt.

De BJCP-stijlgids voert rauchbier als stijl 6B op en beschrijft het als een amberkleurige Duitse lager met beukenhoutrook, gebrouwen op een schroting van het Märzen-type. De bitterheid blijft terughoudend, de gisting is schoon en de afdronk vrij droog. In cijfers: 4,8 tot 6 procent alcohol, 20 tot 30 IBU, een kleur van 12 tot 22 SRM en een begindichtheid van 1.050 tot 1.057. De bakermat is Bamberg in Franken, in het noorden van Beieren.

Rookmout blijft gewoon mout, dus het bier past binnen de Duitse bierwet. Die staat voor ondergistend bier alleen gerstemout, hop, gist en water toe, en dat is precies waar rauchbier van gemaakt wordt.

Hoe wordt rookmout gemaakt?

Rookmout ontstaat op de eest: vochtig groenmout ligt op een rooster en wordt gedroogd door een vuur van beukenhout eronder, waarvan de rook door het graan trekt.

Brauerei Heller-Trum, bekend van Aecht Schlenkerla, heeft daarvoor een eigen mouterij. Het beukenhout komt uit Franken en droogt drie jaar voordat het als blok de eest in gaat. Gewone mout wordt alleen met warmte gedroogd, zonder rook erbij. Wie rookmout inkoopt, krijgt het kant en klaar: de Duitse mouterij BestMalz rookt boven beukenhout uit de Jura in Franken en levert een mout van 3,0 tot 8,0 EBC, met het advies om bij een eerste brouwsel ongeveer 10 procent van de schroting te nemen. Oplopen tot 100 procent kan, omdat de mout zijn enzymen houdt. Weyermann in Bamberg maakt een rookmout van het Wiener type, dat in de stijlgids als het klassieke rookmout voor deze bieren wordt genoemd.

Tot de eerste helft van de negentiende eeuw smaakte vrijwel alle bier rokerig, simpelweg omdat mout boven vuur droogde. Na de komst van rookvrije eesten verdween die smaak bijna overal. Rond 1935 waren Schlenkerla en Spezial in Bamberg de enige twee brouwerijen die de oude werkwijze aanhielden. Het huis van Schlenkerla staat al in 1405 op papier.

Hoe verhoudt rauchbier zich tot geturfde whisky?

Beide krijgen hun rook op de eest, maar bij rauchbier komt die van beukenhout en bij geturfde whisky van turf.

Bij whisky zit het roken op precies dezelfde plek in het proces. Gemoute gerst ligt op een geperforeerde vloer, eronder brandt een turfvuur, en de rook wordt door de vochtige kafjes opgenomen. De rookstoffen heten fenolen, guaiacolen en syringolen, en de verhouding daartussen hangt af van de plantenresten in de turf. Beukenhout levert een andere set rookstoffen, waardoor rauchbier eerder naar gerookt spek ruikt dan naar jodium of verbandgaas.

Het verschil zit dus in de brandstof en niet in de techniek. Bij whisky wordt de rookkracht uitgedrukt in ppm fenolen, oftewel delen per miljoen, meestal gemeten aan de mout en niet aan het destillaat. Voor bier bestaat zo’n maat niet, daar beoordeelt de stijlgids alleen hoe sterk de rook doorkomt. Op bockje.nl staan aparte vragen over geturfde whisky en over ppm bij whisky, en ook over kellerbier als u verder wilt lezen over Franken.

Hoe smaakt rauchbier en waar past het bij?

Rook en gerookt spek bepalen de neus, met daaronder het geroosterde mout van een Märzen, een terughoudende bitterheid en een vrij droge afdronk.

De stijlgids vraagt een rook die merkbaar tot intens is, maar wel schoon en niet scherp of bijtend. In het glas loopt de kleur van donkergoud tot middelbruin, het lichaam is middelvol tot vol en de afdronk lang. Hop speelt een bijrol. Volgens de Britse bierconsumentenorganisatie CAMRA hoort de rook het bier te dragen en niet ergens op de achtergrond te blijven hangen. Dat maakt rauchbier geen bier voor iedereen, en dat mag u rustig eerst met één flesje uitzoeken.

Aan tafel zoekt rauchbier gezelschap met eigen rook of gebraden smaak. De Bamberger brouwerij zet het bier zelf in de keuken in: een kwart liter gaat in de jus van de gevulde Bamberger ui met gehakt en gerookt varkensvlees, en eenzelfde hoeveelheid in de saus van een gebraden varkensschenkel met wortelgroente en karwij. Bij de kaas uit hetzelfde huis hoort bruin of zwart brood.

¿Qué cervezas alemanas hay en Bathmen?

In Bathmen staan 35 Duitse bieren van 12 merken, binnen een bierschap van 866 artikelen, met alcoholpercentages van 4,8 tot 7,5 procent.

Verdeeld over de merken gaat het om Erdinger 5, Benediktiner 4, Maisel 4, Bitburger 3, Franziskaner 3, Maisel’s 3, Paulaner 3, König Ludwig 2, Königshof 2, Ayinger 1, Clausthaler 1 en Schneider 1. Het zwaartepunt ligt bij weizen en pils, de twee Duitse stijlen waar in Nederland het meest naar gevraagd wordt.

Een rauchbier staat er op dit moment niet tussen. Zoekt u er een, vraag er dan in de winkel naar, dan kijken we wat er bij de groothandel te krijgen is. Alcohol gaat alleen mee vanaf 18 jaar, NIX18.

De la tienda en Bathmen

¿Qué cervezas alemanas hay en Bathmen?

In de winkel in Bathmen staan 35 Duitse bieren van 12 verschillende merken. De prijzen lopen van € 0,85 tot € 99,99. Het alcoholpercentage loopt van 4,8% tot 7,5%.

Filtrar toda la cerveza

Preguntas relacionadas

¿Qué es una session beer?¿Qué es una cerveza trapense?¿Qué es una cerveza envejecida en barrica?

Respuesta breve

Respuestas breves a preguntas relacionadas

Wat is een kellerbier?
Kellerbier is ongefilterd bier uit Franken dat jong en met weinig koolzuur uit de lagerkelder komt. Daarover staat een eigen vraagpagina op bockje.nl.
¿Qué es el whisky turbado?
Geturfde whisky is whisky waarvan de mout boven een turfvuur is gedroogd, waardoor rookstoffen in het graan trekken. De aparte vraagpagina gaat daar verder op in.
¿Qué significa ppm en el whisky?
Ppm staat voor delen per miljoen en is de maat voor het gehalte rookstoffen in geturfde mout. Bij bier bestaat zo’n getal niet, daar wordt de rook in woorden beschreven.
Welke brouwerijen maken nog traditioneel rauchbier?
Schlenkerla en Spezial in Bamberg hielden de oude rookeest aan toen de rest van Duitsland overstapte op rookvrij drogen. Andere brouwerijen brouwen rookbier nu met ingekocht rookmout.

Fundamentación

Fuentes

  1. 6B. Rauchbier, stijlrichtlijnen 2021, Beer Judge Certification Program (geraadpleegd 2026-11-15)
  2. Aecht Schlenkerla Rauchbier, eine Übersicht, Brauerei Heller-Trum, Bamberg (geraadpleegd 2026-11-15)
  3. Rezepte mit Aecht Schlenkerla Rauchbier, Brauerei Heller-Trum, Bamberg (geraadpleegd 2026-11-15)
  4. Productspecificatie BEST Rauchmalz, BestMalz, Palatia Malz (geraadpleegd 2026-11-15)
  5. Verordnung zur Durchführung des Vorläufigen Biergesetzes, § 17, Bundesamt für Justiz (geraadpleegd 2026-11-15)
  6. Vorläufiges Biergesetz, § 9, Vorläufiges Biergesetz, tekstuitgave lxgesetze (geraadpleegd 2026-11-15)
  7. Bamberger Rauchbier in de Ark van de Smaak, Fondazione Slow Food (geraadpleegd 2026-11-15)
  8. Smoked beer, bierstijlen, CAMRA Learn and Discover (geraadpleegd 2026-11-15)
  9. Rauchbier, stijl en rookmout, Brew Your Own (geraadpleegd 2026-11-15)
  10. Everything to know about peat in whisky, Whisky Advocate (geraadpleegd 2026-11-15)
  11. Peat, phenol and ppm, Whisky-news.com (geraadpleegd 2026-11-15)

Deze pagina is geschreven en gecontroleerd door ’t Bockje Bathmen, slijterij aan de Brink 2 in Bathmen. Laatst bijgewerkt op 15 november 2026.

Verkoop van alcohol onder de 18 jaar is verboden. NIX18.